د بامیان لرغوني سمڅې، اوس پر نشه د روږدو کسانو پر هستوګنځي اوښتي | آلمان او نړۍ | DW | 26.01.2022

د دویچه ویله نوې پاڼه وګورئ

د dw.com بیټا بڼه تر اوسه پورې بشپړه شوې نه ده. ستاسې نظر د دې پاڼي په لا ښه جوړولو کې مرسته کولی شي.

  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
اعلان

آلمان او نړۍ

د بامیان لرغوني سمڅې، اوس پر نشه د روږدو کسانو پر هستوګنځي اوښتي

د ژمي په دې سړه هوا کې د بامیان پر نشه روږدې کسان د سرپناه د نه لرلو له امله ددغه ولایت په لرغونو سمڅو کې په ډېر ناوړه وضعیت کې ژوند کوي. فرهنګي فعالان وايي، په سمڅو کې د هغوی شتون دغه تاریخي سیمي له جدي ګواښ سره مخ کړي.

د بامیان د بودا په شاوخوا کې لرغوني سمڅې او نورې تاریخي سیمې ددغه ولایت فرهنګي او لرغوني آثار دي، خو په ژمي کې دغه فرهنګي په زړه پورې سیمي پر نشه د روږدو کسانو په پناه ځای اوښتي.

د بامیان فرهنګي فعالان اندېښمن دي چې په تاریخي سمڅو کې پر نشه د روږدو کسانو شتون ددغو سمڅو د ویجاړېدو سبب ګرځي او دغه کسان باید یو بل ځای ته ولېږدول شي.

د بامیان فرهنګي فعال محمد حلیم شهيداني دویچه ویله ته وویل، پر نشه روږدي کسان په ژمي کې سرپناه نه لري، نو ځکه اړ شوي چې تاریخي سمڅو ته پناه یوسي او ښايي یو شمېر یې د سختي سړې هوا له امله ژوند له لاسه ورکړي.

 شهېداني زیاته کړه: «په لرغونو سمڅو کې د معتادینو شتون یوه جدي اندېښنه ده، هغوی د تاریخي آثارو په وضعیت او اهمیت نه پوهیږي، د ځان تاودلو لپاره تاریخي آبداتو ته د اور اچولو او دغه راز کېندلو له امله دغو تاریخي آثارو ته زیان اړوي.»

د څېړنو له مخې، د بودا مجسمو په شاوخوا کې د بودا له دورې نېږدې ۱۲ زره سمڅې پاتې دي، چې د ځینو پر دېوالونو تاریخې لیکنو یې فرهنګي اهمیت لاپسې ډېر کړی.

د طالبانو د حکومت ځايي چارواکي په بامیان کې پر نشه د روږدو کسانو کره شمېرې نه لري، خو خلک شکایت کوي چې ددغه ډول کسانو شمېر ډېر شوی.

دغه راز، پر نشه د روږدو کسانو په لاس، د غلاوو او د خلکو د زورولو شکایتونه هم شته.

د بامیان ولایت د طالبانو د اطلاعات و فرهنګ رییس صبغت الله محمدي، د بامیان په لرغونو سمڅو کې پر نشته د روږدو کسانو د ژوند کولو ادعا رد کړه، خو دا یې ومنله چې یو شمېر معتادین د آلماس، غلغلې ښار او فولادي دروازې په سمڅو کې ژوند کوي.

ويديو وګورئ 05:29

د کرونا وبا، په افغانستان کې بې وزلي او د معتادینو زیاتیدل

دغه طالب چارواکی وايي: «پر نشه روږدي کسان ډېر دي، مونږ ددغو کسانو له امله له ډېرو ستونزو سره مخ یو، کېندنې کوي، غلاوې کوي، خلک ځوروي او کله چې د غلغلې ښار ته ځو نو ددغه ښار په سمڅو کې معتادین شته.»

 د ۲۰۱۵ میلادي کال د یوه اټکل له مخې، په بامیان کې د ښځو او ماشومانو په ګډون شاوخوا ۵۰ زره کسان پر نشه روږدي دي، خو په دغه ولایت کې د معتادینو کره او وروستۍ شمېرې نشته.

په ژمي کې پر نشه د روږدو کسانو سخت ژوند

بامیان د افغانستان سوړ او غرنی ولایت دی، چې د ژمي سړې هوا ددغه ولایت د بې وزلو او بې سرپناه خلکو ژوند لاپسې سخت کړی.

پر نشه روږدي کسان په اوړي کې معمولا په ازاده فضا کې ژوند کوي، خو په ژمي کې په یوې تاودي سرپناه پسې ګرځي.

د بامیان د بشري حقونو کمېسیون د ځايي دفتر پخواني مسؤل عزیز رحماني وايي، وزګارتیا او د کار نشتوالي هم پر نشې د روږدو کسانو شمېر ډېر کړی.

رحماني وویل: «په بامیان کې د هوا درجه منفي شل ده، سړه هوا، د امکاناتو لکه خوړو او پوښاک نشتوالی د معتادینو او د هغوی د کورنیو ژوند ګواښي او د هغوی د مړه کېدو امکان زیات دی.»

تېره اونۍ پر نشه د یوه روږدي کس مړی د یکاولنګ ولسوالۍ له یوې سمڅې وموندل شو.

تردې وړاندې د بامیان د ورس ولسوالۍ په مرکز کې پر نشه د روږدو کسانو د درمنلې یو شل بستریز روغتون فعال ؤ،  خو ویل کیږي چې واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته  ددغه روغتون چارې هم په ټپه درېدلي.

زموږ له آرشيف څخه: