Zmarł wybitny dyrygent. Miał 91 lat | Niemiecka kultura, polska kultura w Niemczech, wydarzenia | DW | 09.03.2019
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Kultura

Zmarł wybitny dyrygent. Miał 91 lat

Niemiecko-austriacki dyrygent Michael Gielen wsławił się przede wszystkim wykonaniami muzyki współczesnej, m. in. kompozytorów polskich.

Deutschland Dirigent Michael Gielen & SWR Sinfonieorchester (Imago/T. Frey)

Michael Gielen (2014)

Najbardziej spektakularnym osiągnięciem Michaela Gielena było poprowadzenie prawykonania opery "Die Soldaten" ("Żołnierze") Bernda Aloisa Zimmermanna w 1965 roku. Gielen podjął się dyrygowania tym dziełem pomimo tego, że inny wybitny dyrygent Wolfgang Sawalisch uznał je za niewykonalne i odesłał kompozytorowi partyturę. Przy okazji Gielen dokonał jeszcze innego wyczynu – kompozycja Zimmermanna była tak skomplikowana, że wymagała  prowadzenia orkiestry przez trzech dyrygentów naraz. Gielen zdecydował się poprowadzić ją w pojedynkę. Pomimo protestów samych muzyków nieobeznanych z nowym językiem dźwiękowym premiera w Kolonii była sukcesem, a opera Zimmermanna uznawana jest dziś za jedno z najwybitniejszych dzieł operowych XX wieku.

Gielen urodził się w 1927 r. w Dreźnie. Ojciec, Niemiec, był wybitnym reżyserem. Od strony matki wywodził się z rodziny o austriacko-polsko-żydowskich korzeniach. Jego wujem był reprezentant Polski w piłce nożnej Zygmunt Steuermann.

Gielen wychowywał we Wiedniu oraz w Argentynie, dokąd w 1940 r. jego rodzina uciekła przed nazistami. Tam też studiował fortepian, teoria muzyki i filozofię.

Bernd Alois Zimmermann und Michael Gielen (picture-alliance/dpa/O. Noecker)

Michael Gielen (z prawej) w rozmowie z kompozytorem Berndem Aloisem Zimmermannem w czasie prac nad prawykonaniem opery "Die Soldaten" (1965)

Po powrocie do Europy w 1950 r. pracował m. in. jako akompaniator w Operze Wiedeńskiej gdzie współpracował z legendarnym Herbertem von Karajanem. Od 1960 r. był kolejno dyrektorem i dyrygentem oper w Sztokholmie, Brukseli, Amsterdamie i Frankfurcie nad Menem. W latach 80-tych i 90-tych szefował także orkiestrom symfonicznym BBC, Cincinnati, oraz do 1999 roku orkiestrze radiowej rozgłośni Suedwestfunk/Suedwestrundfunk.

Gielen był także kompozytorem, pisał głównie muzykę kameralną inspirowaną dodekafonią tzw. szkoły wiedeńskiej i kręgiem Arnolda Schönberga. 

Obejrzyj wideo 01:40

"Dyrygent powinien być sędziwym, siwym Niemcem"

Jako dyrygent specjalizujący się w prawykonaniach muzyki współczesnej Gielen wielokrotnie prowadził zachodnie prawykonania dzieł kompozytorów polskich m.in. Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Mikołaja Góreckiego i Kazimierza Serockiego. Gielen zapisał się także w inny sposób w historii muzyki współczesnej w Polsce. W październiku 1956 roku wziął udział w pierwszym festiwalu "Warszawska Jesień" dyrygując orkiestrą Wiedeńskich Filharmoników, co było na ówczesne czasy sensacją. 

Po raz ostatni jako dyrygent Gielen wystąpił publicznie w 2014 roku. Zmarł 8 marca 2019 r. w miejscowości Mondsee w Austrii.

Audio i wideo na ten temat

Reklama