Danimarka "spiral skandalı" mağdurlarına tazminat ödeyecek

"Spiral skandalı" olarak bilinen olayın mağduru olan Grönlandlı kadınlar, yakında Danimarka devletinden yaklaşık 40 bin Euro tazminat talep edebilecek. Danimarka hükümeti ve parlamentodaki partilerin geniş çoğlunluğu bu skandalın mağdurlarına tazminat ödenmesi konusunda uzlaşmaya vardı.

İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları'nın açıklamasına göre, 1960-1991 yılları arasında bilgileri ya da rızaları olmadan kendilerine spiral takılmış olan kadınlar 2026'nın Nisan ayı itibarıyla kişi başı 300 bin Danimarka Kronu tazminat için başvurabilecek. Bu kampsamda yaklaşık 4 bin 500 kadının başvuruda bulanabileceği tahmin ediliyor.

Bakanlık, Grönlandlı kadınların kişisel bedeller ödemek zorunda bırakıldığını belirttiği skandalın "Danimarka ve Grönland'ın ortak tarihinin karanlık bölümü" olduğunu ifade etti.

Ne olmuştu?

Danimarka 1992 yılına kadar Grönland'daki sağlık hizmetlerinden sorumluydu. Özellikle 1960'lı ve 1970'li yıllarda binlerce Grönlandlı kadın ve kız çocuğuna Danimarkalı doktorlar tarafından kendi rızaları olmaksızın spiral takıldı.  Danimarka İnsan Hakları Enstitüsü'ne göre, mağdurlardan bazıları işlem sırasında henüz 12 yaşındaydı. Danimarkalı makamların bu uygulamayla Grönland'ın yerli nüfusunu sınırlamak istediği tahmin ediliyor.

Mağdurlar hala sağlık sorunları yaşıyor

"Spiral skandalı" Grönlandlıların Danimarka devletine yönelttiği bir dizi ağır suçlamadan yalnızca biri.

Çocuk yaşlarında doğum kontrolüne zorlanan Grönlandlı kadınların çoğunluğu bugün spiralden kaynaklı sağlık sorunları ve travmadan muzdarip.

Bir grup mağdur, geçen yıl tazminat ve resmi bir özür talebiyle Danimarka devletine dava açmıştı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen geçen Eylül ayında Grönland'da düzenlenen törende Danimarka devleti adına resmi olarak özür dilemişti.

Nüfusunun büyük çoğunluğu yerli halk İnüitlerden oluşan Grönland, 1953 yılından bu yana aslında resmiyette bir Danimarka kolonisi değil. Ancak adalılar, geçen 70 yılı aşkın sürede özerklik yolunda bazı kazanımlar elde etmiş olsa da bağımsızlık hedefine hala ulaşabilmiş değiller.

Dünyanın en büyük adası olan Grönland günümüzde büyük ölçüde özerk olsa da resmi olarak hala Danimarka Krallığı'na bağlı.

 

DW,dpa / SÖ,ET