Almanya: Suriye'ye dönüşler arttı, gelişler azaldı

Almanya'da Federal İstatistik Dairesi (Destatis), iç savaşın sona ermesinin ardından Suriye'den Almanya’ya gelen kişi sayısında büyük düşüş yaşandığını, buna karşılık ülkeden ayrılan Suriyelilerin sayısının da belirgin biçimde arttığını bildirdi.

Destatis'in öncü verilerine göre, Ocak-Eylül 2025 döneminde Almanya'ya yaklaşık 40 bin Suriyeli geldi. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 46,5 oranında azaldı. 2024'ün aynı döneminde 74 bin 600 civarında Suriyeli Almanya'ya giriş yapmıştı.

Buna karşılık, Almanya'dan ayrılan Suriyeli sayısı yüzde 35,3 artarak 21 bin 800'e çıktı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 16 bin 100 olarak belirlenmişti. Net göç 18 bin 100 kişiyle üçte bire geriledi. 2024'ün ilk dokuz ayında net artış 58 bin 500 kişi olmuştu.

Sığınma başvurularında yüzde 67 azalma

Esad rejiminin devrilmesinin ardından Almanya'ya yönelik sığınma başvurularında da ciddi bir düşüş kaydedildi. Ocak-Eylül 2025 döneminde 19 bin 200 Suriyeli ilk kez sığınma talebinde bulundu. Bu rakam, 2024'ün aynı dönemine kıyasla yüzde 67,1 oranında azalma anlamına geliyor.

Yine de Suriyeliler, toplamda 87 bin 800 ilk sığınma başvurusu arasında yüzde 21,9 ile en büyük grubu oluşturmayı sürdürdü.

Destatis verilerine göre 2024 sonu itibarıyla Almanya'da 713 bin Suriyeli koruma başvurusu ile bulunuyordu. Bu grup, ülkedeki 3,3 milyon sığınmacı içinde yüzde 22 payla Ukraynalılardan sonra ikinci sırada yer aldı.

Sığınmacıların yarısına yakını (yüzde 48) 2016 yılı öncesinde Almanya'ya gelmiş olup sekiz yıldan uzun süredir ülkede yaşıyor. Yüzde 12'si ise Almanya doğumlu.

Suriyelilerin büyük bölümü (yüzde 90) tanınmış koruma statüsüne sahip. Bunların yüzde 35'i mülteci statüsünde, yüzde 41'i ise "tamamlayıcı" (Subsidiär) koruma kapsamında. Yaklaşık 64 bin 200 kişi henüz değerlendirme aşamasında, 6 bin 600'ü ise reddedilmiş durumda.

Almanya'da sığınmacılarla birlikte 2024 yılındaki toplam Suriye kökenli sayısı ise 1 milyon 220 bin olarak açıklandı. Bu kişilerin yüzde 19'u Almanya'da doğdu, yüzde 24'ü de Alman vatandaşlığına geçti. Yalnızca 2024 yılında 83 bin 200 Suriyeli Alman vatandaşı oldu. Bu, yıl içindeki toplam vatandaşlığa geçişlerin yaklaşık yüzde 28'ine denk geliyor.

Suriye kökenli nüfusun yaş ortalaması 26,6 ile oldukça genç. Çalışma çağındaki (15–64 yaş arası) 845 bin kişinin 46'sı istihdamda, 8'i işsiz, 47'si ise eğitimini sürdürüyor veya iş gücü dışında.

15–64 yaş arası Suriye kökenlilerin yüzde 17'si hâlen okulda veya mesleki eğitimde, bu oran Almanya genelinde göç geçmişi olanlarda yüzde 11, olmayanlarda yüzde 10.

Suriyeli kökenli nüfusun yüzde 23'ü mesleki veya akademik bir diplomaya sahip, yüzde 59'unun ise herhangi bir mesleki yeterlilik belgesi bulunmuyor.

AB ve dünya genelinde de dönüş eğilimi göze çarpıyor

Avrupa Birliği (AB) genelinde de Suriyelilerden gelen sığınma başvurularında sert düşüş tespit edildi. Eurostat verilerine göre, 2025'in ilk yedi ayında AB ülkelerine 26 bin 200 Suriyeli ilk kez sığınma başvurusunda bulundu. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68,8'lik bir azalma anlamına geliyor.

Suriyeliler güncel durumda AB'deki başvurular içinde üçüncü sırada yer alıyor. İlk iki sırada Venezuela ve Afganistan vatandaşları bulunuyor. AB genelindeki Suriyeli başvurularının yüzde 61'i (yaklaşık 16 bin) Almanya'da yapıldı.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (UNHCR) verilerine göre ise Aralık 2024–Eylül 2025 döneminde yaklaşık 1 milyon mülteci Suriye'ye geri döndü. Aynı dönemde ülke içinde yerinden edilmiş 1,8 milyon kişi de evine geri dönerken, hâlen 4,5 milyon Suriyeli mülteci yurt dışında, 7 milyondan fazlası ise ülke içinde yerinden edilmiş hâlde yaşıyor.

DW,AFP,Reuters/TY,CÖ