Joachim Gauck: Najpiękniejsza jest chwila, w której rodzi się wolność | Polska-Niemcy – wymagające sąsiedztwo. Serwis DW po polsku | DW | 26.06.2021
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Polska i Niemcy

Joachim Gauck: Najpiękniejsza jest chwila, w której rodzi się wolność

Joachim Gauck odebrał w Warszawie Nagrodę Św. Wojciecha za zasługi na rzecz pokoju, wolności i współpracy w Europie. – Nikt w pojedynkę nie osiągnie tego, co musimy załatwić razem –  powiedział były prezydent Niemiec.

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Joachim Gauck jest drugim Niemcem, po Helmucie Kohlu, którym otrzymał wyróżnienie Fundacji im. Św. Wojciecha – To dla mnie wyjątkowy zaszczyt znaleźć się wśród laureatów Nagrody Św. Wojciecha – podkreślił wyraźnie wzruszony wyróżnieniem laureat w warszawskich Łazienkach. – To dla mnie, jako dla starszego Niemca, coś szczególnego, być tu wśród ludzi, którzy w Europie Środkowo-Wschodniej walczyli o wolność. Za każdym razem jest też czymś wyjątkowym, że jako Niemiec urodzony podczas wojny jestem tutaj i doświadczam przyjacielskiej bliskości –  tłumaczył Gauck.

Obecny na uroczystości prezydent Polski Andrzej Duda podkreślił, że cieszy się, że wyróżnienie to trafia właśnie w ręce byłego prezydenta Niemiec, „który poświęcił życie budowaniu mostów w duchu chrześcijańskiej miłości bliźniego i sąsiada oraz w duchu chrześcijańskiej prawdy i sprawiedliwości”. Wspomniał także o wspólnych obchodach 25 lat podpisania traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, które jako prezydenci Polski i Niemiec świętowali w 2016 roku. Kilka dni temu minęło 30 lat od jego podpisania.

Powiedział „nie” systemowi

Joachim Gauck ukończył teologię i był w latach istnienia NRD pastorem Kościoła ewangelicko-luterańskiego, działaczem demokratycznej opozycji w NRD. W swoim uzasadnieniu Fundacja im. Św. Wojciecha podkreśliła, że Gauck powiedział „nie” systemowi panującemu w NRD. „Był odważny tam, gdzie inni dopasowują się do zmian jeśli chodzi o życie polityczne i społeczne”.

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Po zjednoczeniu Niemiec 81-letni dziś Gauck był krótko posłem do Bundestagu, a w latach 1990-2000 stał na czele tzw. Urzędu Gaucka będąc pierwszym federalnym pełnomocnikiem ds. akt osobowych byłych enerdowskich służb bezpieczeństwa Stasi.

– To także dzięki panu dekomunizacja w Niemczech była procesem dogłębnym i poważnym. To także dzięki panu byłych funkcjonariuszy i tajnych współpracowników aparatu bezpieczeństwa udało się usunąć z głównego nurtu życia politycznego i społecznego –   powiedział prezydent Polski Andrzej Duda i dodał: „w Polsce z podziwem przyglądaliśmy się tym działaniom”.

Dwanaście lat później Joachim Gauck został prezydentem Niemiec. – Będąc ewangelickim pastorem w NRD jego życie nie było usłane różami. Joachim Gauck jest dla nas w pewnym rodzaju pomostem, bo jeszcze długo po zjednoczeniu Niemiec wziął na siebie odpowiedzialność nie tylko jako szef Urzędu Stasi, ale i jako prezydent Niemiec. Doceniliśmy to w szczególny sposób, bo dla naszej fundacji wolność i odpowiedzialność są wyjątkową wartością, jeśli chodzi o zrastanie się Europy – powiedział w rozmowie z DW szef fundacji Dieter Gobbers. Dodał, że jego zdaniem nie ma nikogo, kto lepiej uosabiałby i przekazywał te wartości niż były prezydent Niemiec.

Jak argumentuje fundacja: „Szczególnie w kontekście środkowoeuropejskiej wspólnoty osób w działalności Laureata widać powiązania z misją Adalberta z Pragi (956-997; w języku polskim nazywany jest on także Wojciechem). W krajach, które odwiedzał, św. Wojciech uchodzi za 'patrona naszego kontynentu', który położył podwaliny 'pod tożsamość i wolność europejską' mówiąc słowami Papieża Jana Pawła II.

Gauck: język polski był dla mnie językiem wolności

Podczas swojej pięcioletniej prezydentury Joachim Gauck wielokrotnie odwiedzał Polskę i nie krył do niej sympatii. W ubiegłym roku w wywiadzie dla DW stwierdził, że „powstanie Solidarności jest jednym z najbardziej znaczących w historii i dodających odwagi przykładów emancypacji i wyzwolenia się uciśnionych”. Otrzymując Nagrodę Św. Wojciecha raz jeszcze powtórzył, że w okresie europejskich przemian język polski był dla niego językiem wolności w Europie i że nigdy o tym nie zapomni.

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Uroczystość wręczenia Nagrody Św. Wojciecha Joachimowi Gauckowi

Gauck zdradził również, że jako znana osobistość często bywał pytany o to, jaki okres był najpiękniejszym w jego życiu. – Wiele osób spodziewa się, że powiem, że spotkanie z cesarzem Japonii lub brytyjską królową. To były piękne spotkania, ale najpiękniejsze jest, kiedy rodzi się wolność –  wyjaśnił. Dodał, że czuje się związany z ludźmi, którzy wówczas o nią walczyli.

Nawiązując do aktualnej sytuacji przypomniał, że „żyjemy w świecie konfliktów i różnic”. – Nie możemy przy tym zapomnieć o tym, że nasze kraje się integralną częścią europejskiego projektu wolności i demokracji –  przestrzegał. Zaznaczył, że szczególnie dziś jedność jest istotna. – Nikt w pojedynkę nie osiągnie tego, co musimy załatwić razem – stwierdził. Wyraził wdzięczność „polskim sąsiadom za to, że zachodowi Europy wyraźnie przypominają o tym, że na wschód od nas, ludzie tęsknią za tym, co dla nas częstokroć jest oczywistością – powiedział. – Nie jestem wdzięczny za to, że w moim ukochanym kraju sąsiada można zaobserwować podział w społeczeństwie, który jest dla mnie bardzo bolesny – przyznał. 81-letni dziś Gauck zakończył swoje przemówienie obietnicą, że jak długo będzie to tylko możliwe, będzie podążał drogą, wyznaczoną przez przyznane mu wyróżnienie.

Wszyscy zgodni, co do nominacji Gaucka

O tym, komu przyznać wyróżnienia za każdym razem decyduje międzynarodowe gremium. W jego skład wchodzą między innymi urzędujący ambasadorowie Polski, Czech, Słowacji i Węgier w Niemczech. Szef Fundacji im. Św. Wojciecha podkreślił, że nikt nie sprzeciwił się nominacji Joachima Gaucka. – Staramy się budować mosty i rozmawiać ze wszystkimi siłami politycznymi, a także utrzymywać dialog. Nie chcemy być częścią aktualnej polityki, a długotrwale przyczyniać się do integracji europejskiej –  tłumaczył Gobbers.

Rola Polski w europejskich przemianach – nowy pomnik w Warszawie

Fundacja im. Św. Wojciecha została założona w 1989 roku w związku przemianami zachodzącymi w Europie. Jej nagroda jest przyznawana co dwa lata naprzemiennie w Polsce, Niemczech, Czechach, na Słowacji i na Węgrzech. Za każdym razem trafia do rąk osoby, która, zdaniem fundacji, w wyjątkowy sposób zasłużyła się dla trwałego zjednoczenia Europy oraz pogłębiania i pielęgnowania sąsiedzkich stosunków między narodami. Laureatami są obywatele jednego z czterech krajów wyszehradzkich lub z Niemiec, a nagroda wręczana jest zawsze przez jednego z prezydentów tych krajów. Przed Joachimem Gauckiem wyróżnienie to otrzymali między innymi Tadeusz Mazowiecki, Helmut Kohl, Hanna Suchocka czy Władysław Bartoszewski.

Jeszcze w tym roku Fundacja im. Św. Wojciecha wraz z Nadrenią Północną-Westfalią odsłonią w Warszawie pomnik podkreślający rolę Polski w procesie upadku muru berlińskiego i zjednoczenia Niemiec.

Obejrzyj wideo 01:43

Joachim Gauck: „Językiem wolności w Europie jest polski”

Redakcja poleca