Onyo: Muswada Uganda watishia uchumi na misaada
29 Aprili 2026
Benki ya Dunia imeonya kuwa itasitisha uhusiano na shughuli zake nchini Uganda ikiwa muswada wa ulinzi wa taifa unaojadiliwa sasa utapitishwa kuwa sheria.
Kwa mujibu wa taasisi hiyo, sheria inayopendekezwa kuhusu udhibiti wa mtiririko wa fedha za kigeni itaifanya ishindwe kuendelea kutoa ufadhili kwa serikali na sekta binafsi bila kukiuka sheria hiyo.
Hali hiyo inaweza kulazimisha Benki ya Dunia kusitisha kabisa ushirikiano wake na taasisi zote nchini humo ili kuepuka kuvunja sheria.
Wakati huo huo, Benki Kuu ya Uganda imeonya kuwa kupitishwa kwa muswada huo kunaweza kuathiri vibaya uchumi wa nchi.
Gavana wa benki hiyo, Michael Atingi-Ego, alisema hatua hiyo inaweza kuzuia upatikanaji wa fedha za kigeni zinazohitajika kulipia madeni na kuagiza bidhaa kutoka nje.
Hofu ya kudorora kwa uchumi
Atingi-Ego aliiambia kamati ya bunge kuwa sheria hiyo inaweza kudhoofisha mifumo ya ukuaji wa uchumi na kurudisha nyuma maendeleo kwa hadi miaka 30.
Uganda inategemea kwa kiasi kikubwa fedha za kigeni kwa ajili ya biashara ya kimataifa na huduma za kifedha, hivyo mabadiliko hayo yanaweza kuwa na athari kubwa.
Muswada huo unalenga kuweka udhibiti mkali juu ya mtiririko wa fedha za nje kwa madai ya kulinda maslahi ya taifa.
Hata hivyo, wachambuzi wanaonya kuwa hatua hiyo inaweza kuathiri uwekezaji na mahusiano ya kimataifa.
Upinzani kutoka kwa wadau
Muswada huo pia umepingwa na makundi ya kiraia, viongozi wa kidini na wanaharakati wa haki za binadamu.
Wakosoaji wanasema unampa mamlaka makubwa waziri wa mambo ya ndani kudhibiti fedha za kigeni na unaweza kuwaweka raia, hasa walioko nje ya nchi, katika hali ya sintofahamu kuhusu uraia wao.
Aidha, raia wanaopokea fedha kutoka nje bila idhini maalum wanaweza kutambuliwa kama "mawakala wa kigeni,” hatua inayozua wasiwasi mkubwa.
Waandishi wa habari pia wanaweza kuathiriwa, kwani muswada huo unapendekeza kudhibiti taarifa zinazochukuliwa kuwa na ushawishi wa kigeni.
Shinikizo la kupitishwa haraka
Licha ya utata huo, bunge la Uganda linaonekana kushinikizwa kupitisha muswada huo haraka kabla ya kumalizika kwa muda wake wa sasa.
Inaripotiwa kuwa bunge lina siku chache tu kukamilisha mchakato huo, hali inayozua maswali kuhusu muda mfupi wa mjadala kwa sheria yenye athari kubwa.
Mjadala unaendelea huku wadau wakitaka uchunguzi wa kina zaidi kabla ya uamuzi wa mwisho kufanywa.