HDP kapatma davasına nasıl hazırlanıyor? | Türkiye | DW | 03.09.2021

Yeni DW ile tanışın

Yeni DW'nin beta sürümüne herkesten önce göz atın. Görüşünüzü bize bildirerek yeni DW'yi daha da geliştirmemize yardımcı olabilirsiniz.

  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklam

Türkiye

HDP kapatma davasına nasıl hazırlanıyor?

HDP, kapatma davasında savunma stratejisini belirledi. AİHM’in verdiği kararlar emsal gösterilecek, AKP kapatma davası hatırlatılacak. İmralı görüşmeleri üzerinden çözüm sürecine ve iktidarın rolüne işaret edilecek.

Sembol fotoğraf

Sembol fotoğraf

Halkların Demokratik Partisi (HDP), Anayasa Mahkemesi'nde açılan kapatma davasına ilişkin savunma stratejisini belirledi. 10 kişilik hukukçu bir ekibin yer aldığı komisyonun yazımına başladığı savunmada, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) daha önce parti kapatmaları konusunda Türkiye aleyhinde verdiği kararlar emsal gösterilecek. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) hakkında 2008’de açılan kapatma davasına değinilecek savunmada, iddianamede İmralı görüşmelerinin delil olarak gösterilmesi nedeniyle "yasal güvenceye alınan" çözüm sürecine ve AKP’nin sorumluluğuna işaret edilecek. Komisyonda yer alan HDP Batman Milletvekili, Avukat Mehmet Rüştü Tiryaki, iddianamede İmralı görüşmelerinin de yer almasının AKP açısından da tehdit olduğunu belirterek, iktidarı "Eğer bugün siyasi rakiplerini Anayasa Mahkemesi (AYM) aracılığıyla tasfiye ederek bir seçim kazanmayı düşlüyorsa vay haline" sözleriyle eleştirdi.

Yeni Adli Yıla girilmesiyle birlikte HDP’ye açılan kapatma davasında yargı süreci hızlandı. Anayasa Mahkemesi, HDP’nin savunma için 4 aylık ek süre talebini kısmen kabul etti. Mahkeme, daha önce parti kapatma davalarındaki uygulamaları doğrultusunda savunma hazırlamaları için HDP’ye 60 gün süre verdi. Haklarında siyaset yasağı istenen 451 partili için ise tebligattan itibaren 30 gün ek süre tanındı. Bu süre 7 Eylül’den itibaren başlayacak ve 8 Kasım’da sona erecek.  

AYM, daha önce açılan parti kapatma davalarında savunmaları için Fazilet Partisi'ne 2 ay, Hak ve Özgürlükler Partisi ile Demokratik Halk Partisine 45'er gün, Kürdistan Özgürlük Partisi ile Kürdistan Sosyalist Partisine 60’ar gün ek süre vermişti.

Savunma için 10 kişilik komisyon

Peki, HDP parti kapatma davasına nasıl hazırlanıyor? DW Türkçe, bu sorunun yanıtını araştırdı. HDP, kapatma davasında savunmaları hazırlamaları için 10 kişilik bir hukuk komisyonu kurdu.

Ümit Dede

Ümit Dede

Komisyonda HDP Batman Milletvekili, Avukat Mehmet Rüştü Tiryaki, Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu’ndan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ümit Dede ve avukatlar yer alıyor. Ankara'da bir ofis tutan komisyon, burada yazılı savunma üzerinde çalışmaya başladı.

Savunma hazırlama sürecini DW Türkçe’ye anlatan HDP Batman Milletvekili Mehmet Rüştü Tiryaki, ek süre istemelerinin nedenini şöyle anlattı:

"843 sayfalık yığma bir iddianame var. Bu iddianamenin ekinde 70 klasör belgeler var. Ayrıca kağıt ortamında dökülmemiş binlerce sayfalık flaş bellek içinde dokümanlar var. Bütün bunların incelenmesi, delil olarak değerlendirilmesi, cevap verilmesi epey zaman alacaktı."

Bugüne kadar davaya hazırlık kapsamında birçok çalışma yaptıklarını ve birçok çevreden çok sayıda hukukçudan görüş aldıklarını belirten Tiryaki, şöyle devam etti:

"İstanbul’da 50'yi aşkın hukukçunun katılımıyla toplantı gerçekleştirdik. İddianameyi tartıştık, savunma kurgusunun nasıl olacağını değerlendirdik. Genel Merkezimizde de partimizin avukatlarının, hukukçu vekillerin yer aldığı 10-11 kişilik hukuk komisyonu oluşturduk. Bu komisyonda da savunma hazırlıklarımızı yürütüyoruz. Bugüne kadar verilmiş parti kapatma davalarına karşı AİHM’in aldığı kararlar başta olmak üzere yazılmış hukuki dokümanları inceliyoruz." 

Davanın esasına ilişkin savunmada iddianamenin her satırına yanıt vereceklerini belirten Mehmet Rüştü Tiryaki, savunmanın ana stratejisinin neler olacağını ise şöyle açıkladı:

"Savunma stratejimizin temelinde neler var? Siyasi partilerin demokratik bir sistem içinde yaşamsal önemde olduğu vurgusundan hareket eden bir savunma stratejimiz olacak. Anayasada da söylendiği gibi partiler siyasi yaşamın vazgeçilmez unsurlarıdır. Bugüne kadar AYM’nin parti kapatma kararlarına karşı AİHM’in verdiği sözleşmenin ihlalleri üzerinden bir savunma yapacağız. Usulü itirazlarımız da olacak. Bu davanın hiç açılmaması gerektiği, açıldı ise kabul edilmemesi gerektiğini belirten bir savunma kurgumuz olacak."

"İmralı görüşmeleri AKP’ye de tehdittir"

İddianamede, Yargıtay Başsavcılığı’nın parti kapatma talebinin gerekçeleri arasına İmralı görüşmeleri de girmişti. HDP Milletvekili Tiryaki, savunmada bu konuya da özel bölüm ayırdıklarını belirterek, çözüm sürecine işaret etti:

"Hem ön savunmada, hem esas savunmada mutlaka bu konuya cevap vereceğiz. Çünkü çözüm süreci bizim aracılık ettiğimiz bir süreçti. Ama AKP’nin, hükümet olarak yürüttüğü bir süreç oldu. Bu sürecin yasal bir dayanağı vardı. İlgili yasa uyarınca süreci yürütenlere hukuksal bir güvence getiren düzenleme yapılmıştı. Çözüm sürecini yürütmesi için Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı kurulmuştu. Dolayısıyla bütün bunlar yokmuş gibi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının, sadece kolaylaştırıcı olarak görev aldığımız ve onur duyacağımız bir süreç nedeniyle partimiz hakkında kapatma davası açması bize tehdit olduğu kadar emin olan gelecek açısından AKP'ye de tehdittir. Ama AKP bir bütün olarak bu konuda ölü balık taklidi yapmayı daha doğru buluyor. Bu süreçte, Diyarbakır’da tekrar Kürtlerin sempatisini, oyunu kazanmak için çözüm sürecini bitirmedik deseler de kapatma davasının ana temel noktalarından birisi olan çözüm sürecinin mahkûm edilmeye çalışılması ve o süreçte yapılan çalışmalar nedeniyle HDP’nin kapatılmak istenmesi akıl alır bir şey değil. AKP'nin bu konuda sessiz kalması kendisine gelecekte mutlaka zarar verecektir."

İktidar neden sessiz?

AKP’nin de kapatma davasının mağduru olmuş bir parti olduğunu belirten HDP’li Tiryaki, iktidarın bu konuda sessiz kalmasını eleştirdi.

"Vicdan sahibi hiçbir AKP'linin HDP hakkında kapatma davasının savunması çok mümkün değil. Dikkat ederseniz AKP adına söz kullanan hiç kimse HDP kapatılmalı demedi. Adalet ve Kalkınma Partisi tek başına iktidarken 2008 yılında hakkında açılmış bir parti. Kapatılmaktan bir oyla kurtuldu. Eğer bugün siyasi rakiplerini AYM aracılığıyla tasfiye ederek bir seçim kazanmayı düşlüyorsa vay haline. Bu en az bizim kadar onları etkileyecek bir süreç olur."

Demirtaş’ın 24 saat bilgisayar talebi reddedildi

Öte yandan dava kapsamında siyasi yasak istenen isimlerin başında Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunan Selahattin Demirtaş da yer alıyordu.

Selahattin Demirtaş

Selahattin Demirtaş

Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, AYM’den kapatma davasının iddianamesini kendilerine tebliğ edilmesini istediklerini, ancak henüz yanıt alamadıklarını bildirdi. Karaman, kendilerine savunma için verilen bir aylık sürenin de yetersiz olduğunu ifade etti. Karaman şunları dile getirdi:

"Davanın ana omurgası müvekkilim Demirtaş üzerine kurulmuş. Davanın iddianamesi ve ekleri kapsamlı. Ayrıca hakkında süren başta Kobani davası olmak üzere birçok dava var. Bunun için infaz hâkimliğinden 24 saat bilgisayar, yazıcı ve haber portalları ile mahkeme kararlarına ulaşmak için internete erişim talebinde bulunduk. Ancak bu reddedildi. Tutuklu sanıklar, çok korkunç bir savunma kısıtlaması içinde. Savunmaların tamamı bilgiye erişim hakkını gerektiriyor." 

 

Alican Uludağ

© Deutsche Welle Türkçe