31 Mart seçimleri: 2 yılda 85 belediye el değiştirdi

Türkiye'de yerel yönetimlerde çalışanları temsil eden Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Emekçileri Sendikası (TÜM-BEL SEN) 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ikinci yıl dönümünde muhalefet partilerinin kontrolündeki yerel idarelere yönelik siyasi baskının fotoğrafını çekti.

2024'te İstanbul, Ankara, Antalya, Adana, Bursa ve Manisa gibi önemli kentlerde muhalefet partilerinin sandıktan birinci çıktığı hatırlatılan TÜM-BEL SEN açıklamasında, "AKP-MHP iktidarı, halkın demokratik iradesini tanımayan uygulamalara hemen seçimlerin ardından başladı" denildi.

Açıklamada, ilk olarak Van Büyükşehir Belediyesi'nde Abdullah Zeydan'ın mazbatasının "gasp edilmeye çalışıldığı", bu adım başarısız olunca bu kez Hakkâri Belediyesi ile kayyum sürecinin başladığı belirtilerek son iki yılda kayyum atanan belediyeler şöyle sıralandı:

"Hakkari, Esenyurt, Batman, Mardin Büyükşehir, Halfeti, Dersim, Ovacık, Bahçesaray, Akdeniz, Siirt, Van Büyükşehir, Kağızman ve Şişli."

"30 belediyede başkanlar görevden alındı"

TÜM-BEL SEN, kayyum uygulaması ile "bir yandan seçme-seçilme hakkının fiilen işlevsiz kılındığını, diğer yandan belediye kaynaklarının halkın istediği ve beklediği gibi kullanılmasının önlendiğini" vurguladı.

Açıklamada sadece kayyumlar aracılığıyla değil; "görevden uzaklaştırma", "transfer" ve "yetki gaspları" ile de son yerel seçimlerden bu yana onlarca belediyenin el değiştirdiği belirtildi:

"İstanbul, Van, Mardin, Adana ve Antalya gibi büyükşehirlerin de aralarında olduğu toplam 30 belediyede seçilmiş başkanlar veya eş başkanlar görevden alındı; 55 belediyede ise belediye meclis aritmetiğinin değiştirilmesi gibi çeşitli biçimlerde parti değişikliği yapıldı."

Açıklamada, 31 Mart 2026'da tutuklanan Uşak Belediye Başkanı dahil, hâlihazırda 19 belediye başkanının tutuklu yargılandığı belirtildi.

"Her 5 seçmenden birinin oyu gasp edildi"

"Türkiye genelinde bazılarında yüzde 50'lerin üzerinde oy alarak seçilen belediye başkanlarının görevden alınması sadece seçilmişlerin değil onlara oy veren milyonların da haklarının ihlal edilmesi anlamına gelmektedir" denilen metinde, ülke genelinde 85 belediyede halkın oylarıyla belirlenen demokratik iradenin değiştirildiği vurgulandı.

Bu 85 belediyedeki muhalefet temsilcilerinin, 2024'te toplam 8 milyon 845 bin 767 kişinin oyunu aldığını hesaplayan TÜM-BEL SEN, bu sayının Türkiye genelinde kullanılan oyun yüzde 20,5'ine karşılık geldiğini, yani "her 5 seçmenden birinin oyunun gasp edildiğini" belirtti.

CHP ve DEM Parti'nin durumuna özel bir başlık ayrılan açıklamada, "CHP'nin 2024'te aldığı oyların yüzde 44,4'ü; DEM Parti'nin ise aldığı oyların yüzde 27,7'si gasp edilmiştir" denildi.

Belediyelere "ekonomik abluka"

Açıklamada, siyasi iktidarın yerel yönetimleri "demokrasiden ve halktan kopartıp merkezin birer taşra birimine dönüştürme yönünde adım attığı" belirtilerek bunun kayyumlarla veya görevden almalarla sınırlı olmadığı kaydedildi:

"Son yerel seçimlerden hemen önce yerel yönetimlerin ülke idari yapısındaki yeri değiştirilerek bütçeleri kamudaki tek hesap sistemine dâhil edilmiş, yani belediyelerin Anayasal güvencede olan özerk bütçe haklarına darbe vurulmuştur. Yine 'tasarruf' tedbirleri adına belediyelerin merkezi ödeneklerinden kesintiler yapılmış, belediyelerin hemen her türlü ciddi yatırım projelerinin onayı merkezi hükümete verilmiştir."

TÜM-BEL SEN, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2024 yerel seçimlerinden birkaç ay sonra verdiği "belediyeleri silkeleyin" talimatını da hatırlattı, hükümetin, geçmiş dönemden birikmiş SGK borçlarının tahsilatı için birçok belediyenin bütçe gelirlerini kaynağından kestiğini kaydetti.

DW / MUK,BK