Türkiye'deki NATO zirvesi öncesi Berlin'de kritik toplantı

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Türkiye'de düzenlenecek NATO Zirvesi'nden iki hafta önce, Avrupa'nın beş güçlü ülkesinin devlet ve hükümet başkanlarını ağırlıyor.

Almanya'nın başkenti Berlin'de Merz'in davetiyle düzenlenen bu toplantıda, Ukrayna'ya verilecek desteğin sürdürülmesi, İran savaşının sonlandırılmasında Avrupalıların rolü ve NATO ülkeleri arasındaki yük paylaşımı ele alınacak.

Söz konusu toplantı, Haziran 2025'te Hollanda'nın Lahey kentinde düzenlenen son NATO zirvesinden bu yana "E5" olarak adlandırılan grubun ilk zirvesi olacak.

Polonya ve İtalya E3'ten rahatsız

Grup, Avrupa'daki dört G7 ülkesi (Almanya, İngilrere, İtalya, Fransa) ile Rusya'ya komşu olan ve kendisini Doğu Avrupa devletlerinin çıkarlarının temsilcisi olarak gören Polonya'dan oluşuyor.

Diğer yandan Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar şu ana kadar Avrupalılar adına daha küçük bir grup olan "E3" tarafından yürütülüyor. Bu grupta yalnızca Almanya, Fransa ve İgiltere'nin yer alıyor olması İtalya ve Polonya'nın eleştirilerine neden oluyor. Berlin'deki toplantıda bu konunun da gündeme gelmesi bekleniyor.

Ülkesinin de masada yer alması gerektiğini vurgulayan Polonya Başbakanı Donald Tusk, iki hafta önce PAP haber ajansına yaptığı açıklamada, "Polonya, Ukrayna'nın ve bölgenin geleceğini ciddi şekilde tartışabilmek için vazgeçilmez bir köprüdür" ifadelerini kullanmıştı.

Ukrayna konusunda Avrupa adına kimin konuşacağı bir süredir tartışma konusu. Geçen hafta Brüksel'deki Avrupa Birliği (AB) zirvesinde, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın ekibinin Moskova ile diğer liderleri bildilendirmeksizin temas kurması dikkat çekti. İrlanda ve Avusturya gibi bazı AB ülkeleri bu adımı desteklerken, Alman heyeti bu girişimi E3'e karşı bir "saygısızlık" olarak değerlendirdi.

Starmer istifaya rağmen katılıyor

Tusk'un yanı sıra Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de Berlin'e geliyor. Ayrıca görevinden istifa ettiğini duyuran İngiltere Başbakanı Keir Starmer da toplantıya katılacak.

ABD Başkanı Donald Trump ile görşmek üzere Washington'a giden NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise toplantıya çevrim içi bağlanacak. ABD, Avrupalı ülkelerden ittifak savunması için daha fazla katkı bekliyor. ABD Başkanı Donald Trump, aynı zamanda, İsrail'le ABD'nin 28 Şubatta İran'a saldırıyla başlayan savaşta müttefiklerden yeterince destek görmedikleri yönündeki eleştirilerini sık sık dile getiriyor.

Trump ile görüşmesi öncesinde tansiyonu düşürmeye çalışan NATO Genel Sekreteri Rutte, ABD kanalı Fox News'e yaptığı açıklamada, "NATO söz konusu olduğunda hayal kırıklığı olduğunu biliyorum, ancak burada münferit durumların söz konusu olduğunu da göz önünde bulundurmalıyız" diye konuştu.

Fransa, İngiltere ve Almanya gibi ülkeler; ateşkesin sürmesi halinde sürece katkı sağlamak amacıyla petrol sevkiyatı açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı'nda mayın avlama gemileri ve savaş gemileriyle güvenliği artırmayı planlıyor.

 

dpa / SÖ,ET