Almanya: Vatandaşlık Parası gitti, Temel Güvence geldi
5 Mart 2026
Almanya'da aylar süren siyasi tartışmaların ardından sosyal yardım sisteminde değişiklik öngören tasarı Federal Meclis'te 268'e karşı 321 oyla kabul edildi. İki milletvekili ise çekimser oy kullandı. Koalisyon ortakları Hristiyan Birlik (CDU/CSU) ile Sosyal Demokrat Parti (SPD) tasarıya destek verirken, muhalefet partileri tasarıyı reddetti.
Tasarı, çalışabilecek durumdaki işsiz kişilere verilen sosyal yardım olan "Vatandaşlık Parası (Bürgergeld)" yerine "Temel Güvence Parası" getirilmesini öngörüyor. Yeni sistem, Vatandaşlık Parası adı altında yardım alan yaklaşık 5,5 milyon kişi için daha katı kurallar ve şartlar anlamına geliyor.
Düzenleme 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Nasıl yaptırımlar öngörülüyor?
Yeni düzenleme, sosyal yardım alanlara çalışmaları için baskının artırılmasını öngörüyor. Çalışabilecek durumda olmasına rağmen iş aramayan ve sosyal yardım almayı sürdürenlere yönelik bazı yaptırımlar da getiriliyor.
Örneğin, işsiz bir kişinin iş bulmasına katkı sağlayacak bir kursu reddetmesi halinde Temel Güvence Parası'nda üç ay için yüzde 30 oranında kesinti yapılacak. Almanya'daki iş ve işçi bulma kuruluşu Jobcenter'ın verdiği randevulara iki kez gitmeyenlerin aldığı sosyal yardımda kesinti yapılacak. Bu durum tekrar ederse sosyal yardımın tamamen kesilmesi gündeme gelecek.
Özel durumu bulunanlar veya sağlığı çalışmaya engel olanlar ise yaptırımlardan muaf tutulacak.
Bunun sosyal yardımda bir sistem değişikliği değil reform olduğunu söyleyen SPD'li siyasetçiler, kuralların sertleştirilmesinin ise çok az sayıda kişiyi etkileyeceğini belirtiyor.
Sosyal yardım reformunun amacı nedir?
Alman hükümeti, mevcut ekonomik durum ve bütçeyi sosyal yardım sisteminde yapılan değişikliklere gerekçe olarak gösteriyor. Tasarıda, güçlü bir sosyal devletin "çalışma çağındaki tüm insanların katılımına" ihtiyaç duyduğu belirtilerek, sosyal yardımı gerçekten ihtiyaç duyan insanların alması gerektiğine işaret ediliyor. Bu nedenle yardım alan kişilerin durumunun sürekli gözden geçirilmesi öngörülüyor. Hükümet, bu değişiklikle sosyal yardım bütçesi üzerindeki yükün hafifletilmesini hedefliyor.
SPD yönetimindeki Çalışma Bakanlığı bu değişikliklerle kayda değer bir tasarruf beklemese de koalisyon ortağı CDU/CSU, Vatandaşlık Parası'nın kaldırılması ile milyarlarca euroluk tasarruf sağlanacağı görüşünde. Vatandaşlık Parası'nın kaldırılması CDU/CSU'nun seçim vaatleri arasındaydı.
Kimler Vatandaşlık Parası alıyor?
Almanya'da hâlihazırda yaklaşık 5,2 milyon kişi Vatandaşlık Parası alıyor. Bunların yaklaşık 1,4 milyonu çalışma çağında olmayan 15 yaş altındaki çocuklar. Ortalama ayda 563 euro tutarındaki Vatandaşlık Parası alanlara kira ve ısınma giderleri için de destek sağlanıyor. Alman hükümeti, tüm bu yardımlar için yılda 50 milyar eurodan fazla harcama yapıyor.
CDU/CSU Grubu Genel Sekreteri Steffen Bilger, bu hafta içinde yaptığı bir açıklamada sosyal yardım alanların 1,7 milyonunun çalışabilecek durumda olduğunu, bunlardan 100 binden fazlasının çalışmaya başlamasının gerçekçi olduğunu söylemişti.
Reuters,dpa / JD,MUK