Jáchymov – gułag w socjalistycznej Czechosłowacji | Niemiecka kultura, polska kultura w Niemczech, wydarzenia | DW | 13.01.2012
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Kultura

Jáchymov – gułag w socjalistycznej Czechosłowacji

Więźniowie pracowali gołymi rękami w kopalni uranu, wybitny sportowiec umiera po ciężkiej chorobie, jego córka odchodzi od zmysłów: powieść Josefa Haslingera Jáchymov opowiada prawdziwą historię.

„Wieczorem, po jego pogrzebie, zamknęłam się w pokoju i zapisałam w zeszycie: ojciec emigrował. Potem położyłam się do łóżka i zanosiłam się od płaczu. Emigrować znaczyło wówczas tyle, co odejść na zawsze. Nie dałabym rady napisać, że mój ojciec umarł. Nazajutrz dopisałam zdanie, jakie przyśniło mi się tej nocy. I tak rozpoczęłam pisanie”. Te słowa wkłada Josef Haslinger w swej powieści w usta córki legendarnego czechosłowackiego hokeisty, Bohumila Modrego (1916-1963). Blanka Modra, która w powieści stała się fikcyjną postacią literacką, opowiedziała mu historię ojca.

Hokeista, zdrajca socjalizmu

Tschechoslowakischer Eishockey Torwart Bohumil Modry

Bohumil Modry, hokeista

Modrý, bramkarz LTC Praha, był wielokrotnie mistrzem krajowym, olimpijskim srebrnym medalistą i zdobywcą brązowego medalu ma MŚ; w 1947 i 1949 nawet hokejowym mistrzem świata. Ale w 1950 roku aresztowano go wraz z niemal całą drużyną pod zarzutem zdrady stanu. Obawiano się, że drużyna może zostać za granicą. Modrý dostał 15 lat. Po 5 latach więzienia i pracy przymusowej w kopalni uranu w Jáchymovie zwolniono go; w 1963 roku zmarł na białaczkę. W Jáchymovie niewolniczą pracę wykonywali gołymi rękami liczni więźniowie – sowiecki przemysł atomowy zainteresowany był złożami uranu w Czechosłowacji.

Jachymów, uzdrowisko w Rudawach

Josef Haslinger

Josef Haslinger: pokazał zachodowi piekło socjalizmu

Zachód nie zna tego rozdziału europejskiej historii. Prawdę o Jáchymovie, miejscu kaźni w socjalistycznej Czechosłowacji, przybliżył austriacki pisarz, Josef Haslinger. W oparciu o akta procesowe i listy, jakie otrzymał od Blanki Modrej, odtwarza jego historię. Modry miał możliwość pozostania w Kanadzie i pracy w swym zawodzie – inżyniera budowlanego. Ale wybrał swój kraj. Fatalna decyzja. Haslinger opowiada tę historię w pozbawionym emocji, dokumentalnym tonie. Wyrazem respektu wobec Modrego i innych ofiar Jachymowa jest spokojna narracja. Może teraz mieni się też hasło w wikipedii: Jachymów, ośrodek sportów zimowych i uzdrowisko (źródła radioaktywne). O łagrze ani słowa.

Aya Bach / Andrzej Paprzyca

red. odp.: Elżbieta Stasik

Reklama