نريندر مودي څوک دی؟ | سيمه | DW | 17.05.2014
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

سيمه

نريندر مودي څوک دی؟

نريندر مودي او د هغه ګوند بي جې پي د هند د پارلماني ټاکنو ښکاره ګټونکی دی. مودي، چي ورته د يوه نوښتګر په کتل کيږي، غواړي چي په هند کي يو نوی پېر پيل کړي. خو د هغه شاليد شخړيز دی.

د هند په لوېديځ ايالت گجرات کي د هندو مذهبو په اورګاډي کي د تر اوسه نامعلومو وجوهاتو له کبله اور ولګېد. د ۲۰۰۲م کال د فبرورۍ مياشتي د ۲۷مي نېټي په دغه پيښه کي ۵۸ هندو زيارت کوونکي ووژل سول. کله چي داسي اوازې خپري سوې چي دغه اور د مسلمانانو له خوا لګول سوی دی، نو د هند د نوي تاريخ تر ټولو ناقراره او خونړۍ پيښي رامنځ ته سوې.

د رسمي پايلو له مخي د اخ و ډب په دغو پيښو کي ۲۵۴ هندوان او ۷۹۰ مسلمانان ووژل سول او په زرونو نور ژوبل سول. د مسلمانانو پر ضد د تاوتريخوالي دغو پيښو د نريندر مودي شهرت ته تلپاته زيان ورسوی. هغه وخت دی د گجرات ايالت لومړی وزير وو.

پر هغه تور لگول کيږي چي د دغه تاوتريخوالي د درولو له پاره يې اړين اقدامات نه وکړل چي له کبله يې دومره مرگ ژوبله رامنځ ته شوه.

«هندو ملتپال»

مودي د هند د يوې منځنۍ طبقې په يوه کورنۍ کي را لوی سوی او د گجرات په پوهنتون کي يې د سياسي علومو په برخه کي تحصيل کړی دی. تر دې دمخه چي مودي د ښی اړخي محافظه پال هندو ملتپال گوند بي جې پي (بهارتيا جنتا پارټي) غړيتوب په اتيايمه لسيزه کي تر لاسه کړي، هغه تر څلورو کلونو پوري د داسي بنسټپالي سياسي ډلي غړی وو، چي غوښتل يې په ټول هند کي هندو مذهب خپور کړي.

مودي په ۲۰۰۱مېلادي کال کي د هند د گجرات ايالت لومړی وزير سو. دا تر هغه يوازي څو مشاتي دمخه چي په دغه ايالت کي د هندوانو او مسلمانانو تر منځ خونړی تاوتريخوالی رامنځ ته سو.

د هند راتلونکی صدراعظم نريندر مودي

د هند راتلونکی صدراعظم نريندر مودي

د بشري حقونو مدافع فعالان او ټولني له هغه راهيسي د مودي پر ايالتي حکومت تور لگاوه، چي نه يوازي دا چي د اقليتونو په ساتنه کي پاته راغلی وو، بلکي په نه حرکت کولو سره يې د دغو پيښو د لا لانجمنېدو له پاره لاره هواره کړه.

د مودي سياسي مخالفان او غير حکومتي سازمانونه هڅه کوي چي د گجرات پيښي په تناظر کي مودي د يو «مسلمان ضد» کس او «هندو ملتپال» په توګه ياد او په دې توګه هغه يو شخړيز سياستوال معرفي کړي.

خو مودي او د هغه ملاتړ کوونکي ټول دغه تورونه ردوي. د مودي ملاتړي وايي چي د هغه د بدنامولو هڅي کيږي او پر هغه ناحقه تورونه لګول سوي دي.

د نړيوالي سولي له پاره د امريکايي بنسټ کارنېګي د سويلي آسيا کارپوه ميلان وايشناف، وايي چي د گجرات د پيښو په تړاو د هند د ستري محکمې کمېسيون څېړني وکړې. د څېړنو په پايله کي مودي ته برأت ورکول سو چي هغه په دغو پيښو کي هيڅ ګناه نه درلوده، خو بيا هم د هغه منتقيدين تر نن پوري پر هغه دغه تور لګوي.

اقتصادي برياوي

د مودي د حکومتدارۍ طرز هم شخړه ييز دی او د تيرو لسو کلونو په جريان کي يې څو واري سخت غبرګونونه راپارولي دي. د هغه منتقيدين وايي چي مودي استبدادي دی. خو د نوموړي پلويان بيا وايي چي هغه د ټينگ تصميم نيولو پياوړتيا لري او د هغه اقتصادي لاس ته راوړني د ستايني وړ بولي.

مودي په رشتيا هم چي د گجرات د ايالتي لومړي وزير په توګه يو شمېر اقتصادي لاسته راوړني درلودلي دي. د هغه د لومړي وزير پر مهال گجرات ايالت د هند د هغو ايالتونو په کتار کي راغلی دی، چي په اقتصادي توگه مخ پر لوړه په حرکت کي دی. دغه ايالت ځيني وختونو حتی تر لسو فيصدو زياته اقتصادي وده لرله.

اعلان