1. Przejdź do treści
  2. Przejdź do głównego menu
  3. Przejdź do dalszych stron DW

Morawiecki w Spieglu: nota do Niemiec w sprawie reparacji

9 września 2022

Premier Mateusz Morawiecki zapowiada w „Spieglu” notę dyplomatyczną do niemieckiego rządu w sprawie reparacji i zaprasza do rozmów z Berlinem przedstawicieli Izraela.

https://p.dw.com/p/4GeQl
Premier Mateusz Morawiecki
Premier Mateusz Morawiecki Zdjęcie: John Thys, Pool Photo/AP/picture alliance

„Najpierw zwrócimy się do berlińskiego rządu z notą dyplomatyczną” – zapowiedział Morawiecki w udostępnionym w piątek w internecie wywiadzie dla najnowszego wydania tygodnika „Der Spiegel”.  Jak zaznaczył, strona polska uważa za błędne niemieckie analizy prawnicze, zgodnie z którymi Polska zrezygnowała w 1953 roku z reparacji w umowie z NRD. „Związek Sowiecki zmusił wtedy Polskę do tego” – wyjaśnił premier i dodał, że nie uznaje tej umowy.

„Chcemy prowadzić rozmowy w Berlinie i zaprosić do udziału w nich także przedstawicieli Izraela. W końcu połowa polskich ofiar była obywatelami żydowskiego pochodzenia” - tłumaczył premier. „Być może zwrócimy się później z naszymi żądaniami do sądów międzynarodowych. Będziemy przedstawiać w całym świecie nasz raport, który dotyczy nie tylko strat ludzkich i materialnych, lecz także straty dóbr kultury” – zapowiedział.

Przy okazji premier zaapelował do „wszystkich, u których na ścianie wiszą dzieła sztuki, które nagle pojawiły się po wojnie w posiadaniu rodziny”, o zastanowienie się nad ich pochodzeniem. Morawiecki podkreślił, że ustalona w polskim bilansie strat kwota 6,2 bln zł. wcale nie jest „aż tak nierealną sumą”. „Niemal tyle wynosi budżet całej RFN, a więc budżet centralny razem z budżetem landów” – dodał.

Wątpliwy sojusz z Niemcami

„Postawa Niemców, przede wszystkim w pierwszych miesiącach wojny (w Ukrainie), była wielkim rozczarowaniem” – powiedział Morawiecki. Jak zaznaczył, rozczarowanie Polaków wynikało z faktu, iż Niemcy zbyt późno dostrzegli błędy w polityce energetycznej. „Putin posługuje się rurociągami jak bronią, polityka energetyczna jest dla niego instrumentem prowadzenia wojny. Ukraińcy odparli wroga szybciej, niż Niemcy byli w stanie podjąć swoje decyzje” – wyjaśnił premier.

Jego zdaniem opieszałość władz w Berlinie, ich „bezczynność” w kwestii wymiany broni stawia poważnie pod znakiem zapytania wartość sojuszu z Niemcami. Przypomniał, że Polska dostarczyła Ukrainie broń o wartości ponad 2 mld dolarów, w tym 300 czołgów i inny ciężki sprzęt.

Niemiecka polityka energetyczna „legła w gruzach” – ocenił Morawiecki. Rezygnacja z węgla i energii atomowej była „przedwczesna” – ocenił wskazując na uzależnienie Niemiec od Rosji spowodowane gazociągami Nordstream 1 i 2. Zdaniem Morawieckiego spadkowi prestiżu Niemiec towarzyszy wzrost znaczenia Polski, której głos jest obecnie „bardziej słyszalny”. „Mieliśmy rację ostrzegając przed Rosją” – podkreślił. Wskazał na wartość wymiany handlowej Niemiec z krajami V4 – Polską, Czechami, Słowacją i Węgrami przewyższającą wartość obrotów z Chinami, USA czy Francją. „Niemcy powinny troszczyć się o takich partnerów, zamiast traktować Polskę protekcjonalnie z góry” – zaznaczył.

Absurdalne zarzuty Brukseli wobec Polski

Odnosząc się do wstrzymywania przez Komisję Europejską wypłat z Funduszu Odbudowy, Morawiecki powiedział, że zarzuty wobec Polski związane z praworządnością są „absurdalne”. Przypomniał, że po zjednoczeniu kraju, Niemcy prześwietliły wszystkich sędziów i prokuratorów pochodzących z NRD pozostawiając na stanowisku zaledwie 30 proc. „Natomiast u nas komunistyczni sędziowie pozostali na stanowiskach” – zaznaczył.

Zdaniem Morawieckiego problem z praworządnością mają raczej instytucje europejskie, ponieważ roszczą sobie prawo do osądzania reformy wymiaru sprawiedliwości w Polsce, chociaż zgodnie z traktatami UE nie mają takich kompetencji. Morawiecki zarzucił innym szefom rządów, że nie rozumieją lub nie chcą zrozumieć, że reforma sądownictwa w Polsce przywraca praworządność. Być może „mają zupełnie inny cel niż podają”.

Czy ktoś chce osłabić Polskę – „lokomotywę rozwoju”?

„Znaczenie Polski wzrasta, pomogliśmy przeforsować sankcje wobec Rosji, w Grupie Wyszehradzkiej razem z Rumunią i Bułgarią stworzyliśmy wspólną środkowoeuropejską politykę. Będąc największym krajem wskazujemy na problemy naszego regionu. Polska jest lokomotywą rozwoju w Europie. Artykułujemy doświadczenia i interesy krajów, które przeżyły komunizm. Reprezentujemy różnorodność w Europie, która jest wartością samą w sobie. Być może nie wszystkim w Europie podoba się nasza rola” – zasugerował Morawiecki.

Odnosząc się do pytania „Spiegla”, czy Komisja Europejska i Trybunał Sprawiedliwości UE chcą Polskę osłabić, Morawiecki odpowiedział: „To, że chodzi o pretekst, widać po tym, że w Hiszpanii gremium wybierające sędziów i sędziowie powoływani są w niemal identyczny sposób co u nas. Tam nikomu to nie szkodzi”.

Zastrzegł, że chodzi „nie tylko” o osłabienie Polski. „Pewną rolę odgrywają też błędne wyobrażenia o naszym kraju i radykalizm niektórych, także polskich, europosłów” - powiedział.

Szef Bundesratu: Są dziś ważniejsze kwestie niż reparacje