Willy Brandt - kanclerz i wizjoner | Niemcy – bieżąca polityka niemiecka. Wiadomości DW po polsku | DW | 20.12.2010
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Polityka

Willy Brandt - kanclerz i wizjoner

Jego postać do dziś fascynuje Niemców - niezależnie od nastawienia politycznego. Przełomowa "polityka wschodnia" Brandta dała początek póżniejszym zmianom w Europie.

Willy Brandt klęczy przed Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie (7 grudnia 1970)

Willy Brandt klęczy przed Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie (7 grudnia 1970)

Willy Brandt urodził się w 1913 roku, w Lubece, jako Herbert Ernst Karl Frahm. W 1932 roku uciekł pod nazwiskiem Willy Brandt do Oslo i z zagranicy organizował ruch oporu przeciwko narodowym socjalistom w nazistowskich Niemczech. W 1938 pozbawiono go niemieckiego obywatelstwa, stąd też w latach 1940-1948 przyjął norweskie.

Regierungserklärung Willy Brandt 1969

Willy Brandt podczas pierwszego przemówienia w Bundestagu jako kanclerz (1969)

Po wojnie Brandt powrócił do kraju jako korespondent skandynawskiej prasy. W 1948 odzyskał niemieckie obywatelstwo i krótko potem oficjalnie zmienił nazwisko na "Willy Brandt". Jako polityk SPD Brandt szybko zrobił karierę - w 1957 został tam burmistrzem Berlina Zachodniego, a kilka lat póżniej przewodniczącym partii SPD. W 1966 roku wszedł jako szef dyplomacji do rządu Kurta Georga Kiesingera, a trzy lata póżniej sam został kanclerzem (1969-1974). Brandt był pierwszym politykiem, który po 40 latach przerwy ponownie doprowadził socjaldemokratów do władzy.

Brandt - polityk z wizją

Willy Brandt przeszedł do historii dzięki swojej polityce wschodniej, która zakładała "zmiany poprzez zbliżenie". Do tamtej pory Republika Federalna Niemiec nie utrzymywała stosunków dyplomatycznych z krajami bloku wschodniego i nie uznawała granicy na Odrze i Nysie. Dopiero z końcem lat 60-tych rządowi Brandta (SPD i FDP) udało się nawiązać pierwsze stosunki z Rumunią oraz Jugosławią. W 1970 roku Brandt podpisał pierwsze powojenne umowy ze Związkiem Radzieckim, Polską oraz z NRD. Ten okres jego polityki był przełomowym dla zbliżenia wschodu i zachodu Niemiec i Europy.

Umbau Willy Brandt Villa auf dem Venusberg

Willy Brandt z żoną Rut oraz Leonidem Breschnewem - dwa lata po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych ze ZSRR

Brandt był również pierwszym niemieckim powojennym noblistą - za "politykę pojednania" otrzymał w 1971 roku pokojową Nagrodę Nobla.

Po tym, jak w 1974 roku wyszło na jaw, iż jeden z jego najbliższych współpracowników, Guenter Guillaume, szpiegował dla NRD, kanclerz Willy Brandt podał się do dymisji. Zmarł w październiku 1992 roku.

Na kolanach przed Warszawą

Dzięki polityce wschodniej Willy Brandta doszło do pierwszego po wojnie zbliżenie na oficjalnym szczeblu między Polską a Niemcami. Podpisany w 1970 roku traktat uchodzi za przełomowy, bo zachodnie Niemcy po raz pierwszy uznały w nim granicę na Odrze i Nysie, co umożliwiło nawiązanie polsko-niemieckich stosunków dyplomatycznych. Tym samym stały się możliwe wyjazdy Polaków do RFN i odwrotnie, rozpoczęła się wymiana naukowców i młodzieży, a także intensywny proces pojednania.

Willy Brandt (1988)

Willy Brandt (1988)

Do historii przeszła nie tylko umowa polsko-niemiecka, lecz także wizyta Brandta w Warszawie w grudniu 1970 roku. Podczas składania wieńca pod Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie Brandt spontanicznie ukłąkł. - "Do momentu pojawienia się Brandta Niemcy znajdowały się dla Polaków w pewnego rodzaju pomroku, gdyż wciąż dominował ich obraz z okresu wojny" - twierdzi Janusz Reiter, pierwszy ambasador Polski w Niemczech po zjednoczeniu. - "Gest Brandta pokazał nam inne Niemcy. Jego twarz była nowym obliczem tego kraju - pełnym skruchy i żalu, ona prosiła o wybaczenie". Zdaniem Reitera gest Brandta stał się punktem zwrotnym dla świadomości i postrzegania Niemców w Polsce.

Niemiecki polityk Egon Bahr, który towarzyszył wtedy niemieckiemu kanclerzowi w podróży do Warszawy, wspomina, że jego uklęknięcie było spontanicznym gestem: - "Kiedy zaraz potem wsiedliśmy do samochodu, nie rozmawiliśmy na ten temat. Dopiero wieczorem siedząc w barze delikatnie nawiązałem do jego gestu, a Brandt krótko odpowiedział: Czułem w tym momencie, że wszystko inne to byłoby zbyt mało".

Flash-Galerie Deutschland 60 Jahre Kapitel 3 1969 – 1979 Willy Brandt und Günter Guillaume

Willy Brandt i jego bliski współpracownik Guenter Guillaume - wkrótce potem okazał się szpiegiem NRD

40 lat póżniej

W samych Niemczech zachodnich polityka Brandta nie była pozbawiona kontrowersji. W rezultacie udało się jednak przekonać do własnej wizji politycznej odnośnie wschodu także politycznych konkurentów. Brandt do dziś uchodzi za najwybitniejszą powojenną osobowość polityczną w Niemczech obok Konrada Adenauera.

W dniu, kiedy SPD uroczyście przypomni o 40-tej rocznicy wyboru Willy Brandta na kanclerza, Bundestag zatwierdził drugą kadencję Angeli Merkel jako niemieckiej kanclerz. Choć Merkel w odróżnieniu od Brandta reprezentuje polityczną prawicę (CDU), to i dla niej postać największego powojennego socjaldemokraty Niemiec jest wielkim autorytetem.

Montage der Altkanzler Adenauer Erhard Brandt Schmidt und Kohl NEU

Kanclerze RFN: Konrad Adenauer, Ludwig Erhard, Willy Brandt, Helmut Schmidt, Helmut Kohl

O geniuszu politycznym Willy Brandta kilkanaście lat temu następująco napisała gazeta "Berliner Zeitung": "Był Niemcem do szpiku, Europejczykiem z przekonania i obywatelem świata z powołania" - opis, którym chcieliby poszczycić się chyba wszyscy jego następcy.

Róża Romaniec, DW Berlin.

Red. odp. Bartosz Dudek