1. İçeriğe git
  2. Ana menüye git
  3. DW'nin diğer sayfalarına git
Belgien NATO Gipfel | Tayyip Erdogan | Vorbehalte Beitritt Schweden und Finnland
Fotoğraf: Yves Herman/REUTERS

Erdoğan'dan NATO için "gerekli adımlar" vurgusu

31 Mayıs 2022

Cumhurbaşkanı Erdoğan, The Economist'teki makalesinde İsveç ve Finlandiya'nın gerekli adımları atmaması halinde Türkiye'nin duruşunu değiştirmeyeceğini ifade etti. Erdoğan, üyeliğin "riskler barındırdığına" dikkat çekti.

https://p.dw.com/p/4C4H6

İngiltere merkezli The Economist dergisinde bir makale kaleme alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya üyeliğine  itirazına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Makalesinde Türkiye'ye göre İsveç ve Finlandiya'nın üyeliğe kabulünün kendi güvenliği ve örgütün geleceği açısından riskler barındırdığını belirten Erdoğan, "5'inci Madde uyarınca NATO'nun en büyük ikinci ordusunun yardımına koşmasını bekleyen bu ülkelerin, AB ve ABD tarafından da terör örgütü olarak kabul edilen PKK'nın eleman devşirme, finansman ve propaganda faaliyetlerini engellemesini beklemek en doğal hakkımızdır. Türkiye aday ülkelerden tüm terör örgütlerinin faaliyetlerini durdurmalarını ve mensuplarını Türkiye'ye iade etmelerini istemektedir. Bu ülkelerin makamlarıyla açık kanıtlar paylaşılmış ve adım atmaları beklenmiştir. İlaveten Türkiye, bu ülkelerin NATO üyelerince yapılacak terörle mücadele operasyonlarına destek vermelerini arzu etmektedir. Terör tüm üye ülkelere tehdit oluşturmaktadır ve aday ülkelerin örgüte katılmadan önce bu gerçeği kabul etmeleri gerekmektedir. Gerekli adımları atmamaları hâlinde Türkiye bu konudaki duruşunu değiştirmeyecektir" ifadelerine yer verdi.

İsveç'in Türkiye'ye uyguladığı türden silah ambargosunun NATO şemsiyesi altıdaki askeri ortaklık ruhuna aykırı olduğunu da ekleyen Erdoğan, "Bu gibi kısıtlamaların sadece ulusal güvenliğimiz değil NATO'nun kimliği açısından da son derece zararlı sonuçları olmaktadır. İsveç ve Finlandiya'nın ittifaka katılma ısrarı da NATO'nun gündemine gereksiz bir madde eklemiştir. Türkiye'nin, İsveç ve Finlandiya'nın üyeliklerine itirazı aynı zamanda şimdiye kadar terörün hedefi olmuş tüm üyeler adına atılmış kararlı bir adımdır" ifadelerini kullandı.

İsveç ve Finlandiya'nın müttefik olmak istedikleri devletlerin güvenlik kaygıları ve hassasiyetleri konusunda göstereceği tavrın, Türkiye'nin de bu ülkeleri ne kadar müttefik olarak görmek isteyeceğini belirleyeceğini ifade eden Erdoğan, "İttifakın her genişleme sürecinde olumlu ve yapıcı bir noktada duran Türkiye'nin parçası olduğu örgütle ilişkilerini sorgulamaya cüret edenlerin cehaleti ve hadsizliği bu duruşumuzu değiştirmeyecektir.  Diplomasi ve diyaloğun her türlüsüne açık olan ülkemiz, bu çabaların aday ülkelerin ikna edilmesine odaklanmasını tavsiye etmektedir. Terörle mücadele konusunda gönülsüz olan hiçbir ülkenin Ankara'da talimat verebileceği hiçbir makam bulunmamaktadır. NATO üyelerinin terörle mücadele konusunda çifte standart uygulaması hâlinde ittifakın itibarının ve inandırıcılığının tehlikeye gireceğine inanıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin NATO'ya katkı sağladığını ifade ederek, "Türkiye'nin bu artan kapasitesi NATO'nun dayanıklılığına ve gücüne katkı sunmuştur. Ortaklarımız Türkiye'nin, NATO'nun kolektif güvenlik misyonuna sunduğu katkıyı her zaman takdir etseler de kendi güvenlikleri tehdit altında olmadığı zamanlarda bu katkıyı çabucak unutmuştur. Türkiye'nin önemini yalnızca (Balkanlar'da yaşanan kriz gibi) karışıklık dönemlerinde hatırlayan paydaşlarımız, Türkiye olmadan uzun vadeli istikrarın sağlanabileceği hülyasına kapılmış; bu nedenle tehdidin savuşturulmasının ardından jeopolitik gerçekleri ve bölgede ortaya çıkması muhtemel tehditleri gözardı etmiştir. Kuşkusuz bu hülyaları, yaşanan uluslararası krizler sonucunda hep kısa sürmüştür. Son yıllarda uluslararası barış ve güvenliğin karşı karşıya olduğu tehditlerin değişime uğraması birçoklarının NATO'yu artık işlevini tamamlamış ve 'demode' bir örgüt olarak nitelemesine yol açmıştı. Hatta Emmanuel Macron 2019'da ittifakın 'beyin ölümü' yaşadığını söylemiştir. Aynı kesimler Türkiye'nin de bu örgütteki rolünü sorgular olmuştu. Olağanüstü bir hayalperestlik ile aşırı bir stratejik miyopluk sonucu ortaya çıkan bu tavır NATO'ya uzun yıllar kaybettirdi. Buna rağmen Türkiye, bazı üye ülkelerin öngörüsüz ve yer yer sorumsuzca tavırlarını NATO'ya mal etmedi. Aksine NATO'nun önemini vurgulayarak, üye ülkelere (NATO'nun misyonunu yeni tehditleri içerecek şekilde güncellemek ve örgütü yeni jeopolitik ve küresel sınamalar karşısında daha önemli kılmak gibi) adımları atmaları çağrısında bulunduk. Türkiye'nin bu çağrısı giderek istikrarsızlaşan uluslararası sisteme karşı aldığı pozisyon ile paralellik taşıyordu" ifadelerini aktardı.

"Türkiye yalnız bırakıldı"

Makalede, NATO üyesi ülkelerin terör tehdidine karşı yeterli adım atmadığını aktaran Erdoğan, "Bu açıdan Türkiye, tıpkı diğer uluslararası örgütler gibi NATO'nun da yeni güvenlik tehditlerine karşı bazı reformlar yapması gerektiğini savundu. Özellikle terör tehdidi konusunda (birçok üye ülkenin doğrudan hedef alınmasına rağmen) kolektif güvenlik noktasında yeterli adım atılmaması, hem güvenlik işbirliğini zedeliyor hem de NATO ülkelerinin kamuoylarında örgüte yönelik derin bir güvensizlik oluşturuyordu. Türkiye bu durumu katıldığı tüm NATO zirvelerinde vurguladı ve terörle mücadelenin dönüşüm geçirmesi için uluslararası işbirliğinin elzem olduğunu ifade etti. Bu kapsamda NATO'nun terör örgütleriyle mücadele ederken istihbari ve askeri konularda daha güçlü işbirliği içinde olmasını arzu ettik. Bunun yalnızca terör saldırılarının engellenmesi açısından değil, aynı zamanda NATO sınırları içinde terörün finansmanı ve eleman devşirme faaliyetlerinin engellenmesi hususunda gündeme getirdik. Aynı şekilde Türkiye'nin çevresinde iç savaşlar yaşanırken NATO'dan bazı meşru ve gerekli taleplerde bulunduk. Sınırlarımızın ve hava sahamızın güvenliğini sağlamak ve II. Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en büyük mülteci dalgası bölgede ortaya çıkarken 'insani güvenlik' için bu taleplerde bulunduk. Bu konularda büyük ölçüde yalnız bırakılan ülkemiz, bu krizlerle tek başına mücadele etti ve bu mücadelede büyük bedel ödedi" yorumunu yaptı.

Erdoğan, yazısında " NATO için Türkiye'nin ne denli önemli ve kritik bir ülke olduğu bütün üyelerce yeniden kabul edilirken, bazı üyelerin Türkiye'ye yönelen kimi tehditleri tam olarak takdir edememesi talihsiz bir durumdur" ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

NATO'ya üyelik başvurus yapma kararı alan İsveç ve Finlandiya, Türkiye'nin itirazı üzerine anlaşmazlıkların giderilmesi için Türkiye'ye heyet göndermişti. Erdoğan, görüşmelerin ardından "Finlandiya ve İsveç'le bizim heyetimizin yapmış olduğu görüşmeler maalesef beklenen düzeyde olmadı.  Bunların beklentisi var fakat Türkiye ile ilgili atmaları gereken adımları atmadıkları gibi, bu görüşmeleri yaptığımız süreç içerisinde hala bunlar, özellikle İsveç, Stockholm'ün caddelerinde teröristleri gezdiriyor, kendi polisleriyle onları güvence altına alıyor" ifadelerini kullanmıştı.

DHA,DW/BÖ,HT