Może zabraknąć paliwa lotniczego. Co z letnim urlopem?
21 kwietnia 2026
W wyniku wojny z Iranem może zabraknąć paliwa lotniczego – najpóźniej latem. Politycy w Niemczech nie widzą jeszcze problemu z zaopatrzeniem, zwołują jednak branżowe szczyty oraz konsultacje w Narodowej Radzie Bezpieczeństwa.
Jak szacuje Niemiecki Instytut Badań Gospodarczych (DIW), braków w dostawach nafty lotniczej można uniknąć, jeśli szybko zostaną podjęte odpowiednie działania. Niedobór paliwa lotniczego, a co za tym idzie jego wyższa cena, będzie miał konsekwencje dla podróżnych. Nie można też wykluczyć bankructw organizatorów wycieczek i linii lotniczych.
Oto odpowiedzi na kilka podstawowych pytań:
Co z cenami podróży lotniczych?
Zdecydowanie wzrosną. Na trasach prowadzących do Azji już od kilku tygodni odczuwalny jest brak linii lotniczych z regionu Zatoki Perskiej. Ceny na pozostałe połączenia gwałtownie wzrosły.
W odpowiedzi na wyższe ceny paliwa lotniczego wiele linii, takich jak Lufthansa czy Air France, wprowadziło już większe dopłaty paliwowe. Na dalekich trasach może to szybko oznaczać dodatkowe kilkaset euro. Dopłaty paliwowe nie są łatwe do zauważenia, ponieważ są łączone z innymi kosztami w ramach tzw. dopłaty międzynarodowej. Linie lotnicze zaczynają również sterować swoją ofertą i usuwać z rozkładu słabo sprzedające się loty.
Czy linie lotnicze i biura podróży mogą doliczać dopłaty do zarezerwowanych już podróży?
W przypadku biletów lotniczych raczej nie – mówi prawniczka Micaela Schwanenberg z Saksońskiej Centrali Konsumenckiej. – Z reguły należy przyjąć, że obowiązuje cena biletu uzgodniona w momencie rezerwacji – dodaje. Późniejsza podwyżka ceny jest możliwa jedynie wtedy, gdy w umowie skutecznie zawarto klauzulę o możliwości zmiany ceny.
W przypadku zorganizowanych podróży lotniczych biura mogą podnieść cenę po dokonaniu rezerwacji, jeśli zostało to przewidziane w umowie. Zgodnie z przepisami o ochronie konsumentów podwyżka jest ograniczona do maksymalnie 8 proc. i może nastąpić najpóźniej na 20 dni przed wylotem. Przy wyższych żądaniach klienci mogą bezpłatnie odstąpić od umowy.
Czy linie lotnicze mogą odwołać zaplanowane loty, kiedy przestają się one opłacać?
Tak. Jeśli dojdzie do tego na co najmniej 14 dni przed planowanym wylotem, pasażerowie – zgodnie z prawem UE – nie mają prawa do odszkodowania. Mogą jednak zażądać od linii lotniczej lotu zastępczego w innym terminie albo zwrotu ceny biletu. Dlatego noclegi lub wynajem samochodu na miejscu docelowym powinny być rezerwowane wyłącznie z odpowiednimi możliwościami bezpłatnego anulowania.
Jak klienci są chronieni na wypadek niewypłacalności?
Generalnie turyści korzystający z wycieczek zorganizowanych są w lepszej sytuacji niż podróżujący indywidualnie – informuje Saksońska Centrala Konsumencka. Zorganizowane wycieczki muszą być ubezpieczone, co potwierdza odpowiedni certyfikat. Jeszcze przed dokonaniem zapłaty należy sprawdzić, czy taki certyfikat jest dostępny.
Jeśli organizator wycieczki zbankrutuje jeszcze przed rozpoczęciem podróży, poszkodowani mogą dochodzić roszczeń – w Niemczech wobec Niemieckiego Funduszu Gwarancyjnego dla Podróżujących (DRSF). Również w trakcie pobytu turyści są chronieni przed problemami finansowymi organizatora, ponieważ w takim przypadku ubezpieczyciel musi przejąć zobowiązania.
Jeśli bankrutuje linia lotnicza, zaplanowane loty nie dochodzą do skutku, a klienci muszą samodzielnie zorganizować alternatywny transport, początkowo także na własny koszt. Nie ma porównywalnego zabezpieczenia jak w przypadku zamawiania całego pakietu podróży. Dodatkowe koszty, takie jak już dokonane i niemożliwe do odzyskania płatności, można później zgłosić w ewentualnym postępowaniu upadłościowym. Podróżni nie są jednak uprzywilejowanymi wierzycielami – ostrzega centrala konsumencka – a szanse na zwrot pieniędzy są odpowiednio niewielkie.
Linie lotnicze chcą ograniczenia praw pasażerów. Co to oznacza dla klientów?
Związki branżowe linii lotniczych żądają, aby odwołania lub opóźnienia lotów spowodowane brakiem paliwa były w sytuacji kryzysowej uznawane za „nadzwyczajne okoliczności”. Oznaczałoby to brak obowiązku wypłaty odszkodowań na podstawie unijnego rozporządzenia o prawach pasażerów.
Przewodnicząca zarządu Federalnego Związku Centrali Konsumenckich (VZBV), Ramona Pop, apeluje do UE o surowe zasady i ścisły nadzór. – Ważne jest, aby takie regulacje obowiązywały wyłącznie w absolutnie kryzysowych sytuacjach i przy udowodnionym braku paliwa. Nie mogą one stać się furtką dla linii lotniczych, na przykład wtedy, gdy paliwo jest bardzo drogie lub gdy linie wcześniej liczyły na spadek cen – podkreśla Ramona Pop.
(DPA/dom)