Türkiye ve Almanya'dan 12 yıl sonra bir ilk

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, bugün Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı Berlin'de kabul edecek. Fidan ile Wadephul'un görüşmesi "Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog Mekanizması Üçüncü Toplantısı" kapsamında gerçekleşecek. İki ülke arasındaki Stratejik Diyalog  Mekanizması'nın üçüncü toplantısı 12 yıl aradan sonra düzenleniyor. 

Fidan ile Wadephul’un eşbaşkanlıklarında Berlin'de düzenlenecek toplantı kapsamında "İkili İlişkiler", "Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri", "Güvenlik ve Savunma" ve "Bölgesel Meseleler" konulu çalışma grupları bir araya gelecek.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Hakan Fidan'ın ayrıca Başbakan Friedrich Merz ve Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti Başbakanı Hendrik Wüst ile de bir araya gelmesi planlanıyor.  

Fidan'ın gündeminde neler var? 

Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Fidan'ın Berlin'deki temaslarında ele alınacak konuların kapsamının oldukça geniş olması bekleniyor. 

Bakan Fidan'ın görüşmelerde, Türkiye ile Almanya arasında son dönemde artan üst düzey temasların oluşturduğu yapıcı atmosferden duyulan memnuniyeti dile getirmesi; Stratejik Diyalog Mekanizması'nın ikili ilişkilerin stratejik boyutunu değerlendirmek ve dışişleri bakanlıkları arasındaki iş birliğini güçlendirmek açısından önemli bir zemin teşkil ettiğini vurgulaması öngörülüyor. Fidan'ın, toplantı vesilesiyle yapılacak temasların mevcut iş birliği alanlarınıderinleştireceğine olan inancını da ifade etmesi bekleniyor.

Aynı kaynaklara göre Bakan Fidan'ın, Almanya'daki Türk toplumunun iki ülke ilişkilerinin beşerî boyutunu güçlendiren asli bir unsur olduğunu hatırlatarak, Türk toplumunun huzur, güvenlik ve refahına verilen önemi yinelemesi planlanıyor. Ekonomik ve ticari ilişkiler bağlamında ise Fidan'ın, iki ülke arasındaki güçlü ortaklığın daha ileri taşınması, karşılıklı yatırımların artırılması ve bağlantısallık, yüksek teknoloji, dijitalleşme ile yeşil enerji alanlarında mevcut iş birliğinin derinleştirilmesi yönündeki iradeyi vurgulaması bekleniyor. Bu çerçevede, ilerleyen dönemde düzenlenecek Enerji Forumu ile Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi toplantılarının, 60 milyar dolarlık ortak ticaret hacmi hedefi doğrultusunda önemli katkılar sağlayacağına dikkat çekmesi öngörülüyor.

Beşinci Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı da gündemde

Savunma ve güvenlik alanında ise Fidan'ın, Almanya ile askeri ilişkilerin ve savunma sanayii iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik hayata geçirilebilecek ortak projeler hakkında görüş alışverişinde bulunması; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasında varılan mutabakat doğrultusunda, Beşinci Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı'nın 2026 yılı içinde düzenlenmesinin bu alandaki ortaklığı ileri taşıyacağına işaret etmesi bekleniyor.

AB ilişkileri bağlamında Fidan'ın, Gümrük Birliği'nin güncellenmesine yönelik müzakerelerin başlatılmasının ve Vize Serbestisi Diyaloğu'nun yeniden canlandırılmasının önemini vurgulaması; Almanya'nın Gümrük Birliği'nin güncellenmesine vereceği desteğin Türkiye-Almanya ekonomik ortaklığının tüm potansiyelinin ortaya çıkarılması açısından kritik rol oynayacağını belirtmesi öngörülüyor. Türkiye'nin AB öncülüğündeki güvenlik ve savunma girişimlerine dahil edilmesinin gerekliliğine de dikkat çekmesi bekleniyor.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için görüş alış verişi

Bölgesel gelişmeler kapsamında ise Fidan'ın, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanması ve bölgesel istikrarın tesisine yönelik çok taraflı çabaların önemini vurgulaması; Türkiye'nin İran ile ABD arasındaki savaşın kalıcı olarak sonlandırılmasına yönelik girişimlere desteğini sürdüreceğini ifade etmesi öngörülüyor. Ukrayna ile Rusya arasındaki doğrudan görüşmelerin savaşın adil ve kalıcı bir çözümle sonlandırılması açısından kritik önem taşıdığına işaret etmesi; Türkiye'nin bu diyaloğun yeniden tesis edilmesi için ilgili tüm aktörlerle eşgüdüm içinde çaba göstermeye devam edeceğini belirtmesi bekleniyor.

Kaynaklara göre Fidan'ın ayrıca, İsrail'in yayılmacı politikalarının bölgedeki istikrarsızlığın temel nedeni olduğunu vurgulayarak, uluslararası toplumun kalıcı barış ve istikrar için daha etkin sorumluluk üstlenmesi gerektiğine dikkat çekmesi planlanıyor.

Stratejik Diyalog Mekanizması nedir?

Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkilere kurumsal bir perspektif ile stratejik bir boyut kazandırmak ve Türkiye'nin AB katılım sürecini desteklemek amacıyla dönemin dışişleri bakanları tarafından 12 Mayıs 2013'te Berlin'de imzalanan Ortak Bildiri'yle Stratejik Diyalog Mekanizması (SDM) kuruldu.

Bu çerçevede, yıllık SDM toplantılarının iki ülke dışişleri bakanlarının eş-başkanlığında düzenlenmesi öngörülüyor. SDM'nin ilk toplantısı 12 Mayıs 2013 tarihinde Berlin'de; ikinci ve son toplantısı 19-20 Haziran 2014 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirildi.

İki dışişleri bakanı en son Mart ayında Ankara'da bir araya gelmiş, görüşmelerde İran'daki savaşın sona erdirilmesi, Gazze'de ateşkesin sağlanması ve bölgesel istikrar konuları ele alınmıştı.

Türkiye, Gazze'deki ateşkesin sağlanmasına yönelik diplomatik çabalarda önemli rol üstlenmiş, Ukrayna-Rusya savaşında ise İstanbul defalarca müzakere platformu olmuştu. Ankara ayrıca Suriye'de Beşar Esad sonrası kurulan yeni yönetimle temaslarını sürdürüyor.

Dışişleri Bakanı Fidan, Almanya'ya son olarak 28 Kasım 2025'te gitmiş; Alman mevkidaşı Wadephul ise 17 Ekim 2025 ve 12 Mart’ta Türkiye'yi ziyaret etmişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Almanya'yı en son 17 Kasım 2023'te ziyaret etmişti. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier 5 Şubat 2025'te, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise 29–30 Ekim 2025'te Türkiye'ye resmi ziyaretlerde bulunmuştu.

DW,AFP/TY,JD