Хрватска – кој е виновен за нетолеранцијата кон странците?

Односот кон странците во Хрватска во последните години добива загрижувачки димензии. Станува збор не за туристите, туку за странските работници и бегалците. Иако бегалците сè поретко се споменуваат јавно, тие не исчезнале – напротив. Но, главната цел на антагонизмот и ксенофобијата, придружена со сè почести акти на насилство, се странските работници.

Причините не се само економски. На протестите против мигрантите се тврди дека тие претставуваат закана за хрватската култура и безбедност. Официјалната статистика покажува дека странците се поврзани со минимален број кривични дела, но тоа не ја намалува негативната перцепција. Хрватска никогаш не била имиграциска дестинација, а денес сведочиме на затворање и сомневање, потврдуваат од Центарот за мировни студии (ЦМС) во Загреб.

Од реторика до насилство

„Не станува збор за спонтана промена, туку за резултат на испреплетени процеси: недостиг на кохерентни политики за интеграција и сузбивање на расизмот и ксенофобијата, нормализација на реторика која ги прикажува луѓето како закана, општ пораст на насилството и фашизација на нашето општество“, изјави за ДВ Сара Кекуш, програмска координаторка на ЦМС.

Таа додава: „Европскиот контекст дополнително ја влошува ситуацијата, бидејќи миграциите сè повеќе се третираат низ призмата на забрани, враќања и присила, а не заштита и права. Ако не се промени оваа реторика, ќе продолжиме да живееме во парадокс: општество кое станува поразнолико, но истовремено позатворено“.

Истражувањата покажуваат раст на предрасуди и ксенофобија, особено кон луѓе од арапско и муслиманско потекло и баратели на азил. Негативната реторика на дел од политиката и медиумите се прелева во секојдневието, намалувајќи солидарност и зголемувајќи дискриминација и насилство.

Улогата на медиумите и политичкиот дискурс

Ведрана Баричевиќ, политолог од Факултетот за политички науки во Загреб, предупредува: „Медиумите често ги следат наративите кои ги наметнува политиката. Ако постојано повторуваме дека граѓаните чувствуваат закана од одредена група, таа перцепција ќе се засили, дури и ако претходно не била толку изразена“.

Таа додава дека медиумите ретко објавуваат позитивни истражувања за ставовите кон малцинствата, а тоа дополнително ја радикализира јавноста. „Не можеме да имаме толерантно и безбедно општество додека од највисоко ниво овие вредности систематски не се промовираат. Пример за добра практика беше приемот на бегалците од Украина во 2022 година – тоа покажа дека државата може да создаде позитивен рамковен услов и да ја сензибилизира јавноста“.

Како да се спречи радикализацијата?

Според неа, ова е пример за тоа како државата може да создаде одлична рамка за добредојде на нови членови на општеството и сензибилизирање на јавноста.

Баричевиќ повикува и на лична одговорност на сите во Хрватска да разберат дека општеството е во многу тежок момент, а релативизирањето на проблемот или бегањето од него нема да донесе среќна иднина на никого и ништо, освен - насилство.