Iranianët midis zemërimit dhe dëshirës për ndryshim

Pak para sulmit (28.02.2026) nga SHBA dhe Izrael ndaj Iranit, që nga e shtuna e kaluar gjatë gjithë javës në internet qarkulluan imazhe dhe video të protestave studentore në universitete të ndryshme në Iran.

Dëshmitarët okularë raportuan se ka pasur shërbime përkujtimore për demonstruesit e vrarë në shtypjen e përgjakshme të protestave të fundit në të paktën shtatë universitete. Studentët nënshkruan peticione, organizuan protesta dhe në disa raste i transformuan tubimet e tyre në protesta kundër qeverisë, duke brohoritur slogane të tilla si "Vdekje diktatorit" dhe "Vdekje Republikës Islamike". Thirrjet për një kthim në monarkinë e përmbysur në vitin 1979 po bëhen gjithnjë e më të forta.

Protestat portretizohen si "trazira"

Agjencia e lajmeve Fars, e cila është afër Gardës Revolucionare, raportoi të dielën (22 shkurt 2026) se disa studentë protestues brohoritën slogane me tema monarkiste në kampusin e Universitetit elitar Sharif në Teheran. Megjithatë, këto ishin incidente të izoluara në margjinat e një "shërbimi përkujtimor paqësor për martirët".

Udhëheqja i referohet viktimave të protestave si "martirë". Ata pretendojnë se viktimat u vranë nga "terroristët". Protestat studentore në qytete të tjera u përshkruan gjithashtu si "trazira", nga agjencia zyrtare e lajmeve.

Megjithatë, studentët e përshkruan zemërimin e tyre "të papërshkrueshëm", ashtu si një student 19-vjeçar nga Teherani, i cili dëshiron të mbetet anonim.Ai vetë mori pjesë në protestat masive në dhjetor, si miliona të tjerë. Shumë u tronditën nga brutaliteti i forcave të sigurisë, veçanërisht milicisë Basij. Këto janë njësi vullnetare pjesërisht të armatosura të lidhura me Gardën Revolucionare.

Studentët mbështetës të milicisë Basij, e cila mban një zyrë në çdo universitet, shfaqen shpejt në tubimet protestuese në universitete.

Videot në internet tregojnë përleshje fizike midis tyre dhe studentëve protestues. Mbështetësit e Basij tani thuhet se po kryejnë kontrolle të përditshme në hyrjet e universitetit, duke regjistruar se kush hyn, sa studentë janë të pranishëm dhe sa kohë qëndrojnë.

Votoni për sulmin e synuar të SHBA-së në Iran

"Kushdo që vret bashkëqytetarë në emër të regjimit duhet të ndëshkohet." Ky është një refren i zakonshëm në bisedat midis njerëzve në kryeqytet, Teheran. Shprehet gjithashtu dëshira për vrasje të synuara nga sulmet e SHBA-së.

"Kur njerëzit përdorin ndihmë të huaj ose sulme ushtarake për të luftuar shtypjen nga qeveria e tyre, situata karakterizohet nga dëshpërimi", tha për DW një sociolog nga Universiteti i Teheranit, i cili gjithashtu dëshiron të mbetet anonim.

Sociologu vazhdoi, duke thënë se njerëzit kishin humbur shpresën. Ata nuk besonin se një referendum, reforma politike ose angazhimi qytetar i miliona qytetarëve mund të ndryshonin status quo-në. Legjitimiteti dhe besueshmëria e udhëheqjes iraniane në sytë e popullsisë së vet ishte zhdukur praktikisht edhe para shtypjes brutale të protestave mbarëkombëtare në dhjetor dhe janar.Protestat e fundit, të cilat filluan në dhjetor për shkak të vështirësive ekonomike dhe u bënë shpejt një çështje politike, përfunduan në shtypjen më të dhunshme që nga

Revolucioni Islamik i vitit 1979.