Tunguska′nın sırrı çözüldü | YAŞAM | DW | 21.07.2008
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklam

YAŞAM

Tunguska'nın sırrı çözüldü

Sibirya’nın Tunguska bölgesinde 100 yıl önce meydana gelen ve 1000 kilometrelik bir alanda hissedilen patlama ile ilgili yıllarca spekülasyonlar yapıldı. Bilim insanları nihayet patlamanın nedenini buldu.

Tunguska'daki patlamanın nedeni yıllarca aydınlatılamadı

Tunguska'daki patlamanın nedeni yıllarca aydınlatılamadı

Takvim yaprakları 30 Haziran 1908’i, saatler 11:45’i gösterirken Asya’nın kuzeyi, Sibirya'nın uçsuz bucaksız toprakları olağanüstü bir patlamayla sarsıldı. Moskova’nın yaklaşık 3 bin kilometre doğusunda meydana gelen olay, onyıllarca aydınlatılamadı.

Göz kamaştıran patlama

Patlama yakınlarındaki Wanawara köyü sakinleri, olay anında dünyanın sonunun geldiğini düşündüler. Köylülerin gözlerini kamaştıran ışık huzmesini, evlerini temellerinden sarsan muazzam basınç dalgası izledi. Zürih Üniversitesi uzmanlarından Rainer Wieler, Tunguska olayı tanıklarının aktardıklarının önemine dikkat çekiyor. Wieler "En iyi tanık ifadeleri olay yerine 60 kilometre uzaklıktaki bir yerleşimden kaydedildi. Burada yaşayanlar, patlama anında yere savruldular. Bir çobanın ifadesine göre patlama bölgesi yakınlarındaki 400 başlık bir ren geyiği sürüsü olayda telef oldu. Bilindiği kadarıyla olayda insan kaybı yaşanmadı” diyor.

Bitki ve canlılar yokoldu

Tunguska olayında patlamanın basıncı yaklaşık 30 kilometrekare çapında bir alanda bitki örtüsü ve canlıları yok etti. Bölgeye ilk keşif heyeti Rus bilim adamı Leonid Alekseyeviç Kulik öncülüğünde, 1927 yılında gönderilebildi. Zürih Üniversitesi uzmanı Rainer Wieler, patlamanın merkezinde bir kratere ve meteor parçalarına rastlanmamış olmasının, olayla ilgili soru işaretlerini artırdığına işaret ediyor. Wieler, Binlerce kilometrekarelik tahribatın kolayca izah edilememesi, bunun yanı sıra herhangi bir kraterin ya da dünya dışı materyalin tesbit edilememiş olması, olaydan kısa süre sonra ve hatta 60’lı ve 70’li yıllarda çeşitli spekülasyonların ortaya atılmasına neden oldu. Kara deliklerden söz edildi. Ufo olmalı dendi” diye konuşuyor.

Patlama sanat eserlerine de konu oldu

Tunguska olayı yalnızca spekülasyonlara değil sanat eserlerine de konu oldu. Bilim kurgu edebiyatının önemli yazarlarından, “Solaris”in yaratıcısı Stanislaw Lem, 1951 tarihli “Astronotlar” romanında Tunguska olayını işledi.

Oyun konsolları piyasasının önde gelen firmalarından Nintedo da olayın 100’ncü yılında “Gizli Dosya: Tunguska” oyununu çıkardı.

Patlamanın nedeni

Uzman Rainer Wieler, olayla ilgili son 100 yıl içinde elde edilen belge ve verilerin bilgisayar ortamında biraraya getirildiğini ve süper bilgisayarlar aracılığıyla yeniden canlandırıldığını söylüyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Gelişen teknoloji Tunguska olayına açıklık getiriyor. Buna göre, dünya atmosferine giren kuyrukluyıldız, yerin 8 ila 10 bin kilometre yüksekliğinde parçalandı ve sayısız küçük parçaya bölündü. Bu, kuyrukluyıldızın kapsadığı alanı daha da genişletti. Buna bağlı olarak kuyrukluyıldız parçalarının atmosferde karşılaştığı direnç de arttı. Hareket enerjisi, olağan durumlardan daha hızlı şekilde ısı ve ses enerjisine dönüştü. Patlamanın nedenini böylece özetlemek mümkün.”


Tozlar dünyaya yayıldı


Zürih Üniversitesi uzmanı Rainer Wieler, patlama sonrası oluşan aşırı sıcak havanın, toza dönüşen kuyrukluyıldız parçalarını atmosferin stratosfer tabakasına sürüklediğini, toz zerrelerinin buradan dünya geneline dağıldığını kaydediyor.