Jak wybiera się prezydenta Niemiec? | Niemcy – bieżąca polityka niemiecka. Wiadomości DW po polsku | DW | 18.03.2012
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Polityka

Jak wybiera się prezydenta Niemiec?

W Niemczech prezydenta federalnego nie wybiera ani Bundestag, ani naród, lecz specjalne gremium, tzw. Zgromadzenie Federalne, złożone po połowie z członków Bundestagu oraz przedstawicieli parlamentów krajów związkowych.

Zgromadzenie Federalne to gremium, które zbiera się tylko w celu wybrania głowy państwa. Po negatywnych doświadczeniach z okresu Republiki Weimarskiej i czasów Narodowego Socjalizmu Rada Parlamentarna - twórca konstytucji Niemiec, nie chciała, by prezydenta wybierał naród. Jednocześnie jego wybór tylko przez Bundestag wykluczał wpływ poszczególnych krajów związkowych, co w przypadku struktur federalnych nowopowstałego państwa było nie do zaakceptowania. Mimo to odrzucono pierwotnie również i tę wersję. Do kompromisu doszło dopiero za pierwszej powojennej prezydencji Theodora Heussa. Wtedy powstało specjalne gremium, tzw. Zgromadzenie Federalne, powoływane w celu wyboru nowego prezydenta.

Skład

Joachim Gauck Bundespräsidentenwahl 2012

Joachim Gauck jest pewnym kandydatem

W skład Zgromadzenia Federalnego wchodzą w równej liczbie (po 620) członkowie Bundestagu i członkowie wybrani przez parlamenty krajów związkowych na zasadach wyborów proporcjonalnych (art. 54 konstytucji Niemiec). Liczba oddelegowanych posłów nie jest stała i zmieniała się wraz z modyfikacją prawa wyborczego z powodu tzw. mandatów nadliczbowych oraz z tytułu zjednoczenia Niemiec w 1990 r.

16 krajów związkowych oddelegowuje do Zgromadzenia Federalnego określoną liczbę swoich przedstawicieli, o której decyduje liczba mieszkańców danego kraju związkowego oraz wielkość klubów poselskich w Landtagu. Przy tym delegatami, którzy decydują o wyborze prezydenta, są nie tylko zawodowi politycy, lecz także prominenci ze świata kultury i sportu.

Oficjalnie dzień obrad Zgromadzenia Federalnego wyznacza przewodniczący Bundestagu. Jednak od 1979 r. Zgromadzenie spotyka się zawsze 23 maja. Jest to historyczny dzień, kiedy w 1949 r. weszła w życie konstytucja RFN.

Miejsce obrad Zgromadzenia Federalnego nie jest formalnie ustalone. W 1949 roku obradowano w Bonn, od 1954 do 1969 w Berlinie Zachodnim, a następnie od 1974 do 1989 r. ponownie w Bonn. Dopiero od 1994 r. Zgromadzenie Federalne spotyka się stale w berlińskim Reichstagu, a przewodzi mu zawsze przewodniczący Bundestagu.

Bezwzględna większość, względna większość

Beate Klarsfeld Klaus Ernst Die Linke Bundespräsident Bundespräsidetenwahl 2012

Beate Klarsfeld, kandydatka partii Die Linke, nie stanowi dla Gaucka większego zagrożenia

Wybory są tajne i prezydent wybierany jest bez debaty. Każdy elektor może przed kolejną turą głosowania (są trzy) dokonać innego wyboru. W pierwszych dwóch turach zwycięski kandydat musi zostać wybrany bezwzględną większością głosów. Jeśli większości tej się nie osiągnie w trzeciej turze wybór odbywa się względną większością głosów. Dla skuteczności wyboru wystarcza, aby liczba głosów oddanych na rzecz kandydata przewyższała liczbę głosów oddanych na rzecz któregokolwiek innego z kandydatów, nie musi ona jednak przekraczać połowy ogólnej liczby głosujących.

Jeśli prezydent podaje się do dymisji

Schloß Bellevue Symbolbild Bundespräsident Bundespräsidentenwahl

Pałac Bellevue czeka na nowego gospodarza

Po dymisji prezydenta obowiązki głowy państwa przejmuje przewodniczący Izby Krajów Związkowych (Bundesratu, drugiej izby parlamentu), obecnie jest nim premier Bawarii Horst Seehofer. W tym przypadku obowiązuje jasna zasada. Najpóźniej 30 dni po ustąpieniu prezydenta Niemiec zbiera się Zgromadzenie Federalne, by wybrać jego następcę.

Jochen Vock/ Günther Birkenstock/ Alexandra Jarecka

red. odp. Bartosz Dudek