Jeszcze przez 10 lat będzie można sprawdzać, czy ktoś współpracował ze Stasi | Niemcy – bieżąca polityka niemiecka. Wiadomości DW po polsku | DW | 15.05.2019
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Polityka

Jeszcze przez 10 lat będzie można sprawdzać, czy ktoś współpracował ze Stasi

Pracowników publicznych instytucji i osoby zajmujące wysokie pozycje społeczne jeszcze przez dziesięć lat będzie można sprawdzać pod kątem współpracy ze służbami NRD. Ofiary bezterminowo mogą występować o odszkodowania.

Deutschland Wachturm Stasi-Gedenkstätte Hohenschönhausen in Berlin (picture-alliance/Bildagentur-online/Joko)

Miejsce pamięci w byłym areszcie śledczym Stasi, Hohenschönhausen w Berlinie

Sprawdzanie, czy pracownik lub współpracownik niemieckiej instytucji publicznej czy państwowej współpracował ze służbami specjalnymi NRD (Stasi), odbywa się na podstawie ustawy o Stasi, która obowiązuje do 2019 roku. Zgodnie z umową koalicyjną między CDU i SPD możliwość sprawdzania współpracy ze Stasi zostanie przedłużona do 2030 roku. 

Setki tysięcy agentów i ofiar

W latach 1949-1990 Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego, spełniające rolę tajnej policji rządu NRD, miało 600.000 współpracowników, którzy śledzili obywateli krytycznych wobec rządu. Tajna obserwacja miała miejsce nawet w najbardziej prywatnych pomieszczeniach. Podejrzani byli poddawani represjom psychicznym i fizycznym. Liczba ofiar waha się od 170 do 300 tysięcy. 
Po upadku archiwa byłych służb  znalazły się w gestii Urzędu ds. Akt Stasi. Jeszcze w roku 2017 trafiło do urzędu 167 wniosków o sprawdzenie osób pracujących w sektorze publicznym oraz 495 wniosków osób, które chciały zajrzeć do własnych teczek. 

Birthler-Behörde Stasi-Unterlagenbehörde ehemaliges Ministerium für Staatssicherheit Berlin Flash-Galerie (picture alliance/dpa)

Archiwum Stasi w Berlinie

Chodzi o osoby na wysokich pozycjach

Przedłużenie ustawy o Stasi ma na celu przede wszystkim sprawdzanie osób „zajmujących wysokie pozycje społeczne i polityczne”, wyjaśniła minister kultury Monika Grütters. Do tej grupy zaliczają się członkowie rządu, wojskowi i sędziowie. Osoby pracujące na niższych szczeblach mają być sprawdzane tylko w przypadku istnienia konkretnych podejrzeń o współpracę ze Stasi.  
Przewodnicząca komisji kultury Bundestagu Katrin Budde (SPD) powiedziała, że osoby, które dziś mają 54 lata i ubiegają się o posady w sektorze publicznym, mogły dawniej współpracować ze Stasi. – Jednak w 2030 roku takich przypadków już prawie nie będzie. Wtedy temat powinien być zamknięty. 

Bezterminowe prawo do odszkodowań

Do 2020 roku obowiązują obecne regulacje dotyczące rehabilitacji ofiar i odszkodowań dla osób, które - wedle dzisiejszych standardów – cierpiały w NRD z powodu bezprawia. Prawo do odszkodowań mają między innymi ci, którzy jako dzieci zostali skierowani do placówek wychowawczych z racji trudności wychowawczych lub dlatego, że rodzice byli dysydentami. 
W roku 2017 wpłynęło 3.000 wniosków o odszkodowania od tej grupy osób. Wedle projektu ustawy autorstwa minister sprawiedliwości Katariny Barley prawo do odszkodowań byłoby bezterminowe.

(afp/sier) 
 

Redakcja poleca