İran Katar'ın LNG tesislerini vurdu, ABD İsrail'e mesafeli

İsrail'in İran'ın Güney Pars gaz sahasına yönelik saldırısının ardından İran, Katar'da bir dizi misilleme saldırısı düzenledi. İran kuvvetleri, küresel gaz piyasaları açısından kritik öneme sahip Ras Laffan Sanayi Bölgesi'ndeki çok sayıda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisini vurdu.

Tesisin işletmecisi Qatar Energy, LNG altyapısının ağır hasar gördüğünü açıkladı. Katar İçişleri Bakanlığı ise çıkan yangınların kontrol altına alındığını ve can kaybı yaşanmadığını bildirdi. Ras Laffan, dünyanın en büyük LNG ihraç limanlarından biri olma özelliğini taşıyor.

Katar İranlı diplomatları sınır dışı etti

Katar, saldırılara sert tepki göstererek İran Büyükelçiliği'nin askeri ve güvenlik ataşelerini ile personelini istenmeyen kişi ilan edip sınır dışı etti. Dışişleri Bakanlığı, İran'ın bölgedeki sivil hedeflere ve hayati tesislere yönelik saldırılarla "tüm kırmızı çizgileri aştığını" vurguladı.

Trump'tan askeri müdahale tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, İran'ın Katar'ın gaz altyapısını hedef almayı sürdürmesi halinde ABD'nin büyük çaplı bir askeri operasyon düzenleyeceğini duyurdu.

"İran'ın daha önce hiç görmediği bir güç ve şiddetle" gerçekleşecek böyle bir saldırıyı istemediğini de sözlerine ekleyen Trump, İsrail'in South Pars sahasına bir daha saldırmayacağını belirtti. Trump, İran'ın Katar'a yönelik eylemlerine devam etmesi durumunda bu garantinin geçersiz sayılacağını da açıkça ifade etti.

Trump: "İsrail öfkeyle vurdu, haberimiz yoktu"

Trump, İsrail'in South Pars'ı "Ortadoğu'daki gelişmelere duyduğu öfkeyle" vurduğunu, ABD'nin bu saldırıdan önceden haberdar olmadığını ve Katar'ın söz konusu operasyonla hiçbir ilgisi bulunmadığını da kamuoyuyla paylaştı. İran ile Katar'ın ortaklaşa işlettiği South Pars sahası, İran'ın toplam gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 70'ini karşılıyor.

Körfez'de enerji krizi derinleşiyor

Birleşik Arap Emirlikleri de bir roket saldırısının ardından Abu Dabi'deki Habşan gaz tesisi ile Bab petrol sahasını kapatmak zorunda kaldı. BAE yetkilileri, hava savunma sistemlerinin müdahalesi sonucu düşen molozların "olaylara" yol açtığını belirtirken, hasar boyutuna ilişkinse ayrıntılı bilgi vermedi.

Enerji piyasaları bu gelişmelerden derinden etkilendi. Brent ham petrolünün varil fiyatı erken işlemlerde 112 dolara yükseldi. Savaş öncesinde yaklaşık 70 dolar olan fiyat, yüzde 60'ı aşan bir artış kaydetti. Doğalgaz fiyatları da belirgin biçimde yükselmeye devam ediyor.

Körfez'deki deniz trafiği açısından durum da endişe verici bir tablo sergiliyor. Katar açıklarında ve Umman Denizi'nde birer gemiye kimliği belirsiz mermiler isabet etti. Basra Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan stratejik Hürmüz Boğazı'ndan geçişler ise fiilen durma noktasına geldi.

İran'dan uluslararası uyarı

İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, gerilimin tırmanmasına karşı uyarıda bulunarak tarafların "agresif eylemlerinin" çıkar değil, yalnızca kaos getireceğini ifade etti ve "kontrol edilemez küresel sonuçlar" doğurabileceği uyarısını yineledi. Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise "yeni bir tırmanma aşamasının başladığını" ve "kısasa kısas" ilkesinin geçerli olduğunu vurguladı.

Bölgesel cephe genişliyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump ve Katar Emiri ile yaptığı görüşmelerin ardından enerji tesislerine yönelik saldırıların derhal durdurulması çağrısında bulundu. Su kaynaklarının da hedef alınamayacağını belirten Macron, sivil halkın ve temel ihtiyaçlarının korunması gerektiğini savundu.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Riyad'da toplanan Arap ve İslam ülkeleri dışişleri bakanları zirvesinin ardından İran'ı saldırıları durdurmaya davet etti. Bu tutumla kendini bölgeden daha da soyutladığını vurgulayan bakan, Suudi Arabistan'ın saldırıları bitirmek için siyasi, ekonomik ve diplomatik tüm araçları devreye sokacağını açıkladı. Ancak bu açıklamanın hemen akabinde Suudi Arabistan, İran'ın İHA saldırısına maruz kaldı. Riyad'da daha önce düşen balistik füze enkazı bir yerleşim bölgesine isabet etmiş, dört kişi yaralanmıştı.

dpa / BÜ, TY