İran'dan ABD ile görüşmeleri tekrar başlatma kararı

İran medyasında yer alan haberlere göre İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile nükleer görüşmelere yeniden başlama talimatı verdi.

Fars haber ajansı bir hükümet kaynağına atıfta bulunduğu haberinde, "Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile görüşmelerin başlatılması emrini verdi" diye bildirdi.

Ajans, "İran ve Amerika Birleşik Devletleri nükleer dosya konusunda görüşmeler yapacak" diye yazdı ancak tarih belirtmedi. Haber, hükümet gazetesi İran ve reformist günlük gazete Şargh tarafından da yayınlandı.

ABD ile olası diplomasi trafiği: Türkiye arabulucu olmak istiyor

Uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün Ortadoğu'ya gönderilmesi sonrası ABD Başkanı Donald Trump'tan 27 Ocak'ta İran'a tehditle karışık diyalog mesajı gelmişti.

Trump, İran'ın "diplomatik çözümden yana olduğunu ve bir anlaşma istediğini" söylemişti.

ABD'nin bölgeye büyük bir filo gönderdiğini, bu nedenle İran ile durumun "değişken" olduğunu savunan Trump, şunları demişti: "İran'ın yanıbaşında büyük bir donanmamız var. Venezuela'dakinden daha büyük."

Diplomasinin hâlâ bir seçenek olduğunu sözlerine ekleyen ABD Başkanı, "Bir anlaşma istiyorlar. Bunu biliyorum. Çeşitli vesilelerle aradılar. Konuşmak istiyorlar."

Bugün Reuters'a konuşan İran Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ülkenin "ABD'yle görüşmelere yeniden başlama şartlarını değerlendirdiğini" söyledi. Ajansa konuşan bir başka üst düzey yetkili ve Batılı bir diplomat ise, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin "önümüzdeki günlerde Türkiye'de bir araya gelebileceğini" belirtti.

Türkiye, İran'la diplomatik temaslarını geçtiğimiz günlerde hızlandırmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'la 30 Ocak'ta telefonlaşmış, aynı gün Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstnbul'da Arakçi'yi ağırlamıştı.

Türkiye'nin ihtilafların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesinden yana olduğunu vurgulayan Fidan, "olası bir saldırıyı benimsememiz mümkün değil" ve "askeri müdahaleye karşıyız" diyerek sözlerini şöyle sürdürmüştü:

"Tarafları müzakere masasına çağırıyoruz. Müzakere masası kurulduğunda da sorunların ayrı ayrı ele alınmasının çözüme ulaşılmasını kolaylaştıracağını değerlendiriyoruz."

ABD merkezli haber ajansı AP'ye konuşan iki Türk yetkili, amacın "mümkünse Witkoff'un hafta sonuna kadar İranlılarla görüşmesini sağlamak olduğunu" söyledi.

İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekai, bugünkü açıklamasında olası görüşmeler hakkında herhangi bir ayrıntı vermekten kaçınarak "Açık olan şu ki, bu diplomatik süreçle ilgili ilkeleri ve ayrıntıları gözden geçirmekle meşgulüz. Bölge ülkelerinin çabalarını yoğunlaştırması doğaldır" dedi.

ABD ise olası görüşmeler hakkında bir açıklama yapmadı.

İran, AB büyükelçilerini çağırdı

Öte yandan İran, Avrupa Birliği'nin (AB) Devrim Muhafızları'nı terör örgütü olarak ilan etmesinin ardından birliğin tüm büyükelçilerini dışişlerine çağırdığını açıkladı.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Temsilcisi Kaja Kallas, 29 Ocak'ta İran Devrim Muhafizları'nın da, "terör örgütleri listesi"ne alındığını duyurmuştu.

Kallas, "terör örgütü olarak sınıflandırılmanın, Devrim Muhafızları'nı El-Kaide ve IŞİD gibi cihatçı gruplarla aynı seviyeye getirdiğini" savunmuştu.

ABD ve Kanada da dahil olmak üzere birçok ülke daha önce Devrim Muhafızları'nı terör örgütü olarak tanımlamıştı. Bu adım büyük ölçüde sembolik olsa da, özellikle Devrim Muhafızları'nın ülke ekonomisi üzerinde etkisi göz önüne alındığında, İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırıyor.

'Missileme bir karar alınacak'

Büyükelçilerin pazar günü çağırılmaya başlandığını söyleyen Bekai, sürecin bugün de devam ettiğini açıkladı. Bakai, İran'ın "önümüzdeki günlerde, AB'nin yasadışı, mantıksız ve çok yanlış hamlesine karşı misilleme bir karar alacağını" kaydetti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, dün, 2019 tarihli bir yasaya atıfla "İran'ın artık tüm AB ordularını terörist grup olarak gördüğünü" söylemişti.

Gösterilerde binlerce kişi öldü

İran'da hayat pahalılığını protestoyla başlayan ve kısa sürede ülke çapına yayılarak rejim karşıtı gösterilere dönüşen olaylarda binlerce kişi hayatını kaybetmişti. Trump, barışçı göstericilerin öldürülmesi durumunda İran'a askerî müdahale tehdidinde bulunmuştu.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansının (HRANA), 1 Şubat'ta açıkladığı verilere göre gösteriler sırasında çıkan çatışmalarda en az 6 bin 425 gösterici ve 214 güvenlik görevlisinin yanı sıra gösterilere katılmayan 146 çocuk ve 57 sivil yaşamını yitirdi, 41 binden fazla kişi gözaltına alındı.

İran resmi verilerine göre ise 2 bin 427'ü sivil ve güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti. Siviller ve polisler dışında ölenler "terörist" diye sınıflandırıldı.

AP/SC,TY