Güney Afrika: Irkçı milislerin verdiği mühlet bitiyor

Güney Afrika'da göçmen karşıtı grupların, geçerli belgesi olmayan göçmenlerin ülkeyi terk etmesi için tanıdığı mühlet bugün sona ererken, ülkede yabancı düşmanı inisiyatifler farklı kentlerde gösteri düzenledi. 

Ülkenin birçok kentinde toplanan binlerce kişi, bugün düzenlenen gösterilerde belgesiz göçmenlerin ülkeyi terk etmesini talebini yineledi. Söz konusu yabancı düşmanı grupların haftalardır sürdürdükleri kampanya, binlerce kişinin ülkeden kaçmasına neden olurken dört kişinin ölümüyle sonuçlanmıştı.

Johannesburg ve Durban'da yoğun katılım

Ülkenin finans başkenti Johannesburg'un merkezinde binlerce gösterici sokaklara döküldü. Çoğu dükkân kapalı, işçiler evde ve ulaşım merkezleri sessiz kaldı. Göstericiler, organizatörlerin arkasında bayraklar ve pankartlarla yürüdü. Gösteriler, kurşun geçirmez yelekli, kalkanlı polisler tarafından izlendi.

Zulu halkının kalbi olan güneydoğudaki Durban kentinde göstericiler geleneksel savaşçı kıyafetleriyle, mızraklar, kamçılar ve kalkanlar taşıyarak, bazıları leopar derisine sarınmış halde sokağa çıktı.

Turistik kent Cape Town'da katılım tahminlerden çok daha düşük kalırken, kentin merkezinde yürüyüşe yalnızca yaklaşık 100 kişi katıldı. Aynı zamanda kentte, Afrika karşıtlığı ve yabancı düşmanlığına karşı bir karşı protesto da düzenlendi.

Polis, ülke genelindeki gösterilerin çoğunun barışçıl geçtiğini ancak "tek tük yağma ve yağma girişimi olayları" yaşandığını ve bu olaylara müdahale ettiklerini açıkladı.

Can kayıpları yaşandı

Kıtanın en zengin ülkelerinden biri olan Güney Afrika, yüzde 30'un üzerindeki işsizlik oranı, yüksek suç oranı ve birçok bölgede hizmetlerdeki çöküşle boğuşurken aynı zamanda göçmen işgücü için bir cazibe merkezi konumunda.

Son haftalarda meydana gelen göçmenler karşıtı şiddet olaylarında en az iki Mozambikli, bir Etiyopyalı ve bir Malavili hayatını kaybetti. Nijerya, Malavi, Gana, Zimbabve ve Mozambik dahil birçok Afrika hükümeti, vatandaşları için gönüllü geri dönüş uçuşları ve otobüsleri düzenledi.

Güney Afrika güvenlik güçlerinin Pazartesi günü açıkladığına göre, son haftalarda 25 binden fazla kişi ülkeden ayrılmak üzere işleme alındı. Protestolar sürerken, çoğunluğu Malavili ve Zimbabveli yüzlerce göçmen de, ülkelerine dönmek üzere yardım beklerken Cape Town ve Johannesburg'da toplandı.

Bazı göçmenler, ev sahiplerinin kendilerini tahliye ettiğini veya işverenlerinin, yetkili makamlardan gelecek olası cezalardan ya da ırkçı ve yabancı düşmanı gruplardan gelecek saldırılardan çekinerek kendilerini işten çıkardığını anlattı. Cape Town'da altı aydır Güney Afrika'da bulunan ve ismini açıklamak istemeyen 23 yaşındaki bir Zimbabveli kadın, işi olmadığı için ülkeye geldiğini ancak artık burada kalamayacağını çünkü Güney Afrikalıların kendilerini istemediğini söyledi ve korktuğunu dile getirdi.

Organizatör yağma ve şiddete mesafe aldı

Göçmen karşıtı March and March grubunun lideri Jacinta Ngobese-Zuma, geçtiğimiz hafta basına yaptığı açıklamada, Salı gününün, tüm belgesiz göçmenler sınır dışı edilene kadar sürecek kitlesel bir eylemi başlatacağını söylemişti. Ngobese-Zuma, kendi adlarına 30 Haziran'da kimsenin öldürülmeyeceğini ve yağma yapılmayacağını belirterek şiddet çağrısında bulunmadıklarını vurgulamıştı.

Bu süreçte Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, yasadışı göçle mücadele için hükümetin attığı adımların artırılacağını duyurdu.

KwaZulu-Natal Eyaleti Başbakanı Thami Ntuli ise düzensiz göçle ilgili endişelerin ne kadar meşru olursa olsun, bu eyaletin ister suç ister yabancı düşmanlığı yüzünden olsun bir kez daha ateşe verilmesine izin vermeyeceklerini söyledi.

Irkçı grupların göçmenlerin ülkeye terketmesine yönelik çağrılarının ve verdikleri mühletin hukuki ve siyasi açısından bağlayıcılığı yoksa da, hükümetin söz konusu gruplara karşı kararlı bir tutum göstermediği ve göçmenleri korumak yerine düzensiz göçe dair sert önlemler alınması vaadinde bulunduğu görülüyor.

Güney Afrika'da belgesiz göçmenleri hedef alan önceki şiddet dalgaları da ölümlerle sonuçlanmıştı. 2008'deki olaylarda 62 kişi hayatını kaybetmişti.

AFP / BÜ, ETO