Türkiye ve dünyadan Gazze'de ateşkes anlaşmasına tepkiler

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Gazze'de ateşkes ve rehinelerin salıverilmesi konusunda İsrail ile Hamas arasında anlaşma sağlandığını duyurmasına dünyanın pek çok ülkesinden destek mesajları geldi.

Mısır ve Katar ile birlikte, ABD'nin öncülüğünde yürütülen müzakerelerde arabulucu rolü üstelenen Türkiye adına en üst düzey açıklama Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan geldi. X hesabından açıklama yapan Erdoğan, görüşmelerin ateşkesle sonuçlanmasından memnuniyet duyduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"İsrail hükümetinin ateşkese teşvik edilmesinde gerekli siyasi iradeyi ortaya koyan ABD Başkanı Sayın Trump başta olmak üzere, anlaşmaya varılmasında önemli destekleri olan kardeş ülkeler Katar ve Mısır'a hassaten teşekkür ediyorum. Türkiye olarak anlaşmanın harfiyen uygulanmasının yakın takipçisi olacak ve sürece katkı sunmaya devam edeceğiz. Aynı şekilde Filistin'de 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin devleti kurulana dek mücadelemizi sürdüreceğiz."

Anlaşmanın taraflarından İsrail'in başbakanı Benyamin Netanyahu, X hesabından yaptığı açıklamada, planın ilk aşamasının onaylanmasıyla tüm rehinelerin ülkelerine döneceğini ifade ederek bunun "İsrail Devleti için diplomatik bir başarı ve ulusal ve manevi bir zafer" olduğunu dile getirdi. Mesajında Trump'a da teşekkür eden Netanyahu, "Tanrı İsrail'i korusun. Tanrı Amerika'yı korusun" ifadelerini kullandı:

Almanya: İlk kez gerçek bir barış umudu doğdu

Gazze'de sağlanan ateşkese Almanya'dan da destek açıklamaları geldi.

Başbakan Friedrich Merz, İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşma için "Uzun zamandır ilk kez, bölgede gerçek bir barış umudu doğmuştur" dedi.

Merz, "Tüm tarafları sözlerini tutmaya, savaşı sona erdirmeye ve kalıcı barışın önünü açmaya çağırıyoruz" derken, Almanya'nın bu süreci kararlılıkla desteklemeye devam edeceği güvencesini verdi.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını açıkladı, "Almanya, barışa yönelik sonraki adımları desteklemeye hazır" taahhüdünü yineledi.

Almanya'nın İsrail Büyükelçisi Steffen Seibert ise İsrail ile Hamas arasındaki anlaşmanın sağlanmasına katkı sağlayan herkese teşekkür ederken, "Kâbusun sona erme ihtimaliyle uyanmak çok güzel" ifadelerini kullandı.

Büyükelçi, Almanya adına barışın tesisi, Gazze'nin yeniden imarı ve yaraların sarılması için çalışmaya hazır olduğunu, kendisini enerji dolu hissettiğini vurguladı.

AB'den "iki devletli çözüm" vurgulu destek sözü

Avrupa Birliği (AB) liderleri ise Gazze'de ateşkesin sağlanmasını "kalıcı bir barış için fırsat" olarak nitelendirirken, ABD, Mısır, Katar ve Türkiye'nin bunun sağlanması için sergiledikleri diplomatik çabaları övdü. 

AB Konsey Başkanı Antonio Costa, sosyal medyada paylaştığı açıklamasında "Trump'ın barış planının ilk aşamasında varılan anlaşmayı mümkün kılan ABD, Mısır, Katar ve Türkiye'nin diplomatik çabalarını takdir ediyorum" ifadelerini kullandı, "Bu, iki devletli çözüme dayalı kalıcı bir barışın temellerini atmak için kullanılmak zorunda olunan bir fırsattır" dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise "Şimdi, tüm taraflar anlaşmanın şartlarını tam olarak yerine getirmelidir. Tüm rehineler güvenli bir şekilde serbest bırakılmalıdır. Kalıcı bir ateşkes sağlanmalıdır. Acılar sona ermelidir" açıklamasını yaptı. 

AB'nin, Gazze'ye insani yardımın hızlı ve güvenli bir şekilde ulaştırılmasını desteklemeye devam edeceğini kaydeden Ursula von der Leyen, "Zamanı geldiğinde, iyileşme ve yeniden inşa sürecine yardımcı olmaya hazır olacağız" dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen'ın açıklamasını şu ifadelerle tamamladı: 

"Bugünün fırsatı değerlendirilmelidir. Bu, kalıcı barış ve güvenliğe giden güvenilir bir siyasi yol oluşturma fırsatıdır. Bu yol, iki devletli çözüme sıkı sıkıya bağlı bir yoldur."

Rusya'dan ihtiyatlı açıklama

Rusya ise Mısır'da sağlanan ateşkesin memnuniyetle karşılandığını, ancak şimdi varılan anlaşmanın uygulanmasının "kilit önem taşıdığını" duyurdu.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, "Gazze'de ateşkesin sağlanmış olması genel bir memnuniyet yaratıyor" açıklamasını yaparken, "Varılan anlaşmaların uygulanması için adımların atılmasını umuyoruz" dedi.

BM: Gazze'de yeniden inşa çabalarına ağırlık vereceğiz

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ise, yaptığı yazılı açıklamada, anlaşmanın eksiksiz bir biçimde uygulanmasını destekleyeceklerini aktararak Gazze'deki insani durumun iyileştirilmesi ve yeniden inşa çabalarına ağırlık vereceklerini vurguladı.

Guterres açıklamasında, "Bu tarihi fırsatın değerlendirilmesi, işgalin sona erdirilmesi ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyan, iki devletli çözümü mümkün kılan bir siyasi yol haritası oluşturulması" çağrısında bulundu.

Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, rehinelerin yakında aileleri ile buluşacak olmasından büyük mutluluk duyduğunu dile getiren Kanada Başbakanı Mark Carney, "Senelerdir süregelen acıların ardından nihayet barış ulaşılabilir görünüyor" ifadesini kullandı. Carney ayrıca, anlaşmanın sağlanmasında emeği olan Türkiye, Katar ve Mısır'a teşekkür etti.

Arjantin'in ultraliberal ve sağ popülist devlet başkanı Javier Milei de, X hesabından paylaştığı mesajında, "Benzer bir başarıya imza atan herhangi bir liderin bu ödülü çoktan almış olacağını" öne sürerek, Donald Trump'a Nobel Barış Ödülü verilmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye'ye bir teşekkür de Japonya'dan

İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşmaya dair Tokyo'nun görüşlerini, Japonya hükümetinin genel sekreteri Yoşimasa Hayaşi dile getirdi. Taraflar arasında "ilk aşama" anlaşmasına varılmasından memnuniyet duyduklarını belirten Hayaşi, bunun "gerilimi azaltmak ve iki devletli çözüme giden yolda ilerlemek için önemli bir adım" olduğunu ifade etti.

Ülkesinin, Gazze'deki insani koşulların iyileştirilmesi ve bölgenin yeniden inşası çabalarına destek vereceğini de kaydeden Hayaşi, arabulucu ülkeler Türkiye, ABD, Katar ve Mısır'a teşekkürlerini dile getirdi.  

Anlaşmayı "Dayanılmaz acı ve yıkımla geçen ayların ardından bir umut ışığı" olarak nitelendiren Malezya Başbakanı Enver İbrahim ise, tüm taraflara kapsamlı ve kalıcı bir barış için bu fırsatı değerlendirme çağrısında bulundu.

Okyanusya ülkeleri Avustralya ve Yeni Zelanda da anlaşmadan duydukları memnuniyeti ifade eden açıklamalarda bulundu. Anlaşmayı "bir umut ışığı" olarak tanımlayan Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, uzun yıllar süren "çatışma ve terör dönemi sonrasında, şiddet sarmalının kırılarak daha iyi bir gelecek inşa etme umudu doğduğunu" ifade etti.

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters ise, "Hem İsraillilerin hem de Filistinlilerin son iki sene boyunca büyük acılar yaşadığını" vurgulayarak söz konusu acıların sona ermesi için önemli bir adım atıldığını kaydetti.

Hamas'a ve İsrail'e anlaşmanın tüm şartlarını yerine getirme çağrısında da bulunan Peters, bunun "kalıcı barışa ulaşmak için vazgeçilmez bir adım" olduğunu belirtti.

Rehineler serbest kalacak, İsrail Gazze'den kademeli çekilecek

ABD Başkanı Trump'ın duyurduğu "ilk aşama" anlaşmasına göre Hamas, önümüzdeki günlerde hayatta olan yaklaşık 20 rehineyi serbest bırakacak. Buna karşı İsrail'in Filistinli mahkûmları serbest bırakması ve ordusunu Gazze'nin büyük bölümünden çekmeye başlaması planlanıyor.

AP,dpa / ET,DA,MUK