1. İçeriğe git
  2. Ana menüye git
  3. DW'nin diğer sayfalarına git
Mark MacGann
Mark MacGannFotoğraf: David Levene/The Guardian

Uber ifşacısı MacGann: İnsanlara yalan sattık

11 Temmuz 2022

Uber’in 124 binden fazla kaydını the Guardian’a sızdıran eski yönetici Mark MacGann adını açıkladı. İnsanlara yalan sattıklarını ve doğru olanı yapmak için konuşmaya karar verdiğini söyledi.

https://www.dw.com/tr/uber-if%C5%9Fac%C4%B1s%C4%B1-macgann-i%CC%87nsanlara-yalan-satt%C4%B1k/a-62436175

Amerikan teknoloji devi Uber’in kayıtlarını sızdıran, şirketin Avrupa kamu politikaları eski başkanı Mark MacGann adını açıkladı.

Görevi, Uber'in yerel yasaları hiçe sayan agresif küresel genişlemesinin sonuçlarını yönetmek ve ardından yasaları yeniden yazarak şirket için daha elverişli bir iş ortamı yaratmak üzere hükümetlere lobi yapmaktı.

Mark MacGann, Uber'in üst düzey yöneticilerinin düzinelerce ülkedeki yasaları bilerek çiğnediğine ve şirket modelinin sürücülere sağladığı ekonomik faydalar konusunda "insanlara yalan sattığına" inandığı için konuşmaya karar verdiğini söyledi. MacGann, o dönemde Uber'in üst düzey ekibinin bir parçası olduğunu belirterek anlattığı davranışlardan dolayı suçsuz olmadığını ve kısmen pişmanlık duyduğunu belirtti.

"Bu doğru olanı yapmakla ilgili"

Mark MacGann, The Guardian’a verdiği röportajda, şirket kayıtlarını neden sızdırdığını şu sözlerle açıkladı: "Bu, telafi etmekle ilgili. Doğru olanı yapmakla ilgili. Bakın, yaptığım şeyi kabul ediyorum, ancak hükümetleri, bakanları, başbakanları, başkanları ve şoförleri ikna etmeye çalıştığım şeyin korkunç, korkunç derecede yanlış olduğu ortaya çıkmışsa, o zaman geri dönüp 'Sanırım bir hata yaptık' demek benim görevimdir. Ve sanırım insanlar benden yardım istedikleri ölçüde, bu hatayı düzeltme çabalarında bir rol oynamak istiyorum."

Uber Files
Fotoğraf: ICIJ

82 milyar dolarlık bir dev

İngiltere’nin önde gelen yayın kuruluşlarından The Guardian’a sızdırılan ve Uluslararası Gazeteciler Konsorsiyumu’yla (ICIJ) paylaşılan şirket kayıtları, Amerikan teknoloji devi Uber’in, dünyanın dört bir yanında nüfuz sahibi kişilere ödeme yaparak usulsüz bir şekilde nasıl yoluna devam ettiğini ortaya çıkardı. Uber, bu süreçte San Francisco merkezli küçük bir teknoloji girişiminden piyasa değeri 82 milyar dolara ulaşan küresel bir dev haline geldi.

DW Türkçe'nin de dahil olduğu "The Uber Files" araştırması, 83 bin e-postayı içeren 124 binden fazla kayda dayanıyor.

Mark MacGann, Ağustos 2016'da Uber'den ayrılarak şirkete karşı yasal işlem başlattı ve sonunda mahkeme dışı bir anlaşmaya vardı. Şartlar açıklanmadı. Kendisi daha fazla ayrıntı vermedi.

Şirketi ifşa etmek için neden bu kadar beklediğini ise MacGann, ayrıldıktan sonra düşünecek zamanı olana kadar şirketin iş yapma biçiminin genel etkisini sorgulamaya hiç vakti olmadığını söyledi.

The Guardian'a verdiği bir röportajda MacGann, şirketin ağır iş yüküne yetersiz yanıt verdiğini ve çeşitli ülkelerde taksi endüstrisinden artan tacizlerle karşılaştıkça mesleki stresten dolayı hayal kırıklığına uğradığını anlattı.

Uber Files
Fotoğraf: ICIJ

MacGann kimdir?

Mark MacGann, Uber'in Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'daki (EMEA) hükümetleri kazanma çabalarını yöneten 52 yaşında kariyer sahibi bir lobici.

MacGann, Uber'de çalışmaya başlamadan önce kamu işlerinde uzun bir kariyere sahipti. Weber Shandwick ve Brunswick gibi köklü kamu politikası firmalarında çalışmış ve Apple, Microsoft ve Sony gibi şirketlerin savunuculuğunu yapan bir ticaret birliği olan DigitalEurope'u yönetmişti.

MacGann 2014-2016 yılları arasında Uber için çalıştı. Üst düzey bir yöneticiydi ve Uber'in 40'tan fazla ülkedeki hükümet ilişkilerini ve kamu politikalarını (yani lobicilik) denetledi.

Uber'deki görevinden 12 Şubat 2016 tarihinde resmi olarak ayrıldı. Ancak Uber kendisinden danışman olarak şirkete yardımcı olmaya devam etmesini istedi ve o da bunu kabul etti. Kendisine yeni bir iş unvanı verildi - kıdemli yönetim kurulu danışmanı - ve Uber tarafından sağlanan e-postaları, dizüstü bilgisayarları ve telefonları muhafaza edildi. Bu görev Ağustos 2016'da sona erdi ve ardından MacGann bir telekom şirketinde yeni bir işe girip kendi iş girişimini başlattı.

Uber’den neden ayrıldı?

Uber'in Avrupa'daki görünen yüzü olan MacGann, taksiciler tarafından yürütülen Uber karşıtı kampanyanın daha aşırı uçlarının hedefi haline gelmişti. Çeşitli olayların ardından MacGann hem kendi hem de ailesi ve arkadaşlarının güvenliğinden endişe duymaya başladı.

Uber, MacGann’a bir koruma ekibi verdi ve güvenlik ekibi Eylül ve Kasım 2015 tarihleri arasında sadece Belçika'da MacGann'ı korumak için 619 saat harcadı. Şirket ayrıca yurtdışı seyahatleri için de güvenliği artırdı.

MacGann'a yönelik tehdit içeren olaylar arasında, ev adresini Belçika'daki bir "Uber'i durdurun" Facebook grubunda paylaşan Brükselli bir taksi şoförü tarafından evine kadar takip edilmesi de yer alıyor. Taksi şoförleri MacGann'ı bir otelin dışında arkadaşlarıyla birlikte çektikleri gözetleme tarzı fotoğrafları da internete yüklemişti.

Şiddet tehditleri MacGann'ın o dönemde Uber hakkında hissettiği diğer endişeleri daha da arttırdı. Eski yönetici, Uber'in en tepesinden alınan kararların stratejiyi veya uygulamaları sorgulamayı zorlaştırdığını ve nihayetinde şirkette hiçbir etkisi olmadığını fark ettiğini söyledi. MacGann, mesleki hayal kırıklıkları, kendisinin, ailesinin ve arkadaşlarının güvenliği için endişelenmesiyle birleşince ayrılmaya karar verdiğini ifade etti.

Siyasetçilerle gizli bağlantılar

MacGann’in sızdırdığı belgelere göre Uber, 2013 ve 2017 yılları arasında kilit siyasetçiler ve lobi çalışmaları üzerinden, bulunduğu yerdeki yasal düzenlemelerin dışında kalan faaliyetlerini genişletti. Kayıtlar Uber yöneticileri ve kamu görevlileri arasında 2014’ten 2016’ya kadar kamuya açıklanmamış 100’den fazla toplantı yapıldığını ortaya çıkardı.

Uber yöneticilerinin görüştükleri isimler arasında dönemin Fransa Ekonomi Bakanı ve ülkenin şu anki Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yanı sıra, dönemin ABD Başkan Yardımcısı John Biden, dönemin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, dönemin İrlanda Başbakanı Enda Kenny ve dönemin Estonya Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves de vardı.

Macron'un Uber yöneticileriyle yaptığı yazışmalar ortaya çıktı
Macron'un Uber yöneticileriyle yaptığı yazışmalar ortaya çıktı

Kayıtlarda 'b*k fırtınası' demişti

Yazışmalar Uber’in kaotik küresel stratejisinin sonuçlarıyla boğuşan yöneticiler arasındaki tartışmalara da ışık tuttu. Şirket içi yazışmalara göre MacGann, Uber'in ülke direktörlerinden birine "Temelde Uber piyasaya çıkıyor ve ardından düzenleyici ve yasal bir b*k fırtınası var" dedi.

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun (ICIJ) yeni araştırması "The Uber Files", San Francisco merkezli küçük bir teknoloji girişimi olan ve kısa sürede küresel bir dev haline gelen araç çağırma şirketi Uber’in, bu başarısının altında yatan sırları ifşa etti.

The Uber Files, İngiltere’nin önde gelen yayın kuruluşlarından The Guardian’a sızdırıldı ve Washington D.C. merkezli kâr amacı gütmeyen araştırmacı gazeteciler ağı olan ICIJ ile paylaşıldı. Sızdırılan kayıtlar arasında e-postaların yanı sıra Uber’in üst düzey yöneticileri arasındaki iMessage’lar ve WhatsApp yazışmaları, sunumlar, not defterleri, brifing notları ve faturalar yer alıyor.

The Guardian ve ICIJ tarafından yürütülen ve DW Türkçe'nin de aralarında olduğu 44 medya partneri ile paylaşılan proje üzerinde 29 ülkeden 180'den fazla gazeteci dört ay boyunca çalıştı.

DW-Reporterin Pelin Ünker
Pelin Ünker Yolsuzluk ve vergi adaleti üzerine haber yapan araştırmacı gazeteci.@pelinunker