Stvorena Mediteranska unija | Evropa | DW | 14.07.2008
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Stvorena Mediteranska unija

Prihvatanjem pravne stečevine Procesa iz Barselone iz 1995. godine, Bosna i Hercegovina, Crna Gora i Hrvatska od 13. jula su punopravne članice Mediteranske unije. Unija je sada, posle UN-a, najjača zajednica na svetu.

default

Francuski predsednik Nikola Sarkozi ostvario svoj san

Mediteransku uniju čine svih 27 članica Evropske unije, gotovo sve zemlje sjeverne Afrike i Bliskog istoka koje izlaze na Sredozemno more, te Albanija koja je već bila članica Procesa iz Barselone. Zemljama Arapske lige odobren je status posmatrača, a u status punopravne članice primljen je i Monako.

Barselonski proces kao prethodnica Mediteranske unije okupljao je 39 zemalja sa više od 700 miliona stanovnika, a nakon prerastanja u Mediteransku uniju sa 44 suverene i nezavisne zemlje, ovo je sada poslije Ujedinjenih nacija najveća i najjača zajednica u svijetu.

Sever : jug - 10 : 1

Cilj procesa iz Barselone je bio demokratski i ekonomski razvoj tih zemalja, kako bi se smanjila imigracija i zavisnost od zapadne Evrope, ali očekivani rezultati su izostali jer su osim pompeznih obećanja, izostali veliki regionalni projekti za ekonomski razvoj, zapošljavanje, rast standarda stanovništva i motivacija za ostankom u domovini.

Auf den Straßen von Marokko

Razlike u stepenu ekonomske razvijenosti između severne i južne obale Sredozemnog mora 10:1

Mereno bruto društvenim proizvodom po glavi stanovnika, razlike u stepenu ekonomske razvijenosti između sjeverne i južne obale Sredozemnog mora i danas su 10:1 i potencijalno su velika opasnost po stabilnost u regionu.

Prema podacima OCDE, u narednih 15 godina u sredozemnom području bi moralo bi biti otvoreno oko 40 miliona radnih mjesta ako bi se želio zadržati sadašnji relativno nizak stepen zaposlenosti. Obim evropskih investicija na jugu Sredozemlja u posljednjih 15 godina bio je ispod očekivanja i iznosio je tek oko 2 procenta od ukupnih investicija EU. U istom razdoblju Sjedinjene Američke Države su u svoje južno područje investirale 20 posto ukupnih investicija, a Japan čak četvrtinu.

Ovog puta konkretni projekti

Zbog očiglednog zaostatka za razvijenim Zapadom, zemlje Sredozemlja se smatraju jednim od najnespremnijih područja za neminovno suočavanje sa posljedicama klimatskih promjena, prirodnih katastrofa i nezaustavljivog procesa globalizacije. Sve ovo, plus geostrateški interesi Francuske, iznedrili su ideju o odustajanju od manje obavezujućeg Barselonskog “procesa” i zaokretu ka više obavezujućoj formi povezivanja – ka Uniji. Polazna osnova francuskog predsjednika Sarkozija bila su upravo iskustva Evropske unije iz ranih 50-tih 20. vijeka, njene kasnije zajedničke tekovine i dometi koje je u pola stoljeća postojanja ostvarila.

Nova inicijativa o Mediteranskoj uniji mnogo je šira i konkretnija od Barselonskog procesa prvenstveno zbog toga što su umesto proklamacija o saradnji i demokratiji, na Pariskom samitu Mediteranske unije predstavljeni vrlo konkretni projekti iz oblasti energetike, saobraćajne infrastrukture, zaštite mora, razvoja civilnog društva i zaštite od prirodnih katastrofa kao što su zemljotresi kojima je ovo područje izloženije od većine područja u svijetu.

Pretvaranje Mediterana u zonu mira

“Osim istorijskih, geografskih i kulturnih veza, zemlje Evrope i Mediterana povezuju i zajedničke ambicije: da udruženim snagama izgrađuju budućnost mira, demokratije, blagostanja, građanskog, društvenog i kulturnog razumijevanja”, stoji i Zajedničkoj deklaraciji Pariskog samita za Mediteran.

U deklaraciji se ukazuje i na značaj regionalnog partnerstva i povezivanja, te na “velike strateške ciljeve, kao što je pretvaranje Mediterana u zonu mira”, ukazujući prvenstveno na trenutno najveći problem ovog regiona - bliskoistočni sukob između Izraela i arapskih zemalja.

Mirovni sporazum pre kraja 2008?

Frankreich Mittelmeer-Gipfel Abbas Sarkozy Olmert

Da li će francuskom predsedniku poći za rukom da pomiri Izrael i Palestinu?

“Šefovi država ili vlada Mediteranske unije pozdravljaju pozitivnu ulogu koju je u rješavanju tog sukoba odigrala EU, te pozivaju obje pregovaračke strane da učine sve što je u njihovoj moći kako bi potpisale mirovni sporazum prije kraja 2008. godine i da u tom cilju nastave put neposrednog dijaloga u cilju ostvarivanja vizije o dvema suverenim i nezavisnim državama – sigurnom i čvrstom Izraelu i suverenoj i demokratskoj Palestini, čiji će narodni živjeti jedan pored drugog u miru i u trajnoj sigurnosti. Sva ostala pitanja u vezi sa konačnim statusom, uključujući i granična pitanja, strane u pregovorima moraju riješiti sporazumno”, navodi se u Zajedničkoj deklaraciji Pariskog samita i zaključuje da je “za mir na Bliskom istoku neophodno pronaći sveobuhvatno rješenje”, te se u tom kontekstu posebno naglašava činjenica da su Sirija i Izrael pokrenuli posredne mirovne pregovore uz pokroviteljstvo Turske.

“Moramo se zauzeti za ukidanje svakog preduslova koji pogoduje širenju terorizma ili koji bilo koju kulturu ili religiju povezuje s terorizmom. Moramo takođe učiniti sve što je našoj moći kako bismo riješili probleme višedecenijskih sukoba na Bliskom istoku i okončanje okupacije, moramo se suprotstaviti potlačivanju drugih naroda, boriti se protiv siromaštva, te stalno i nepokolebljivo podsticati ljudska prava i dobro upravljanje”, stoji u Zajedničkoj deklaraciji Pariskog samita.

  • Datum 14.07.2008
  • Autor Specijalno iz Pariza, Zekerijah Smajić
  • Štampaj Odštampaj stranicu
  • Trajni link https://p.dw.com/p/EbkL
  • Datum 14.07.2008
  • Autor Specijalno iz Pariza, Zekerijah Smajić
  • Štampaj Odštampaj stranicu
  • Trajni link https://p.dw.com/p/EbkL