Kalemie yatetemeshwa na wizi wa silaha na mauaji ya usiku

Ukosefu wa usalama unaendelea kushika kasi mjini Kalemie, mji mkuu wa jimbo la Tanganyika, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Wakazi wanasema maisha yao yamegeuka kuwa ya hofu ya kudumu, hasa nyakati za usiku ambapo uvamizi wa majambazi hutokea mara kwa mara.

"Waliniingilia ndani mwangu na kuiba kila kitu. Nyumba imebaki wazi kabisa,” anasimulia Kalumba, mmoja wa wakazi wa mji huo. Anasema tukio hilo lilitokea usiku wa manane bila msaada wowote kutoka kwa vyombo vya usalama licha ya kelele za majirani.

Wizi wa kutumia silaha za moto, panga na marungu umekuwa jambo la kawaida katika mitaa mingi ya Kalemie. Wakazi wanadai majambazi hawasiti kutumia nguvu kupita kiasi, hata kuua, ili kuondoka na mali au kuwatisha waathirika wao.

"Wezi wanamiliki silaha—panga, magongo na bunduki. Wakikuta huna chochote wanakuua, kisha wanaondoka,” anasema Kini Katompa, mkazi wa kata moja iliyoathirika zaidi. Kauli hiyo inaakisi hofu iliyokita mizizi miongoni mwa wananchi.

Wakazi wengi wanasema hawajui tena kesho yao itakuwaje, kwani kila siku huambatana na taarifa mpya za mauaji au uvamizi. "Kila mawio na machweo, tunaishi kati ya uhai na umauti,” anasema mkazi mmoja kwa sauti ya huzuni.

Kukata tamaa na hatua za kujilinda

Kutokana na hali hiyo, baadhi ya wakazi wameanza kuchukua hatua za kujilinda wenyewe. Vijana katika mitaa kadhaa wameanzisha ulinzi wa usiku kwa kupiga doria, wakisema ni njia pekee ya kupunguza mashambulizi.

"Serikali imeshindwa, ndiyo maana sisi vijana tuliamua kujitolea kulinda mitaa yetu,” anasema Musipa Junior, mmoja wa vijana wanaoshiriki doria hizo. Anaongeza kuwa mara nyingi polisi huonekana mapema usiku pekee, na baadaye mitaa hubaki bila ulinzi.

Hata hivyo, hatua hiyo imeambatana na hatari mpya, kwani baadhi ya raia wameanza kujichukulia sheria mkononi. Mashirika ya kiraia yameripoti kuwa washukiwa wa wizi wamekuwa wakichomwa moto na umati wa watu waliokata tamaa.

"Mwaka jana pekee, takribani watu 16 walichomwa moto ndani ya mji wa Kalemie. Mwaka huu tayari zaidi ya wanne wameuawa kwa njia hiyo,” anasema Byaesse Issa, kiongozi wa shirika la kiraia la NDSCI. Anasema hali hiyo ni dalili ya kukosekana kwa imani kwa vyombo vya dola.

Wanaharakati wa haki za binadamu wanaonya kuwa vitendo hivyo vinakiuka haki za msingi. Wanasisitiza kuwa wajibu wa kulinda raia na mali zao unabaki kuwa wa serikali.

Majambazi waliovalia sare za kijeshi

Wakazi pia wanazungumzia madai kuwa baadhi ya wahalifu huvaa sare za kijeshi. Hali hiyo imeongeza mashaka na hofu, huku raia wakijiuliza ni nani hasa anayehusika na wimbi la uhalifu.

Afisa mmoja wa jeshi, Kapteni John Monta, amekanusha madai ya kuhusika kwa wanajeshi. "Wanajeshi wapo kwa ajili ya kulinda raia, si kuwapora. Wahalifu wanaweza kuvaa sare za kijeshi, lakini hiyo haimaanishi ni wanajeshi halisi,” anasema.

Ofisi ya haki za binadamu jimboni Tanganyika imelaani vikali hali hiyo. "Ukosefu wa usalama umefikia asilimia 75. Raia hawawezi kulala bila kusikia milio ya risasi,” anasema Kabulo Makonga, mratibu wa ofisi hiyo jimboni.

Wachambuzi wa masuala ya usalama wanasema suluhu ya kudumu inahitaji uongozi thabiti, uwajibikaji wa vyombo vya usalama na kurejesha imani ya raia. Bila hatua hizo, wimbi la uhalifu linaweza kuendelea kuathiri maisha na uchumi wa mji.

Kwa sasa, wakazi wa Kalemie wanaendelea kutoa kilio chao kwa mamlaka, wakitaka haki na usalama. "Tunataka kuishi kama binadamu, si kama watu wanaosubiri kifo kila usiku,” anasema mkazi mmoja, akieleza hisia zinazowakilisha wengi mjini humo.