Niemcy na luzie, Polacy zbyt gościnni | Polska-Niemcy – wymagające sąsiedztwo. Serwis DW po polsku | DW | 18.04.2014
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Polska i Niemcy

Niemcy na luzie, Polacy zbyt gościnni

Młodzi Polacy uważają rówieśników zza Odry za wyluzowanych i nie widzą potrzeby rozmawiania z nimi o przeszłości. Zdaniem Niemców ich polscy koledzy są przyjaźni, ale ich gościnność może być nużąca. To wyniki sondaży.

Obserwacje odnoszą się do uczestników programów Polsko-Niemieckiej Wymiany Młodzieży (PNWM). Organizacja ta powstała 23 lata temu na wzór niemiecko-francuskiego Jugendwerku, powołanego wcześniej dla przełamania stereotypów i zbliżenia młodych ludzi z państw. podzielonych krwawą przeszłością. PNWM umożliwiła wspólną przygodę z rówieśnikami z sąsiedniego kraju już blisko 2,5 mln młodych Polaków i Niemców. W praktyce oznacza to sfinansowanie - z budżetów rządowych - i realizację niemal 65 tys. programów.

Do sztambucha polityków

Deutschland Polen Deutsch-Polnisches Jugendwerk

Młodzi Polacy i Niemcy chcą ze sobą rozmawiać, ale niekoniecznie o przeszłości

Tak duża ilość uczestników skłania do pytań, ba, analizy skutków owej wymiany, wzajemnego wizerunku uczestników, postrzegania drugiego kraju. To zadanie PNWM powierzył Instytutowi Spraw Publicznych w Warszawie i Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego we Fryburgu. W efekcie, pod kierunkiem dr Agnieszki Łady, powstał 200-stronicowy raport. Byłoby dobrze, gdyby zaznajomili się z nim nauczyciele i politycy. Zwłaszcza ci, którzy sądzą, ze utrzymywanie negatywnego stosunku do Niemiec może przynosić korzyści polityczne. Z badań wynika, że dla uczestników wymiany młodzieży takie próby są zgoła absurdalne.

Badacze porównali opinie i oceny uczestników spotkań, wycieczek, obozów itp. z poglądami młodych ludzi, którzy w wymianie nie uczestniczyli. Te porównania powinny dać szczególnie dużo do myślenia nauczycielom i politykom w Republice Federalnej. Wśród młodych Polaków spojrzenie na Niemcy jest z grubsza podobne, natomiast w RFN zarejestrowano zasadniczą różnicę. Otóż, niemieccy uczestnicy wymiany młodzieży - częściej niż ich polscy rówieśnicy - zaliczają Rzeczpospolitą do Europy Środkowej, a nie do Wschodniej. Jest to wyraźny skutek odwiedzin Polski. Osoby, które nie były w Polsce, oceniają ją jako kraj biedny, „zimny”, złodziejski, rolniczy, ogólnie zaliczany do nieznanego „Wschodu”. Przy ocenie roli Polski w Europie posiłkują się różnymi punktami odniesienia, zawsze mającymi wiele wspólnego z dość odległym miejscem Polski na arenie europejskiej.

Bez kompleksów

Analitycy podkreślają, że niemieccy uczestnicy programów wymiany jednogłośnie opisują Polaków jako otwartych, serdecznych i gościnnych. Wielu z nich nie miało przed wyjazdem wyobrażenia, jaka jest Polska. Ich motywacja do przyjazdu rodziła się z tego, że jest to „coś innego niż gdzie indziej”. Zdaniem młodzieży biorącej już wcześniej udział w wymianie, serdeczność Polaków jest wręcz „legendarna”, a nastawienie do Niemiec – bardzo pozytywne. Jednak polska gościnność potrafi być uciążliwa, co przyznawali młodsi badani.

Deutschland Polen Deutsch-Polnisches Jugendwerk

Spojrzenie młodych Niemców na Polskę radykalnie zmienia się po wizycie nad Wisłą

Innym porównaniem objęto uczestników spotkań z ostatnich dwóch lat z tymi sprzed dekady. Analitycy zauważają, że wymiana oceniana jest przez wszystkich polskich uczestników jednoznacznie pozytywnie, jako jedno z cenniejszych doświadczeń, często kształtujących ich dalszą drogę życiową. Podczas gdy dawniej wyjazd do Republiki Federalnej był dla polskiej młodzieży wyprawą na mityczny Zachód, to w ostatnich latach stał się czymś zwyczajnym, zwykłą wycieczką bez kompleksów do sąsiedniego kraju. Pobyt w nim utwierdził uczestników wymiany w przekonaniu, że Niemcy są uporządkowani i dobrze zorganizowani. Tego się spodziewano. Ale ponadto, o dziwo, okazali się otwarci i wyluzowani, nie zaś zimni i zamknięci w sobie.

Aspekt szczególny nie tylko tej wymiany, lecz w ogóle relacji dwustronnych, to stosunek do historii. Rysują się tutaj pewne różnice w sposobie jej postrzegania. Niemcy podkreślają konieczność pamiętania o przeszłości i niemieckiej winie, choć zaraz dodają, że sami nie czują się winni. Polacy zaś zgodnie stwierdzają, że historia nie odgrywa dla nich roli w relacjach z Niemcami i nie ma wpływu na wzajemne postrzeganie. Wyrażają nadzieję, że stosunki bilateralne będą bardziej skoncentrowane na teraźniejszości i przyszłości. Niemniej dodają: przeszłości nie można pozostawić zapomnieniu.

Motywacja do udziału w programie

Wymiany jest większa po stronie polskiej. Ale i tu znak czasu odciska swe piętno. Zainteresowanie udziałem w programach PNWM spada niezależnie od celu podróży. Wynika to z większej dostępności innego typu wyjazdów zagranicznych, a także z większego skupienia na życiu w świecie wirtualnym. W tym aspekcie młodzi Niemcy i Polacy są chyba najbardziej podobni do siebie.

Michał Jaranowski

red. odp.: Andrzej Pawlak

Reklama