Iran. Ludzie uwięzieni między bombami a reżimem
11 marca 2026
Od wybuchu wojny w Iranie (28.02.2026) w wyniku amerykańskich oraz izraelskich ataków wiele kontaktów w kraju jest niedostępnych, zarówno przez telefon, jak i przez internet. Statystyki organizacji monitorującej internet NetBlocks pokazują, że od końca ubiegłego miesiąca łączność internetowa wynosi tylko około jednego procenta normalnego poziomu.
Z nielicznymi kontaktami można się nadal skontaktować za pośrednictwem komunikatorów, takich jak Imo, Telegram lub WhatsApp, rzadziej również przez Instagram. – Opuściłam miasto po zbombardowaniu budynku na naszej ulicy – opowiada samotna matka, która pozostaje anonimowa. Nie wiedziała, kto mieszkał w bloku w jej dzielnicy w megamieście Teheranie.
Gdy wybuchła wojna, 42-letnia fotografka była pewna, że pozostanie w domu, dopóki celowe ataki na funkcjonariuszy Islamskiej Republiki nie uwolnią ludzi. W nocy trzeciego dnia wojny musiała opuścić miasto wraz z dzieckiem i udać się do krewnych na przedmieściach. – Widzieliśmy kilka spadających rakiet – mówi. Cieszy się, że nie ma jej teraz w Teheranie.
Strach przed toksycznym deszczem
W mieście narasta strach przed kwaśnym deszczem. Po izraelskich atakach na kilka magazynów ropy naftowej wokół stolicy gęsty, czarny, toksyczny dym zaciemnił metropolię. Irański urząd ds. środowiska wezwał ludność do pozostania w domach. Czerwony Półksiężyc ostrzegł, że substancje chemiczne zawarte w mżawce mogą uszkodzić skórę i płuca.
Nie tylko magazyny ropy, ale także wiele innych celów ataków znajduje się w gęsto zaludnionym Teheranie. Podczas każdego ataku giną również cywile, którzy nie wiedzą, jak się chronić. Nie ma syren ani schronów przeciwbombowych.
Według organizacji Human Rights Activists in Iran (HRANA) z siedzibą w USA, od początku wojny do 8 marca w Iranie zginęło łącznie 1205 cywilów, w tym co najmniej 194 dzieci. Według HRANA liczba ofiar śmiertelnych wśród wojskowych wynosi 187, do tego dochodzi 316 ofiar śmiertelnych o nieustalonej tożsamości (cywilnych lub wojskowych).
Wśród ofiar cywilnych jest co najmniej 110 uczniów w wieku od siedmiu do dwunastu lat, którzy zginęli pierwszego dnia wojny podczas ataku na szkołę dla dziewcząt w Minab na południu kraju. Niezależne badania przeprowadzone przez zespoły „New York Timesa” i platformy Bellingcat wykazały, że szkoła została najprawdopodobniej zaatakowana przez wojsko amerykańskie. Byłoby to zbrodnią wojenną.
Apel do organizacji międzynarodowych
– Żadna ze stron konfliktu nie przestrzega zasad – mówi Moin Chazaeli, irański badacz zajmujący się prawami człowieka. Ów politolog i kryminolog, mieszka w Szwecji od 2009 roku.
Dodaje: „Infrastruktura, taka jak instalacje naftowe w Iranie, nie jest sama w sobie celem militarnym, podobnie jak infrastruktura cywilna i obszary mieszkalne, które Islamska Republika atakuje w sąsiednich krajach. Islamska Republika nie chroni własnej ludności. Nie ma schronów ani systemów alarmowych, brakuje informacji o tym, jak ludzie powinni się zachowywać, zwłaszcza że internet jest wyłączony”.
Organizacje międzynarodowe powinny zadbać o to, aby Iran zapewnił swojej ludności dostęp do pomocy humanitarnej. – Co ważniejsze, Islamska Republika jest odpowiedzialna za to, co się obecnie dzieje. Organizacje międzynarodowe muszą działać na rzecz umożliwienia Islamskiej Republice pokojowego przekazania władzy i zapewnienia ludziom możliwości samodzielnego decydowania o tym, jak chcą żyć – mówi ekspert.
Przed wybuchem wojny w niemal każdej rozmowie z mieszkańcami Iranu, którzy doświadczyli brutalnego stłumienia ogólnokrajowych protestów w styczniu, słychać było jedno pragnienie: zmiana reżimu poprzez celowe zabicie osób odpowiedzialnych za Islamską Republikę. Z każdym kolejnym dniem wojny w Iranie maleje nadzieja na szybką zmianę reżimu w tym kraju.
Wiele osób pozostaje w Teheranie, ponieważ muszą pracować i zarabiać na życie. Wielu obawia się, że po mianowaniu nowego irańskiego przywódcy Modżtabę Chameneiego sytuacja jeszcze bardziej się pogorszy.
Artykuł ukazał się pierwotnie na stronach Redakcji Niemieckiej DW.