Мерц: Европа мора да го зборува јазикот на политиката на моќ
29 јануари 2026
Германскиот канцелар Фридрих Мерц повикува на поголема самодоверба во политиката на моќ од Европа во новонастанатиот свет на големи сили. Европејците ќе можат да ги спроведат своите идеи, барем делумно, „само ако самите научиме да го зборуваме јазикот на политиката на моќ. Ако самите станеме европска сила“, рече лидерот на ЦДУ во владина изјава за надворешната политика во Бундестагот.
Европа е политичката сила во последните децении што инсистираше на владеењето на правото како основа на односите меѓу државите и народите, нагласи Мерц.
„Ние сме и нормативна алтернатива на империјализмот и автократијата во светот“, рече Мерц. „Имаме што да им понудиме на нашите партнери низ целиот свет, и економски и, пред сè, идеолошки.“ Европа може да биде сила, „особено врз основа на вредностите што не сакаме да ги напуштиме.“
Во врска со дискусијата за можната анексија на арктичкиот остров Гренланд, кој припаѓа на НАТО-партнерот Данска, од страна на САД, канцеларот рече дека во тој контекст последниов пат можело да се почувствува нешто „од среќата на самопочитта“. Сега треба нешто да се направи „од ова новонастанато самодоверба на Европејците".
За да се постигне оваа цел, Европа мора да се справи со три задачи, предупреди Мерц: Мора да направи повеќе за сопствената безбедност и да ги намали безбедносните зависности „во кои влеговме премногу неодговорно во последните години и децении“.
Второ, Европа мора да ја надмине својата економска слабост: „Ако сме сериозни во врска со обликувањето на политиката, тогаш оваа способност зависи и пред сè од економската сила“, рече канцеларот. И трето, Европа секогаш мора да претставува обединет фронт на светската сцена.
Мерц изрази негодување поради изјавите на претседателот Доналд Трамп, кој ја намали важноста на трупите од земјите-партнери на НАТО за мисијата во Авганистан по нападите од 11 септември 2001 година. „Нема да дозволиме оваа мисија, која ја презедовме и во интерес на нашиот сојузник, Соединетите Американски Држави, денес да биде третирана со презир и оцрнета“, рече тој, за што доби аплауз од членовите на парламентот.
Во својот говор, Мерц јасно стави до знаење дека не сака лесно да ги „загрози воспоставените сојузи“. Трансатлантската алијанса „сè уште е вредност сама по себе за нас во Германија денес“.
НАТО останува „најдобра гаранција за мир и безбедност – и затоа ние како Европејци сакаме да го зачуваме НАТО и да го зајакнеме одвнатре и од Европа“.
Германија и Европа сега мора да бараат и нови сојузи со други земји. „Надворешните шокови отсекогаш го воделе понатамошниот развој на Европа“. Германија активно ќе го предводи патот во ова, порача канцеларот Мерц.