گروسی خواهان همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد
۱۴۰۵ خرداد ۱۸, دوشنبه
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران خواست همکاری درباره بازرسیهای هستهای را از سر بگیرد و وضعیت اورانیوم غنیشده را روشن کند
رافائل گروسی، روز دوشنبه از ایران خواست که "دوباره وارد تعامل" با آژانس شود تا بازرسیها در تأسیساتی که یک سال پیش توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدند، از سر گرفته شود. این درخواست در حالی مطرح شد که آمریکا تلاش میکند قطعنامهای را در شورای حکام آژانس به تصویب برساند که ایران را ملزم به ارائه توضیحات در این زمینه کند.
ایران هنوز به آژانس اطلاع نداده است که پس از حملات به این تأسیسات هستهای چه اتفاقی برای مواد هستهای موجود در آنها، از جمله اورانیوم غنیشده نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای، افتاده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
اگرچه این حملات تأسیسات غنیسازی اورانیوم را نابود یا بهشدت تخریب کردند، اما گمان میرود بخش زیادی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا باقی مانده باشد؛ از جمله مقداری اورانیوم با غنای ۶۰ درصد که تنها یک گام کوتاه تا سطح حدود ۹۰ درصد مورد نیاز برای سلاح هستهای فاصله دارد.
کانال ارتباطی "قطع شده است"
گروسی در نخستین روز نشست فصلی شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس گفت:«بسیار مهم است که دوباره وارد تعامل شویم.»
او در بیانیه کتبی خود به شورای حکام افزود: «از ایران میخواهم بهصورت سازنده با آژانس همکاری کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمانهای هستهای در ایران تسهیل شود.»
اصطلاح "پادمانها" در ادبیات آژانس شامل بازرسیها و اقدامات نظارتی نیز میشود.
آژانس تاکنون برخی بازرسیها را در مراکزی که هدف بمباران قرار نگرفته بودند انجام داده است، اما در ماه فوریه به دلیل نگرانیهای امنیتی ناشی از حملات نظامی جدید، این بازرسیها را متوقف کرد. از آن زمان تاکنون تنها نیروگاه فعال هستهای ایران در بوشهر مورد بازرسی قرار گرفته است.
گروسی پس از سخنرانی خود در نشست شورای حکام به خبرنگاران گفت: «بهطور پراکنده با وزیر امور خارجه و برخی دیگر در تماس هستم، اما در اصل کانال ارتباطی از کار افتاده و قطع شده است.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
ایران به این اظهارات گروسی هنوز واکنشی نشان نداده است، ولی ساعاتی پیشتر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به سوالی در مورد نشست آتی شورای حکام و احتمال تصویب قطعنامه در این نشست با توجه به گزارش تازه گروسی، گفت: «ما برای هر پیشامدی آماده هستیم و پاسخ مقتضی را در نظر داریم. کسی که نامزد دبیرکلی سازمان ملل است، باید در انجام وظیفه خود به عنوان دبیرکل آژانس، مسئولانه عمل کند، در حالیکه آقای گروسی همچنان بر رویکرد غیرسازنده خود اصرار دارد. آژانس هنوز در مورد نقش آمریکا و اسرائیل اعلام موضع نکرده است و شائبه رویکرد جانبدارانه مدیرکل آژانس را که باعث بیاعتباری بیشتر او میشود، تقویت میکند.»
گروسی در مصاحبه امروز خود این اتهام ایران را دوباره رد کرد و گفت: «اعتراض ایران به شورای حکام یک "ژست سیاسی" است و بدیهی است که من با این دیدگاه موافق نیستم.
او افزود: «تنها راه حل عقبنشینی ایران و تن دادن به یک توافق سیاسی و دیپلماتیک جدید با آمریکا است.»
تلاش آمریکا برای تصویب قطعنامه
همزمان، آمریکا با حمایت رسمی بریتانیا، فرانسه و آلمان در تلاش است تا شورای حکام در اواخر این هفته قطعنامهای تصویب کند که ایران را موظف سازد "بدون تأخیر" اطلاعات دقیق درباره تأسیسات بمبارانشده و ذخایر اورانیوم غنیشده ارائه دهد.
دیپلماتها میگویند این قطعنامه احتمالاً با اکثریت قابل توجهی تصویب خواهد شد؛ همانطور که قطعنامه مشابهی در ماه نوامبر تصویب شده بود.
با این حال، تصویب چنین قطعنامهای ممکن است مذاکرات میان آمریکا و ایران را که با هدف تمدید آتشبس و فراهم کردن زمینه گفتوگوهای گستردهتر درباره موضوعاتی از جمله برنامه هستهای ایران انجام میشود، پیچیدهتر کند، هر چند که گفته میشود در بیانیه اشارهای به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل نشده است.
هشدار ایران به شورای حکام
در همین حال نمایندگی ایران در آژانس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (X) اعلام کرد: «مسئولیت یک اقدام غیرقانونی بینالمللی بر عهده عامل آن است و نمیتوان آن را به قربانی منتقل کرد. شورای حکام نباید ابزاری برای رهایی عاملان این حملات از مسئولیت خود شود.»
این بیانیه به پیشنویس قطعنامه و حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران اشاره داشت.
ایران در گذشته نیز نسبت به قطعنامههای شورای حکام واکنش منفی نشان داده و معمولاً در پاسخ، فعالیتهای هستهای خود را گسترش داده یا سطح همکاری با آژانس را کاهش داده است.
نمایندگی ایران همچنین هشدار داد: «شورای حکام باید در انتخاب مسیر پیش رو محتاط باشد. فشار و تقابل به همکاری منجر نمیشود و چشمانداز دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک را تضعیف میکند.»
ادامه تنشهای منطقهای
اسرائیل و ایران شامگاه یکشنبه و روز دوشنبه حملات نظامی متقابلی انجام دادند و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خواستار آن شد که دو طرف "فوراً تیراندازی و حملات را متوقف کنند".
ترامپ روز یکشنبه در گفتوگو با روزنامه Financial Times و پس از شلیک موشکهای ایران به اسرائیل گفت: «این موضوع هیچ تأثیری بر توافق (با ایران) نخواهد داشت.»
ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که دور جدید درگیریها میان ایران و اسرائیل با دخالت او پایان یافته است.