İklim Zirvesi anlaşmazlığı: Avustralya'dan Erdoğan'a mektup

Avustralya'dan Dünya İklim Zirvesi'nin ev sahipliği konusunda Türkiye ile yaşadığı anlaşmazlığın çözümüne yönelik bir adım geldi. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, 2026'da düzenlenmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) ev sahipliğine ilişkin Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a bir mektup kaleme aldığını söyledi. Albanese, Avustralya'nın zirvenin ev sahibi olup olmayacağına ilişkin Pazar günü kendisine yöneltilen soruya: "Meseleyi nihayete erdirmek için aslında gerçek bir süreç yok. Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yazdım. İletişime devam ediyoruz " yanıtını verdi. Sky News'e konuşan Albanese, "İki aday olunca ve bir uzlaşma olmayınca durum zorlaşıyor. Bizim adaylığımız tabii ki Pasifik ülkeleriyle ortaklık içinde bir girişim" ifadelerini kullandı.

18 ülkeden oluşan bölgesel bir diplomatik blok olan Pasifik Adaları forumu Avustralya'nın adaylığını destekliyor. Albenese, birçoğu yükselen deniz sularının yarattığı tehlikeyle karşı karşıya olan bu ülkelerin çıkarlarını teminat altına almak istediklerini söyledi. Avustralya Başbakanı, söz konusu ülkelerin iklim değişikliği karşısında özellikle kırılgan durumda olduğunu hatırlatarak, "Tuvalu ve Kribati gibi ülkeler için bu varlıklarına doğrudan bir tehdit. Bu nedenle de iklim değişikliği bölgemizde çok önemli bir mesele" diye konuştu.

BM'den çözüm çağrısı

Her yıl düzenlenen COP zirvesi, Birleşmiş Milletler'de (BM) bölgelere göre ayrılmış beş ülke grubu arasında rotasyon halinde ilerliyor. Zirveye geçen yıl Doğu Avrupa grubundaki Azerbaycan ev sahipliği yapmıştı. Bu yıl Kasım ayında yapılacak zirvenin ev sahibi ise Latin Amerika ve Karayipler Grubu'ndan Brezilya.

2026 zirvesine ise "Batı Avrupa ve Diğerleri" (WEOG) grubundan bir ülke ev sahipliği yapacak. Türkiye ve Avustralya bu grupta yer alıyor. 2022'de başvurularını gerçekleştiren iki ülke, bir diğerinin lehine adaylıktan çekilmeye yanaşmamış, aksine lobi faaliyetlerini güçlendirmişti. BM'nin karar için geçen Haziran ayına kadar mühlet vermesine rağmen sonuca ulaşılamadı.

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekreteryası İcra Direktörü Simon Stiell, Temmuz ayında yaptığı açıklamada Türkiye ile Avustralya'nın ev sahipliği konusundaki anlaşmazlığı artık çözüme kavuşturmalarını talep ederek kararın gecikmesini "yararsız" ve "gereksiz" diye nitelemişti.

İki ülke de geri adım atmıyor

Ev sahibi ülkenin belirlenmesinde söz konusu bölge grubu içindeki ülkelerin oy birliği gerekiyor. "Batı Avrupa ve Diğerleri" grubu 28 ülkeden oluşuyor. ABD, Fransa, Almanya ve İsrail de bu grupta yer alıyor.

WEOG grubunda çoğunluğun desteğini arkasına alan Avustralya, zirveyi Pasifik ülkeleriyle birlikte düzenleyerek yenilenebilir enerji dönüşümü konusundaki bölgesel çalışmaları öne çıkarmayı planlıyor.

Adaylıktan çekilmesi yönündeki çağrıları reddeden Türkiye ise Akdeniz'deki coğrafi konumunun, heyetlerin konferansa katılmak üzere gerçekleştirecekleri uçuşlardan kaynaklanacak emisyonların azaltılmasına yardımcı olacağını vurguluyor. Ankara ayrıca Avustralya'ya kıyasla çok daha küçük bir petrol ve doğal gaz sanayisine sahip olduğuna işaret ediyor. COP toplantılarına 200 üye ülkeden binlerce heyet üyesi katılıyor.

DW,Reuters/SÖ,JD