Merz'in İran politikasına "çifte standart" eleştirisi

Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in, ABD ve İsrail'in İran'a saldırarak başlattıkları savaş hakkında yaptığı açıklamalar, yine hararetli tartışmalara yol açtı.

Başbakan Merz'in geçen sene Haziran ayında İran'a hava saldırıları düzenleyen İsrail'i "Hepimiz adına kirli işleri yapıyor" diyerek övmesi, uluslararası gündeme damgasını vurmuş, eleştirilere yol açmıştı.

Merz, bu sefer ABD ve İsrail'in İran'ı hedef alan saldırılarını açıkça övmemekle birlikte, eleştirmekten kaçınarak "örtülü destek vermekle" eleştiriliyor.

Alman hükümeti, savaşları önlemek, barışı korumak ve hukukun üstünlüğünü sağlamak hedefiyle inşa edilen Birleşmiş Milletler'e (BM) dayalı uluslararası düzenin ve uluslararası hukukun savunucusu olduğunu söylüyor.

Ancak Alman hükümetinin bu iddiasındaki samimiyeti, İran savaşı konusunda takındığı tutum nedeniyle sorgulanıyor.

Merz'in tartışmaların fitilini ateşleyen açıklamaları

Başbakanı Merz, zaten ABD ve İsrail'in uluslararası hukuk açısından tartışmalı gerekçelerle başlattıkları İran savaşının "bir ikilem" oluşturduğunu gizlemiyor.

Friedrich Merz, Pazar günü yaptığı açıklamada, İran'a askeri müdahalenin uluslararası hukuk açısından tartışmalı olduğunu "Biz ikilemi görüyoruz" sözleriyle açıkça ifade etti.

"Ama şimdi partnerlerimize ve müttefiklerimize ders vermenin zamanı değil" diyen Başbakan, karşı karşıya kaldıkları ikilemi şu sözlerle aktardı:

"Geçtiğimiz on yıllar boyunca, uluslararası hukuka dayalı önlemler ve adımlarla İran caydırılmaya çalışıldı. Ama bunların açıkça etkisiz olduğu kanıtlandı."

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da ABD ve İsrail'in İran'a askeri müdahalesinin uluslararası hukuka uygunluğu ile ilgili olarak "önemli sorular ve şüpheler bulunduğunu" söyledi. Ancak Wadephul aynı zamanda Tahran rejiminin Ukrayna savaşında Rusya'yı, Ortadoğu'da terör grupları Hamas, Hizbullah ve Husileri desteklediğine işaret etti ve sahip olduğu uzun menzilli füzeler nedeniyle İran'ın "Avrupa'ya da tehdit oluşturduğuna" işaret etti.

Hükümet ortağı SPD'den "oynak pozisyon" eleştirisi

Merz hükümetinin, Almanya gündemine damgasını vuran bu açıklamalarına hukukçular ve uzmanlardan art arda itirazlar yükseliyor.

İran'a başlatılan saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğu, sırf baskıcı bir rejim tarafından yönetildiği için İran'a saldırının hoş görülemeyeceği belirtiliyor. Uluslararası hukukta tanınan hakların, nasıl bir yönetime sahip olurlarsa olsun tüm ülkeler için geçerli olduğu vurgulanıyor

Başbakan Merz'in koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti'den (SPD) de İran'ı hedef alan askeri harekat ve Alman hükümetinin tutumu ile ilgili eleştiriler dile getiriliyor.

SPD'nin dış politika uzmanı Rolf Mützenich, İsrail'in "önleyici saldırı" olarak nitelendirdiği askeri müdahalesini "İran'ın gelecekte oluşturabileceği tehdidi önlemek ile gerekçelendirdiğini" ve ilk duyduğunda buna çok şaşırdığını söyleyerek "Bu uluslararası hukuk açısında geçerli bir gerekçe değil" dedi.

Mützenich, basına yaptığı açıklamada ayrıca Alman hükümetinin İran ve uluslararası hukuk ile ilgili söyleminin sağlam temele dayanmadığını "oynak pozisyon" ifadesiyle dile getirdi.

Yeşiller partili Trittin'den Merz'e Trump uyarısı

Yeşiller Partili Jürgen Trittin ise Alman hükümetini "İran krizini yönetmekte başarısız olmak" ve "Almanya'nın güvenliğini tehlikeye atmakla" suçladı.

Trittin, "Uluslararası hukuka açıkça meydan okumak, Almanya'nın temel güvenlik çıkarlarını ihlal etmektedir" dedi.

Kimsenin saldırılarda ölen İran'ın dini lideri Ali Hamaney ile İranlı generallerin arkasından gözyaşı dökmediğini ifade eden Trittin, "Ama öldürülme şekilleri, uluslararası hukuk kapsamına girmiyor" sözlerine vurgu yaptı.

"Merz'in zora girdiğinde hep ABD Başkanı Donald Trump ile ortak zemin arayışına girdiğini" öne süren Jürgen Trittin, "Trump'ın hiçbir zaman demokrasi ve özgürlük savunucusu olmadığını, ABD'de demokrasiyi yıktığını" aktararak, "Muhtemelen Venezuela'da yaptığı gibi, jeostratejik vizyonuna boyun eğdikleri taktirde Devrim Muhafızları'nın diktatörlüğünü de kolayca kabullenir" dedi.

Sol Parti'den "büyük hata" suçlaması

Sol Parti'nin Eş Başkanı Jan van Aken da Merz hükümetini sert ifadelerle hedef aldı.

"İsrail ve ABD'nin saldırısının uluslararası hukukun ihlali olduğundan hiç şüphe yok" diyen Jan van Aken, Alman hükümetini "uluslararası hukuku manipüle ederek çifte standart uygulamakla" suçladı.

Van Aken, hukukun zayıfları güçlülerden koruduğunu anımsatarak, "Uluslararası hukuk yoksa, o zaman sadece orman kanunu vardır" dedi.

ABD ve İsrail saldırılarında öldürülen Hamaney ile rejimin diğer önde gelen isimleri için "cehennemde yansınlar" ifadelerini kullanan Sol Partili siyasetçi, İran'daki demokrasi hareketini destekleyen Almanya'nın, uluslararası hukukun da savunucusu olması gerektiğini vurguladı.

"Bir ülkeyi bombalayarak demokratikleştirmek son derece zor" diyen Jan van Aken, iç savaşlara sahne olan Irak ve Libya'ya işaret ederek bu ülkelerde demokratların değil, silahlara sahip olanların güçlendiğini hatırlattı.

Eski Cumhurbaşkanı Gauck: Şüphe uyandırıyor

Merz hükümetine bir uyarı da Almanya'nın eski Cumhurbaşkanı Joachim Gauck'tan geldi.

BM ve uluslararası hukukun gözardı edilmesini eleştiren ve dünyanın geçmişte olduğu gibi "imparatorlukların, askeri güçleri sayesinde kendi yasalarını uyguladıkları bir döneme evrilmesini kenarda durup izlemek istemediğini" söyleyen Gauck, ABD Başkanı Donald Trump ile ilgili kaygıları bulunduğunu kaydetti.

Batı'nın bugüne kadar, "Putin gibi suçlu bir politikacı, Çin'deki diktatör veya İran'daki teokratların karşısında uluslararası hukuktan yana baskın bir güce sahip olduğunu" söyleyen Gauck, "Ancak ABD Başkanı Trump'ın çeşitli eylemleri artık bizde şüphe uyandırıyor" diye konuştu.

Eski Cumhurbaşkanı ayrıca, ABD ve İsrail'in askeri müdahale yoluyla İran'da rejim değişikliği gerçekleştirmesine de şüpheyle yaklaştığını ifade ederek, İran rejiminin doğası gereği istikrarsız olmadığını ve güçlü iktidar yapılarının korunduğunu aktardı.

dpa, epd, DW/ DA, JD