"۱۵۰۰ کشتی به همراه خدمه در محاصره تنگه هرمز گرفتار شدهاند"
انتشار ۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۷, پنجشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۸, جمعه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را "شکننده" میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
شبکه کان اسرائیل: حماس در ترکیه برای حملات علیه اسرائیل آموزش میبیند
شبکه "کان" اسرائیل گزارش داد که نیروهای گروه تروریستی حماس، "در ترکیه برای انجام حملات علیه اسرائیل آموزش میبینند".
بر اساس این گزارش، این نیروها که لباس غیرنظامی به تن دارند، "به طور منظم در دورههای آموزشی مربوط به استفاده از سلاحهای سبک و تاکتیکها در باشگاههای تیراندازی عمومی، و همچنین آموزشهای مربوط به کار با پهپادها شرکت میکنند."
این گزارش میافزاید که آنها حتی مجوز رسمی پرواز پهپاد در ترکیه را نیز دریافت کردهاند. بر اساس این گزارش، هدف این است که آموزش آنها پیش از انتقال به لبنان، اردن و کرانه باختری تکمیل شود تا در درگیریهای آینده با اسرائیل حملاتی انجام دهند.
این نخستین مورد از اخبار مربوط به هماهنگی افشا شده میان ترکیه و حماس نیست. در دسامبر گذشته، ارتش اسرائیل و شینبت، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، یک شبکه پولشویی تحت حمایت جمهوری اسلامی را که حماس آن را در ترکیه اداره میکرد، افشا کردند.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، اسناد بهدستآمده از این سازمان نشان میدهد که "حماس شبکهای از صرافیهای مالی مرتبط با افراد اهل غزه مستقر در ترکیه را اداره میکند و از نهادهای مالی این کشور برای اهداف تروریستی استفاده میکند".
بر اساس این گزارش، این افراد اهل غزه که موفق به انتقال صدها میلیون دلار شدهاند، ارتباط مستقیم با ایران و اعضای ارشد حکومت جمهوری اسلامی دارند. بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، این پولشویان همچنین فعالیت اقتصادی گستردهای در ترکیه انجام میدهند که شامل انتقال پول از ایران به حماس میشود.
نفتکش کره جنوبی پس از چند هفته به سواحل غربی این کشور رسید
یک پالایشگاه کره جنوبی اعلام کرد نفتکش با پرچم مالت متعلق به این کشور که ۱ میلیون بشکه نفت خام حمل میکرد، جمعه پس از عبور از تنگه هرمز در اواسط آوریل، به سواحل غربی کره جنوبی رسید.
کره جنوبی نیز مانند بسیاری دیگر از کشورهای آسیایی، بخش زیادی از نفت خام خود را از خاورمیانه وارد میکند. آخرین محموله ۱ میلیون بشکهای، بر اساس گزارشها، معادل ۳۵ تا ۵۰ درصد مصرف روزانه نفت خام کره جنوبی است.
به گفته اچدی هیوندای اویلبانک، نفتکش مذکور به نام اودسا، صبح جمعه، چند هفته پس از عبور از تنگه هرمز در دوره گفتوگوهای آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده آمریکا، به آبهای نزدیک شهر بندری سئوسان در غرب کره جنوبی رسید.
این نفتکش قرار است اواخر جمعه در تاسیسات پهلوگیری فراساحلی این شرکت پهلو بگیرد تا نفت خام خود را تخلیه کند. اچدی هیوندای اویلبانک اعلام کرد این شرکت قصد دارد نفت خام را به فرآوردههای نفتی مانند بنزین، دیزل و نفتا پالایش کند. این شرکت همچنین اعلام کرد تاسیساتی دارد که میتواند روزانه تا ۶۹۰ هزار بشکه نفت خام را پالایش کند.
کره جنوبی سال گذشته بیش از ۶۰ درصد نفت خام و ۵۰ درصد نفتای خود را، که خوراک مهم پتروشیمی و مورد استفاده در تولید پلاستیک است، از طریق تنگه هرمز وارد کرد.
تلاطم اقتصاد جهان به دلیل اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و به دنبال آن، افزایش شدید قیمت سوخت، نگرانیها درباره بحران انرژی قریبالوقوع در کره جنوبی را افزایش داده است.
این کشور برای جلوگیری از جهش هزینهها، برای نخستین بار در چند دهه اخیر سقف قیمتی برای بنزین و دیگر فرآوردههای نفتی اعمال کرده و به پالایشگاهها دستور داده است که صادرات نفتا را برای مصرف داخلی منحرف کنند. کره جنوبی در عین حال، با شتاب در تلاش است منابع جایگزین نفت و مسیرهای کشتیرانی جایگزین را تأمین کند.
"۱۵۰۰ کشتی به همراه خدمه در محاصره تنگه هرمز گرفتار شدهاند"
آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی سازمان ملل متحد (IMO) اعلام کرد که حدود هزار و ۵۰۰ کشتی و خدمه آنها به دلیل بستن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی در خلیج فارس گرفتار شدهاند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه، تنگه هرمز را که یکی از مسیرهای مهم انتقال جهانی نفت و گاز به شمار میرود، مسدود کرده است.
آرسنیو دومینگز در کنوانسیون دریایی قاره آمریکا در پاناما با اشاره به این که "حملونقل دریایی بیش از ۸۰ درصد کالاهای مصرفی جهان را جابهجا میکند" گفت: «در حال حاضر حدود ۲۰ هزار نفر از خدمه کشتیها و حدود هزار و ۵۰۰ کشتی گرفتار شدهاند.»
دومینگز در این گردهمایی متشکل از مدیران صنعت دریایی و نمایندگان سازمان بینالمللی دریانوردی گفت که خدمه گرفتار شده در منطقه، "افراد بیگناهی هستند که هر روز برای منفعت کشورهای دیگر، کار خود را انجام میدهند، اما به دلیل وضعیتهای ژئوپولیتیکی خارج از کنترل خود گرفتار شدهاند".
دومینگز همچنین به خبرنگاران گفت: «۱۰ ملوان جان خود را از دست دادهاند.»
برخی منابع اعلام کردهاند که این تلفات در جریان بیش از ۳۰ حمله به کشتیها رخ داده است. دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی از کشورها خواست از اعزام کشتیها به خلیج فارس خودداری کنند تا شمار قربانیان در میان ملوانان افزایش پیدا نکند و خسارتهای اقتصادی بیشتری وارد نشود.
گفتوگوی تلفنی رئیس کمیسیون اروپا و ترامپ درباره وضعیت ایران
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، پس از تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، بیانیهای منتشر کرد. او با بیان این که تماس بسیار خوبی با ترامپ داشته افزود: «ما درباره وضعیت خاورمیانه و هماهنگی نزدیک خود با شرکای منطقهای گفتوگو کردیم.»
رئیس کمیسیون اروپا در بیانیه خود با اشاره به توافق اروپا و آمریکا بر سر این که "ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند" گفت: «رویدادهای اخیر بهوضوح نشان دادهاند که خطرات برای ثبات منطقهای و امنیت جهانی بیش از حد بزرگ هستند.»
فون در لاین همچنین افزود: «ما همچنین درباره توافق تجاری اتحادیه اروپا و ایالات متحده گفتوگو کردیم. ما در هر دو طرف همچنان کاملا متعهد به اجرای آن هستیم. پیشرفت خوبی برای کاهش تعرفهها تا اوایل ژوئیه حاصل شده است.»
از سوی دیگر ترامپ نیز اعلام کرد که در تماس تلفنی با فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در خصوص مسائلی از جمله درباره جنگ ایران گفتوگو کرده است. ترامپ در پلتفرم تروث سوشال نوشت که هر دو "کاملا همنظر هستند که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند".
امارات اعلام کرد در حال پاسخ به حملات موشکی و پهپادی ایران است
وزارت دفاع امارات متحده عربی با انتشار بیانیهای اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی این کشور، موشکها و پهپادهایی که از سمت ایران شلیک شدهاند را ردیابی کردهند. این خبر در شرایطی منتشر میشود که ساعاتی پیش از آن، نیروهای ایالات متحده هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفتند و نیروهای آمریکایی نیز در پاسخ، اهدافی در جنوب ایران را هدف حمله قرار دادند.
چند مقام آمریکایی به شبکه خبری سیبیاس اعلام کردند که ارتش ایالات متحده، مناطقی در مجاورت تنگه هرمز در بندرعباس و قشم را هدف قرار داده است
وزارت دفاع امارات متحده عربی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «سامانههای پدافند هوایی امارات متحده عربی در حال مقابله با حملات موشکی و پهپادی هستند که از ایران شلیک شدهاند.»
این بیانیه افزود که صدای سامانههای رهگیری در بخشهای مختلف این کشور شنیده شده است.
سنتکام: ناوهای آمریکایی هدف قرار گرفتند اما خسارتی ندیدند
سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده با انتشار بیانیهای اعلام کرد که نیروهای ارتش آمریکا در جریان عبور ناوشکنهای نیروی دریایی این کشور از تنگه هرمز، حملات "بیدلیلی" که از سوی جمهوری اسلامی صورت گرفت، رهگیری کرده و در پاسخ به این حملات، اهداف نظامی در ایران را هدف قرار دادهاند.
سنتکام در بیانیه خود اعلام کرد که ناوشکنهای "یواساس تراکستون"، "یواساس رافائل پرالتا" و "یواساس میسون" در جریان عبور از تنگه هرمز به سمت دریای عمان، هدف حملات موشکی، پهپادی و قایقهای تندروی جمهوری اسلامی قرار گرفتند، اما هیچ کدام از شناورهای آمریکایی در این حملات آسیب ندیدند.
فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین یادآور شد که نیروهای ایالات متحده این تهدیدها را از بین بردند و با انجام حملات متقابل، سایتهای پرتاب موشک و پهپاد و نیز مراکز فرماندهی و کنترل و مراکز اطلاعاتی و شناسایی جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند. سنتکام در بیانیه خود همچنین تاکید کرد که آمریکا به دنبال تشدید تنش نیست، اما به منظور حفاظت از نیروهای آمریکایی در منطقه آماده باقی میماند.
ترامپ: آتشبس با ایران برقرار است
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در ساعات پایانی پنجشنبه ۷ مه (۱۷ اردیبهشت) گفت، آتشبس با ایران علیرغم حملات جدید همچنان پابرجاست.
ترامپ در یک تماس تلفنی به شبکه آمریکایی ABC News اظهار داشت، حملات علیه اهدافی در ایران فقط "یک ضربه محدود" بوده است.
رئیس جمهور آمریکا همچنین افزود: «آتشبس ادامه دارد و برقرار است.»
او همچنین در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «سه ناوشکن آمریکایی درجه یک زیر آتش، با موفقیت بسیار زیاد، از تنگه هرمز خارج شدند. هیچ آسیبی به این سه ناوشکن وارد نشد، اما خسارات زیادی به مهاجمان ایرانی وارد شد. آنها به همراه تعداد زیادی قایق کوچک کاملا منهدم شدند.»
رئیس جمهور آمریکا در بخش دیگری از پیام خود نوشت: «اگر ایرانیها فرصت استفاده از سلاح هستهای را پیدا میکردند، بدون کوچکترین تردیدی از آن استفاده میکردند اما هرگز چنین فرصتی به دست نخواهند آورد.»
ترامپ در انتهای پست خود همچنین نوشته است "همانطور که امروز ایرانیها را در هم شکستیم، اگر بهسرعت توافق را امضا نکنند، در آینده با قدرت و شدت بیشتری آنها را سرکوب خواهیم کرد".
قرارگاه خاتم الانبیا آمریکا را به "نقض آتشبس" متهم کرد
قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا با انتشار بیانیهای که دقایقی پس از انتشار گزارشها مبنی بر حملات متقابل ایران و آمریکا منتشر شد، ایالات متحده را به "نقض آتشبس و حمله به نفتکشهای ایرانی" متهم کرد.
در این بیانیه به نقل از سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا آمده است، "آمریکا با نقض آتشبس، یک کشتی نفتکش ایرانی در حال حرکت از آبهای ساحلی ایران در منطقه جاسک به سمت تنگه هرمز و همچنین یک کشتی دیگر در حال ورود به تنگه هرمز را روبهروی بندر فجیره امارات هدف قرار داد".
همچنین در بخش دیگری از این بیانیه نوشته شده است، همزمان "مناطق غیرنظامی" در سواحل بندر خمیر، سیریک و جزیره قشم، "با همکاری برخی کشورهای منطقه هدف تعرض قرار گرفتهاند".
قرارگاه خاتم الانبیا همچنین تهدید کرده است، "جمهوری اسلامی ایران پرقدرت و بدون کوچکترین تردید به هرگونه تعرض و تجاوز پاسخی کوبنده میدهد."
فعال شدن پدافند هوایی در تهران و وقوع چند انفجار در هرمزگان
بنا بر گزارشهای منتشر شده توسط رسانههای داخلی ایران، پس از وقوع دو انفجار مهیب در تهران، پدافند هوایی در غرب پایتخت فعال شده است. همچنین گزارشها از صدای چندین انفجار در استان هرمزگان خبر میدهند.
فرماندهی نیروی دریایی سپاه در بیانیهای اعلام کرد، پس از حمله ارتش آمریکا به یک نفتکش ایرانی، ناوشکنهای آمریکایی "هدف موشکهای بالستیک و کروز ضد کشتی و پهپادهای انهدامی با سر جنگی شدید الانفجار" قرار گرفتند و مجبور به عقبنشینی شدند.
یک مقام آمریکایی نیز به شبکه خبری فاکس نیوز گفت، "ارتش آمریکا پس از گزارش رسانههای ایرانی مبنی بر شنیده شدن صدای انفجار در بندرعباس و جزیره قشم در تنگه هرمز، حملاتی را علیه این دو شهر انجام داد."
این مقام در عین حال گفته است، "این حملات به معنای از سرگیری جنگ نیست."
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن تایید تبادل آتش بین دو طرف نوشت، نیروهای آمریکایی "حملات بیدلیل ایران" را رهگیری کردند و در دفاع به آنها پاسخ دادند.
در بیانیه سنتکام همچنین آمده است، نیروهای ایرانی با چندین موشک، پهپاد و قایق کوچک به سه ناو جنگی که از گذرگاه دریایی بینالمللی عبور میکردند، حمله کردند.
به نوشته سنتکام، تاسیسات نظامی ایران که مسئول این حمله بودند، از جمله سایتهای پرتاب موشک و پهپاد، مراکز فرماندهی و کنترل، مراکز اطلاعاتی، شناسایی و نظارتی از جمله این اهداف بودهاند.