Чаму беларуская культура мацней за дыктатуру | Беларусь: погляд з Еўропы - па-беларуску | DW | 07.07.2021

Посетите новый сайт DW

Зайдите на бета-версию сайта dw.com. Мы еще не завершили работу. Ваше мнение поможет нам сделать новый сайт лучше.

  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Па-беларуску

Чаму беларуская культура мацней за дыктатуру

У сваім каментары адмыслова для DW культурны менеджар і прадзюсар Сяргей Будкін разважае пра тое, як цяпер выжывае беларуская культура і што з ёй будзе ў новай Беларусі.

Адмыслова да Міжнароднага дня беларускай культуры ў рубрыцы DW "Беларусь. Перспектывы" Сяргей Будкін падзяліўся сваімі думкамі пра тое, што цяпер адбываецца з культурай у Беларусі. Абмеркаваць яго развагі можна тут - пад адпаведным пастом у Telegram-канале "DW Беларусь".

Для рэжыму, які фармаваўся ў апошнія 26 год у Беларусі, беларуская культура была чужою ад самога пачатку. З першымі забаронамі нашы творцы сутыкнуліся яшчэ пасля рэферэндуму, пасля якога бел-чырвона-белы сцяг знялі з будынку Адміністрацыі прэзідэнта. Далей было толькі горш - краіна цалкам захрасла ў рускай інфармацыйнай прасторы без надзеі адтуль выкараскацца.

Дарагая сястра, тут усё харашо,

Тут паблізу Масква, тут Масква ў галаве,

Тут Масква ў тэлевізары і ў газеце,

Тут расейскія песні развучваюць дзеці.

Рубрыка Беларусь. Перспектывы

Рубрыка "Беларусь. Перспектывы" дае магчымасць беларусам выказаць свае думкі на старонках DW

Так было ў 1995 годзе, калі гэты тэкст Міхал Анемпадыстаў напісаў для Касі Камоцкай. І працягвалася. Да нядаўняга часу.

Пасля чарговай жахлівай весткі з Акрэсціна ў жніўні, калі каты адмыслова адбілі пальцы чалавеку, калі дазналіся, што ён музыка, падумалася: а ці быў бы такі люты гвалт і такіх маштабаў рэпрэсіі, калі б і сілавікі, і пратэстоўцы жылі ў адной культурнай прасторы. Ці ўзнялася б рука ў амапаўца на мірнага чалавека з БЧБ-сцягам, калі б той выхоўваўся на кнігах Арлова. Ці пазначалі б фарбай затрыманага за яго беларускамоўнасць, калі б яны самі слухалі музыку на нацыянальнай мове. І наогул - ці затрымлівалі б дзясяткі тысяч беларусаў за вокліч "Жыве Беларусь!".

Дзіва, але ў гэтых абставінах пастаяннага прыгнёту, цэнзуры і забароны беларуская культура не загінула. Творы Альгерда Бахарэвіча і Віктара Марціновіча. Песні Лявона Вольскага і Nizkiz. Паэзія Вальжыны Морт і Віталя Рыжкова. Акцыянізм Міхаіла Гуліна і Алеся Пушкіна. Працы мастакоў Ігара Цішына і Руфіны Базлавай, фатографаў Ігара Саўчанкі і Андрэя Лянкевіча, дызайнераў Уладзіміра Цэслера і Ветра Механічнага. Пастаноўкі "Свабоднага тэатру", пластычнага тэатру "inZest", Яўгена Карняга. Ілюстрацыі Валерыя Славука і Кацярыны Дубовік. Анімацыя Міхаіла Тумелі і Юліі Рудзіцкай. Кіно Улады Сяньковай і Дар’і Жук. Гэтыя і яшчэ сотні твораў і творцаў - брэнды сучаснай беларускай культуры. Яны і ствараюць беларускi cусвет, у якім няма месца прапагандысцкім штампам, агрэсіўнай рыторыцы, хлусні, прыніжэнню і нізкапробным вырабам у творчай сферы.

Сяргей Будкін

Сяргей Будкін

Без сумневу, на гэтым культурным падмурку, які сфармаваўся не дзякуючы, а насуперак дзяржаўнай культурнай палітыцы, будзе надалей развівацца беларуская нацыя, якая складаецца і з тых, хто даўно прыйшоў да беларускай ідэі, і хто толькі нядаўна ўсвядоміў сябе часткаю гэтай прасторы. І безумоўна, тых, у каго яшчэ наперадзе адкрыццё сваёй культуры.

У новай Беларусі нам трэба шмат зрабіць, каб ніколі больш на нашай зямлі не паўтарыліся рэпрэсіі. Нам спатрэбіцца досвед краінаў, якія праходзілі праз штосьці падобнае - гаворка пра тое, як нам усім перажыць гэтую траўму, пра праграмы пакаяння і замірэння. Нам трэба наноў выбудоўваць сістэму адукацыі, каб ад садка выхоўваць пачуццё ўласнай годнасці. Развіваць нефармальную адукацыю, наладзіць праграмы культурнага абмену і заснаваць школу таго ж культурнага менеджменту, якая ў Беларусі адсутнічае. Рэфармаваць сістэму кіравання культурай і размеркавання сродкаў паводле астаткавага прынцыпу і толькі для лаяльных да ўладаў. Даць па максімуму магчымасці для творчага выказвання і самавыяўлення.

І ёсць абсалютная перакананасць, што разам мы дамо рады наладзіць гэтыя працэсы, каб наша Беларусь - ажыла.

Каб звярнуць увагу на ролю культуры ў грамадскіх зменах і ўшанаваць той унёсак, які зрабілі беларусы ў сусветнае мастацтва, мы ініцыявалі правядзенне Міжнароднага дня беларускай культуры 7 ліпеня, які мы прапануем адзначыць цягам усяго тыдня з 5 да 11 ліпеня.

Усе падрабязнасці чытайце тут. І абавязкова далучайцеся ў тым фармаце, у якім лічыце патрэбным!

Аўтар: Сяргей Будкін, кіраўнік Беларускай рады культуры

Каментар выказвае асабістае меркаванне аўтара. Яно можа не супадаць з меркаваннем рэдакцыі і Deutsche Welle ў цэлым.

Таксама глядзіце: 

Смотреть видео 44:01

Лукашенко еще у власти: уезжать или оставаться? l Ток-шоу DW "В самую точку"

Контекст

Аудио- и видеофайлы по теме