11. Yargı Paketi'nde öne çıkan düzenlemeler neler?

Kamuoyunda 11'inci Yargı Paketi olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilmesinin ardından, karar bugünkü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

11'inci Yargı Paketi'ne ilişkin 40 maddelik kanun, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanması sonrasında Resmî Gazete'de yayımlandı.

Teklif, 38 maddeyle Genel Kurul'a sunulmuştu ancak verilen önergelerle 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'a ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin verdiği iptal kararları dikkate alınarak hazırlanan düzenlemeleri içeren 30, 31 ve 32'nci maddeler tekliften çıkarıldı. Genel Kurul'da 5 yeni madde de eklendi.

55 bin hükümlüye tahliye yolu açıldı

Kamuoyunda Covid-19 düzenlemesi olarak bilinen 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda yapılacak değişiklikleri öngören 27'nci madde Yargı Paketi'nde dikkat çeken bir düzenleme oldu.

Bu düzenleme ile 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle hükümlü olanların, Covid-19 düzenlemesiyle getirilen üç yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve/veya denetimli serbestliğe ayrılma imkânından yararlanabilmesi sağlanacak.

Düzenlemeden ilk etapta yaklaşık 55 bin hükümlünün yararlanması bekleniyor. Hükümlü kişinin 31 Temmuz 2023 tarihi itibarıyla cezaevinde bulunması şartı ise aranmayacak.

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 11'inci Yargı Paketi kapsamında ceza infaz kurumlarında hazırlıkların tamamlandığını, bugün itibarıyla düzenlemeden faydalanacak hükümlülerin işlemleri başlatıldığını açıkladı.

Kamuoyunda yaşanan tartışmaların ardından bu madde, "deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçlarından hüküm giyenler" kapsam dışı bırakılarak kabul edildi.

Komisyonda yapılan değişiklikle ise 27'nci maddeden, eş, boşandığı eş veya kardeşe; çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da kadına karşı kasten öldürme suçunu işleyen hükümlüler ile cinsel istismar ve çocuk istismarı suçunu işleyenlerin yararlanmamasına karar verilmişti.

GSS prim borcuna af

Yargı Paketi'nin dikkat çeken bir diğer maddesi ise Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinecek olması. Buna göre, Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan düzenleme ile zorunlu genel sağlık sigortası prim borçlarını ödeyemeyen sigortalılara yönelik kamuya olan borç yüklerini hafifletmek amacıyla 1 Ocak 2016 tarihinden öncesine ait ödenmemiş GSS primleri ile gecikme zammı gibi alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor.

Teklifin 29'uncu maddesinde yer alan düzenleme ile 1 milyon 477 bin yurttaş GSS düzenlemesinden yararlanacak ve 3 milyar 258 milyon lira borç silinecek.

Cezalar artırılıyor

11'inci Yargı Paketi ile taksirle yaralamaya ilişkin hapis cezaları artırıldı. Taksirle bir başkasının vücuduna acı veren, sağlığını bozan, algılama yeteneğine zarar veren kişiye verilecek hapis cezasının alt sınırı 3 aydan 4 aya, üst sınırı ise 1 yıldan 2 yıla çıkarılacak. Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde hapis cezasının alt sınırı 6 aydan 9 aya, üst sınırı ise 3 yıldan 5 yıla yükseltilecek.

Ayrıca suç örgütleri ile ilgili yeni düzenlemeler de yapıldı. Buna göre; suç örgütleri faaliyetlerinde çocukları araç olarak kullanması halinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılacak. Suçu işleyen örgütün silahlı olması halinde ise ceza oranı dörtte bir oranında yükseltilecek.

Meskûn mahalde silahla ateş etme

Meskûn mahalde silahla ateş etme cezası da 1 yıldan 5 yıla kadar hapis olarak düzenlenecek. "Genel güvenliği kasten tehlikeye sokma" suçu kapsamının içerisine ses ve gaz fişeği atabilen silahlar da eklendi. Ses ve gaz fişeği atan kişilere 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesinin önü açılırken; suçun, düğün, nişan, asker uğurlaması gibi vatandaşların toplu halde bulunduğu ortamlarda işlenmesi halinde cezalar yarı oranda fazla verilecek.

Trafikte yol kesmeye hapis

11'inci Yargı Paketi ile trafikte yol kesmek müstakil suç kapsamına alındı. Bu kapsamda hukuka aykırı bir davranışla bir aracı durduran veya hareket etmesini engelleyen kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Genel Kurul'da madde üzerine yapılan değişiklik önerisi de kabul edildi. Buna göre; toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasında ulaşım araçlarının geçici olarak engellenmesi gibi fiiller kapsam dışında bırakıldı.

Diğer taraftan, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık ile banka ya da kredi kartlarının suçlarda kullanıldığına dair makul şüphe halinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı ile iletişime geçilerek her türlü hesap 48 saatliğine askıya alınabilecek. Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, ilgili mali kurum tarafından tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilecek. Askıya alma işlemi ayrıca hesap sahibine de bildirilecek. Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilecek. Cumhuriyet savcısı, başvuru hakkında 24 saat içinde karar verecek.

Hat sayısı sınırlandırılıyor

Kanun ile ayrıca, Elektronik Haberleşme Kanunu'nda düzenleme yapılıyor. Böylelikle işletmeci şirketler; ilgili kanunlar kapsamında resmi kimlik belgesi hükmünde olsa bile, elektronik kimlik doğrulama kabiliyetine haiz olmayan kimlik belgeleriyle abonelik kaydı yapamayacak.

Abonelik kaydı için kişinin kimliğini, kimlik belgesi ve yüz veya parmak izi özetine ilişkin biyometrik veriler ya da kimliği doğrulayıcı şifre vasıtasıyla teyit edilecek. İşletmeci şirketler, üç ayda bir tüm abonelerin ölüm veya tüzel kişiliğin sona ermesi gibi hallerle aktifliğinin sona erip ermediğini ilgili resmi makamlardan teyit edecek. Teyit edemediği abonelere ait hatların elektronik haberleşme şebekesiyle bağlantısını kesecek. İşletmeci şirketler, gerçek veya tüzel bir kişi adına açılabilecek hat sayısına ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenen sınırdan fazla abonelik kaydı yapamayacak.

ANKA, DHA/JD, MK