Rice ve Steinmeier'den Rusya ziyareti
15 Mayıs 2007
Son dönemlerde Batı ülkeleri ve Rusya arasındaki karşılıklı atışmalar, gerginliği hayli tırmandırdı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görevlendirdiği AB temsilcisi Sergey Yastrşemski de Avrupalıların iki yüzlü davrandığını söylerken, Alman Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Rusya’ya ilişkileri komplike bir durum olarak değerlendirdi ve ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice de Rusya’daki diktatörlük eğiliminden endişe duyduklarını dile getirdi. Ve bu açıklamaların ardından taraflar bu hafta kritik bir sınavdan geçmeye hazırlanıyor. Zira AB adına Dönem Başkanı Almanya’nın Dışişleri Bakanı Steinmeier ve ABD Dışişleri Bakanı Rice bugün Moskova’da.
18 Mayıs’ta Rusya’nın Samara kentinde yapılacak AB–Rusya Zirvesi’ne hazırlık için Rusya’ya giden Steinmeier, dün Brüksel’de yapılan AB dışişleri bakanı toplantısında konunun ne denli zorlu olduğunu şöyle dile getirdi: “Esasen AB–Rusya Zirvesi öncesi durum oldukça karmaşık. Birikmiş ve çözülmesi gereken bir dizi zorluk var ve bu zirve kolay olmayacak.“
Enerji ve ekonomi konusunda anlaşmazlıklar
Ancak uluslararası sorunları çözmek için Rusya’ya ihtiyaç duyduklarını da ifade eden Steinmeier, ''Onlar da bize bağımlı kalmayı sürdürecek" dedi. Karşılıklı suçlamalarda bulunmak yerine sorunların çözümü için konuşmaları gerektiğini ifade eden Steinmeier, Moskova’daki temaslarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve meslektaşı Sergey Lavrov’la bir araya gelerek zirve öncesi gerginliği azaltmaya çalışacak.
Avrupa Birliği ve Rusya arasındaki sorunların başında ise enerji ve ekonomik anlaşmazlıklar geliyor. Avrupa ülkeleri, enerji konusunda Rusya’nın tekelleşmesinden rahatsız iken, Moskava ise yaptığı ataklarla Avrupa ülkelerini zor durumda bıraklaya devam ediyor. Son olarak hafta sonu Rusya Devlet Başkanı Putin’in, Türkmenistan ve Kazakistan’la Hazar Denizi çevresinde yeni bir doğal gaz boru hattı konusunda anlaşması, Avrupa ülkelerinin ucuz doğal gaz umutlarına darbe vurdu. Zira son dönemlerde Orta Asya’ya yaklaşan Avrupa ülkeleri, Türkemenistan’dan ucuz doğal gaz satın almayı umuyordu.
Tansiyonu düşürme girişimi
Avrupa ve Rusya arasında bir diğer anlaşmazlık da Polonya’ya uygulanan ticari ambargolar. Rusya, Polonya’ya bir süredir et ithalatı yasağı uygularken, Polonya da AB ve Rusya arasında müzakerelerin başlatılmasına onay vermiyor. Alman Dışişleri Bakanı Steinmeier, bu konuyu da Moskova’daki temaslarında gündeme getireceğini söyledi: “Zirve yapılıncaya dek Polonya’yla yaşanan et krizine çözüm bulmaya çalışacağız. Ama çıkış yolu bulup bulamayacağımızı söyleyemem.“
ABD ve Rusya arasında yaşanan kriz ise Washington’un Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nde kurmak istediği füze savunma sistemi. Rusya, ABD’nin bu planını, ülkesinin Batı Avrupa sınırlarına bir tehdit olarak değerlendiriyor. Rusya bu konuda sert çıkışını sürdürürken, iki günlük Moskova ziyaretine başlayan ABD Dışişleri Bakanı Rice, daha önce yaptığı sert açıklamaların aksine, tansiyonu biraz olsun düşürmeye çalıştı. ABD-Rusya ilişkilerinde "kolay bir zamanda olmadıklarını" söyleyen Rice, ancak Rusya-ABD ilişkilerinde "yeni bir soğuk savaş" olmadığını dile getirdi. Gözlemciler ise Washington ve Moskova arasındaki füze savunma sistemine ilişkin krizin kolay kolay çözülebileceğini düşünmüyor.