میلیون‌ها کودک و زن افغان در معرض سوء تغذیه قرار دارند

هر روز نجیبه، مادر ۲۴ ساله افغان، با نگرانی همیشگی بر نوزادش آرتیا چشم می‌دوزد؛ کودکی که یکی از نزدیک به چهار میلیون کودک در افغانستان است که امسال در معرض خطر مرگ ناشی از سوءتغذیه قرار دارند. آرتیا که تنها سه ماه داشت، به سینه‌بغل مبتلا شد و وضعیت صحی‌اش به‌تدریج وخیم‌تر گردید. والدین او برای یافتن درمان، از یک شفاخانه به شفاخانه دیگر مراجعه کردند.

مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!

نجیبه در شفاخانه منطقه‌ای هرات می‌گوید که به دلیل نداشتن غذای کافی و استراحت مناسب، توانایی شیردهی او به نوزادش کم شد. او با اندوه می‌گوید «این روزها شیر کافی برای کودکم ندارم.» خانواده این زن جوان از طریق یک دکان کوچک لوازم برقی که شوهرش اداره می‌کند، امرار معاش می‌کنند. آنان تمام پس‌انداز ناچیز خود را برای درمان آرتیا مصرف کردند، تا این‌که مشخص شد کودک بیماری مادرزادی قلبی دارد.

هم‌زمان با این روایت تلخ، برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار می‌دهد که بحران سوءتغذیه در افغانستان به مرحله‌ای بی‌سابقه رسیده است.

آمار «تکان دهنده» مبتلایان به سوء تغذیه

جان آیلیف، رئیس برنامه جهانی غذا سازمان ملل متحد در افغانستان، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که طی ۱۲ ماه آینده، حدود پنج میلیون زن و کودک در این کشور به سوءتغذیه حاد و تهدیدکننده زندگی مبتلا خواهند شد. به گفته او، نزدیک به چهار میلیون کودک نیاز فوری به درمان سوءتغذیه دارند؛ آماری که به گفته وی «تکان‌دهنده» است.

بیشتر بخوانید: یونیسف: ۱۲ میلیون کودک در افغانستان به کمک نیاز دارند

به باور برنامه جهانی غذا، کاهش شدید کمک‌های بین‌المللی نقش اساسی در تشدید این بحران داشته است. در حالی که کمک‌ها در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ بسیار گسترده بود، اما از آن زمان تاکنون به‌طور پی‌هم کاهش یافته است. بودجه ۶۰۰ میلیون دالری اختصاص‌یافته به برنامه جهانی غذا برای سال ۲۰۲۴، سال گذشته به نصف کاهش یافت. آیلیف هشدار داد که با بسته شدن مراکز درمان سوءتغذیه، جان هزاران کودک در خطر قرار دارد.

وی افزود که زنان افغان برای تغذیه کودکان‌شان، سلامت و غذای خود را قربانی می‌کنند. در مناطقی که کمک‌های غذایی قطع شده، موارد فروش دختران به ازدواج زودهنگام و بیرون‌کشیدن کودکان از مکتب برای کار افزایش یافته است. همچنین برنامه جهانی غذا با تماس‌های اضطراری زنان ناامید و حتی تماس‌های مرتبط با خودکشی روبه‌رو شده است.

افزایش شمار مبتلایان و کاهش کمک ها

در مرکز درمانی تغذیه در شفاخانه هرات که با حمایت سازمان «داکتران بدون مرز» فعالیت می‌کند، ماهانه به‌طور میانگین بیش از ۳۱۵ کودک مبتلا به سوءتغذیه بستری می‌شوند. به گفته همايون همت، معاون هماهنگ‌کننده این سازمان در هرات، شمار این بیماران طی پنج سال گذشته به‌طور پیوسته افزایش یافته است.

از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، خانواده‌های کم‌درآمد علاوه بر کاهش کمک‌های خارجی، با خشکسالی، بحران اقتصادی و بازگشت اجباری میلیون‌ها افغان از ایران و پاکستان نیز روبه‌رو شده‌اند. آیلیف می‌گوید که در سال ۲۰۲۵، افغانستان بالاترین میزان ثبت‌ سوءتغذیه کودکان در قرن بیست‌ویکم را تجربه کرده است و این بحران در سال جاری بدتر خواهد شد.

در کشوری با بیش از ۴۰ میلیون جمعیت، مراکز درمان سوءتغذیه بسیار محدود است و بسیاری از خانواده‌ها صدها کیلومتر راه را برای رسیدن به شفاخانه از جمله در هرات طی می‌کنند. به گفته پرستاران، شماری از کودکان زمانی به مراکز درمانی می‌رسند که دیگر امیدی برای نجات‌شان باقی نمانده است.

بیشتر بخوانید: میلیون‌ها کودک در سایه جنگ و فقر؛ یونیسف زنگ خطر را به صدا درآورد

با این حال، برای مادرانی چون نجیبه، هنوز تنها امید دعا است. او می‌گوید: «هیچ‌کس نمی‌تواند درد مرا درک کند. تنها چیزی که برایم مانده این است که دعا کنم کودکم خوب شود.»

صفحه اینستاگرام دویچه وله دری را دنبال کنید

برنامه جهانی غذا برای شش ماه آینده به ۳۹۰ میلیون دالر نیاز دارد تا بتواند به شش میلیون افغان کمک غذایی برساند، اما به گفته مسئولان این نهاد، چشم‌انداز تأمین این بودجه بسیار تیره است. در حالی که وعده‌های همبستگی جهانی ادامه دارد، بسیاری از زنان افغان اکنون شاهد جان‌دادن کودکان‌شان از گرسنگی در آغوش خود هستند.