Trend otcepljenja u Evropi | Evropa | DW | 17.10.2012
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Trend otcepljenja u Evropi

Nakon više od 300 godina provedenih kao deo Velike Britanije Škoti će 2014. na referendumu glasati o nezavisnosti Škotske. Težnja Škota da se osamostale nije usamljena u evropskom društvu.

A Scottish Saltire flag blows in the wind near the statue of Scottish King Robert the Bruce, at Bannockburn, Scotland, Thursday, Jan. 12, 2012. The monument commemorates Robert the Bruce whose army defeated the English army in 1314. This week the Scottish Government has announced that they wish to hold an independence referendum in 2014. (AP Photo / Chris Clark)

Schottland Fahne Symbolbild Referendum Abspaltung Unabhängigkeit

Uočljivo je da pre svega ekonomski jaki regioni u Evropi žele da se odvoje od matičnih zemalja. Katalonija i Baskija ostvaruju gotovo četvrtinu španskog bruto proizvoda, mada zauzimaju manje od deset odsto Španije. Dobro pozicioniran na severu Italije Južni Tirol kao i gradsko područje Milana ne žele više da pomažu ekonomski depresivni jug Italije. Škoti žele za sebe da zadrže prihode od proizvodnje nafte.

Britain's Prime Minister David Cameron (L) is greeted by Scotland's First Minister Alex Salmond on the steps of St Andrews House in Edinburgh, Scotland October 15, 2012. Scotland takes a big step on its path towards an independence referendum on Monday when its leader meets Britain's prime minister to finalise arrangements for a vote which could lead to the demise of Scotland's three-centuries-old union with England. REUTERS/David Moir (BRITAIN - Tags: POLITICS)

Sporazum o referendumu su 15. oktobra potpisali britanski premijer Dejvid Kameron i šef škotske vlade, Aleks Salmond

Posebno je ozbiljna situacija u Belgiji, gde flamanski separatisti sve oštrije zahtevaju odvajanje od francuskog govornog područja na jugu. Bez obzira na činjenicu da zauzima trećinu belgijskog prostora, Flandrija je odgovorna za skoro 60 odsto bruto domaćeg proizvoda.

Etnolog Zilke Goč-Elten iz Kila kaže da je želja za nezavisnošću od matice, osim ekonomskih razloga zasnovana i na brojnim drugim razlozima. Svi razlozi imaju zajednički cilj definisanja vlastitog identiteta: „Jezik, zajednička istorija, ili kultura. Veliku ulogu mogu igrati vera i geografski aspekti.“

Nezavisnost etničkih grupa

Leader of the NVA party Bart De Wever makes a victory sign as he arrives to address NVA party members after his party won the city elections in Antwerp, Belgium, Sunday Oct. 14, 2012. NVA, a separatist party, wants to use Antwerp as a base for breaking away from Belgium, putting it in the forefront of a European breakaway trend just as the EU celebrates winning the Nobel Peace Prize for fostering continental unity. (Foto:Geert Vanden Wijngaert/AP/dapd)

Bart De Vever, čelnik separatističke stranke NV-A koja se bori za autonomiju Flandrije

Pokreti za nezavisnost na zapadu i jugu Evrope pre svega žele da zadrže nezavisnost etničkih grupa. Međutim, ta težnja im, prema međunarodnom pravu, ne daje pravo na secesiju protiv volje matične države, objašnjava profesor Kristijan Hilgruber iz Bona: "U tome se stručnjaci za međunarodno pravo u velikoj meri slažu, samo osim ako usled grubog kršenja ljudskih prava ne dođe do genocida kao što je to bio slučaj na Kosovu.“ U nekadašnjoj srpskoj pokrajini je 1998/99 u borbama srpskih snaga i UČK ubijeno na desetine hiljada ljudi. Raspad bivše Čehoslovačke odvijao se na drugi način. Taj korak je 1993. sproveden sporazumno na miran način.

Bez obzira na napade separatističkih grupa u Irskoj i Španiji, advokat Kristijan Hilgruber ne očekuje ozbiljnije poremećaje u Evropi poput onih koji su se dogodili u Eritreji, Istočnom Timoru i Sudanu. U odvajanju Škotske on vidi drugi problem: „Razdvajanje će biti povezano raspodelom imovine i obaveza. Škotskoj neće biti odobrena nezavisnost ako ne preuzme deo dugova Velike Britanije.“ Zbog toga bi se moglo dogoditi da se Škoti zadovolje dobijanjem veće ekonomske nezavisnosti bez potpunog odvajanja od Velike Britanije.

Autori: Martin Koh / Željka Bašić-Savić

Odg. urednica: Ivana Ivanović