İran ABD ablukası nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı

ABD ile yapılan müzakereler sonucunda Hürmüz Boğazı'nı açan İran, Washington'ın anlaşmayı ihlal etmesini gerekçe göstererek bu stratejik kanalla ilgili kararından geri adım attı.

İran ile ABD arasında varılan mutabakat doğrultusunda Hürmüz Boğazı'nın açılması, petrol fiyatlarının düşmesine ve borsalarda yükselişe neden olmuştu. Bu gelişme, İsrail ile Lübnan arasındaki 10 günlük ateşkes ilanının ardından yaşandı. Tahran, Cuma günü Hürmüz Boğazı'nın Lübnan'daki ateşkes boyunca tüm ticari gemilere açık olacağını duyurmuştu.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın açılmasına rağmen İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdüreceklerini açıklaması Tahran'ın tepkisine neden oldu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ablukasının devam etmesi hâlinde Hürmüz Boğazı'nın açık kalmayacağı uyarısında bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de ateşkes anlaşmasının ihlali" olarak tanımladığı bu ablukaya İran tarafından "mutlaka uygun bir cevap verileceğini" ve "gerekli önlemleri" alacaklarını duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nda "sıkıyönetime" geri dönüldü

Kısa süre sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda yeniden "sıkıyönetim" uygulanmaya başlanacağını açıkladı. Devlet televizyonundan yayımlanan açıklamada, İran'a giden ya da İran'dan ayrılacak tüm gemilere tekrar hareket özgürlüğü tanınana dek "Hürmüz Boğazı'ndaki durumun sıkı şekilde kontrol edileceği" belirtildi.

Hürmüz Boğazı'nın kontrolünde "eski duruma dönüldüğünü" duyuran İran Silahlı Kuvvetleri, ABD ablukası sürdüğü müddetçe bu boğazdan geçişleri engelleyeceği uyarısında bulundu.

Trump dün akşam yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın tamamen açıldığını ve ticari geçişlere hazır olduğunu duyurmuştu. Ancak ABD Başkanı, Tahran'ın nükleer programı dâhil tüm konularda anlaşmaya varılana dek İran limanlarına yönelik Amerikan ablukasının devam edeceğini belirtmişti.

Tahran'a savaşı tamamen sonlandıracak bir ateşkesi kabul ettirmek ve Hürmüz Boğazı'nı açmaya zorlamak isteyen Trump hafta başında İran limanlarına yönelik deniz ablukası uygulatmaya başlamıştı.

Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın açılmasına rağmen bu ablukayı sürdürmek istemesi, İran ile ABD arasında geçen hafta varılan iki haftalık ateşkesin akıbetinin belirsizliği sürerken Tahran üzerindeki baskıyı artırmaya yönelik bir tutum olarak yorumlanıyor.

Dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının beşte birinin rotasında bulunan Hürmüz Boğazı, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan savaş nedeniyle Tahran tarafından fiilen kapatılmıştı.

 

DW,AFP,AP / CÖ,ET