Niemcy. Miejsce w żłobku? Zależy gdzie

W Niemczech brakuje miejsc w żłobkach dla około 300 tys. dzieci poniżej trzeciego roku życia. Oznacza to, że dla 14,2 procenta dzieci w tym wieku, które potrzebują opieki, nie ma miejsca w placówkach, co wynika z najnowszych badań Instytutu Gospodarki Niemieckiej (IW), które udostępniono Niemieckiej Agencji Prasowej (DPA).

Sytuacja pozostaje trudna zwłaszcza na zachodzie kraju. Niemieccy rodzice zgłaszają zapotrzebowanie na miejsce dla łącznie 1,1 mln dzieci w tej grupie wiekowej, tymczasem jest ich tylko około 800 tysięcy. W badaniach instytutu IW, zbliżonego do kół pracodawców, uwzględniono reprezentatywne badanie rządowe dotyczące potrzeb w zakresie opieki. Instytut Gospodarki Niemieckiej wykorzystał również dane dotyczące opieki nad dziećmi oraz ogólne dane Federalnego Urzędu Statystycznego dotyczące dzieci.

Liczby te zmieniają się na przestrzeni lat. Według badania z 2023 roku większość dzieci, a mianowicie 857 tys. dziewcząt i chłopców, korzystała z tej formy opieki. Do dziś liczba ta spadła o 56 tysięcy.  Jako główną przyczynę podaje się znaczny spadek liczby dzieci w Niemczech.

Lista braków od A do Z

To, jak powszechna jest rozbieżność między oczekiwaniami a rzeczywistością w zakresie opieki nad dziećmi, zależy od miejsca zamieszkania. Z badania wynika, że we wschodniej części Niemiec dla 7,3 procent dzieci poniżej trzeciego roku życia, które potrzebują opieki, nie ma miejsca w żłobkach, a w landach zachodnich ich odsetek wynosi 15, 6 procent.

W Nadrenii Północnej-Westfalii brakuje na przykład 85 tys. miejsc. Oznacza to, że w tym najbardziej zaludnionym kraju związkowym 18 procent dzieci, które potrzebują opieki, pozostaje bez niej. W landach o największych niedoborach w tym zakresie, tj. w Bremie, Nadrenii-Palatynacie i Saarze, brakuje miejsc w żłobkach dla 18,5 19 procent dzieci poniżej trzeciego roku życia. W stolicy, Berlinie, niedobór miejsc zmniejszył się w ciągu pięciu lat o prawie cztery punkty procentowe do 10,6 procent.

Dla ilu procent wszystkich dzieci poniżej trzeciego roku życia, które potrzebują opieki, nie ma miejsca w żlobkach poszczególnych krajach związkowych? Pokazuje to poniższa lista braków pod tym względem (w porządku alfabetycznym): w Badenii-Wirtembergii jest to 13,6 procent; w Bawarii 12,8; w Berlinie 10,6; w Brandenburgii 6,1; w Bremie 18,9; w Hamburgu 8,9; Hesji 16,8; w Meklemburgii-Pomorzu Przednim 4; w Dolnej Saksonii 16,3; w Nadrenii Północnej-Westfalii 18; w Nadrenii-Palatynacie 18,7; w Saarze 18,5; w Saksonii 6,3; w Saksonii-Anhalt 4,3; w Szlezwiku-Holsztynie 13,4 i w Turyngii 8,2 procent.

Wyraźne zmiany demograficzne

Instytut Gospodarki Niemieckiej porównał liczbę rodziców, którzy podali, że potrzebują opieki dla swych dzieci, z liczbą dzieci nią objętych. Jego analitycy zwracają szczególną uwagę na zmiany demograficzne zachodzące na wschodzie kraju.

„Od 2019 roku liczba dzieci poniżej trzeciego roku życia spadła tutaj o prawie 20 procent”, piszą autorzy badania. Doprowadziło to do znacznego spadku zapotrzebowania na miejsca w żłobkach, chociaż we wschodniej części kraju nadal występuje luka wynosząca 25 tys. miejsc.

Ekspert IW Wido Geis-Thoene prognozuje, że w przyszłości we wschodnich landach nastąpi dalszy spadek liczby miejsc w żłobkach. Jego zdaniem zmniejszenie ich zdolności do przyjmowania dzieci wydaje się „nieuniknione”. Eksperci apelują jednak o zachowanie budynków i lokalizacji w taki sposób, aby w przyszłości można je było ponownie przekształcić w placówki opieki nad dziećmi, jeśli zajdzie taka potrzeba. Nadają się do tego na przykład świetlice młodzieżowe lub siedziby stowarzyszeń.

Wido Geis-Thoene, ekonomista zajmujący się problemami edukacji i wychowania, wezwał do podjęcia wysiłków na rzecz zapewnienia wysokiej jakości opieki w żłobkach. Obecnie, zwłaszcza we wschodnich Niemczech, grupy dzieci są w nich często zbyt liczne. Analityk ten podkreśla, że „szczególnie dla dzieci z rodzin o niskim poziomie wykształcenia uczęszczanie do żłobka oraz przedszkola ma decydujące znaczenie dla dalszej ścieżki edukacyjnej”.

Podsumowanie i perspektywy

Według badania Instytutu Gospodarki Niemieckiej przeprowadzonego w ubiegłym roku brakowało 306 tys. miejsc w żłobkach dla dzieci poniżej trzeciego roku życia; co oznacza, że dla 13,6 procent dzieci potrzebujących opieki nie było w nich wolnych miejsc. Ogólnie rzecz biorąc, rozbudowa placówek opieki nad dziećmi w Niemczech „obecnie prawie nie postępuje”, stwierdzono wówczas.

Mając to na uwadze, również tym razem eksperci instytutu wezwali polityków, zwłaszcza na zachodzie kraju, do dalszego rozbudowywania infrastruktury opieki nad dziećmi.

(DPA/jak)

Chcesz komentować nasze artykuły? Dołącz do nas na Facebooku! >>