چهره‌های هنری که در نخستین روز پاییز متولد شدند

محمدرضا شجریان از اول مهر ۱۳۱۹ تا ۱۷ مهر ۱۳۹۹ کارنامه پرباری از خود به جای گذاشت، تا آنجا که چند سال پیش خانه موسیقی پیشنهاد کرد، روز تولد او یعنی اول مهر "روز ملی موسیقی در ایران" نامگذاری شود. هر چند این موضوع تاکنون اجرایی نشده اما نام خسرو آواز ایران برای همیشه ماندگار شده است.

عبدالوهاب شهیدی که با وقوع انقلاب اسلامی برای همیشه از کار در عرصه موسیقی کنار گذاشته شد و تا پایان عمر بیش از چهل سال در سکوت به سر برد، صدایی خاص و منحصربفرد داشت. علاوه بر این نقش مهم دیگر او در موسیقی، سعی در صدا−دهی ایرانی ساز عود بود که او را به چهره‌ای بی‌بدیل تبدیل کرد. او در ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ پس از یک عارضه قلبی در سن ۹۹ سالگی درگذشت.

از میلاد کیایی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین استادان سنتورنوازی ایران یاد می‌کنند. او ابداع‌هایی نیز روی کوک سنتور و تالیفاتی در زمینه گام‌ها و فواصل بین پرده‌های مقامات موسیقی ایران داشته که نامش را در موسیقی ایران ماندگار کرده است. اول مهر سال ۱۴۰۴ سالروز هشتاد و یک سالگی اوست.

هدایت‌الله نیرسینا، استاد دانشکده ادبیات، ترانه‌سرا و رئیس شورای شعر رادیو بود. نام او همچنین به عنوان هنرمندی در تاریخ ثبت شده است که شعر نخستین ترانه قمرالملوک وزیری را، که در سال ۱۳۱۹ از رادیو پخش شد، سروده است.

فخری ملک‌پور نوازنده چیره دست پیانو، آهنگساز و موسیقیدان که از شاگردان استاد مرتضی محجوبی است نیز در اول مهرماه متولد شده و امسال (۱۴۰۴) مصادف با ۹۰ سالگی اوست. ملک‌پور نواختن ساز سه‌تار را هم نزد احمد عبادی، آشنایی با آواز را نزد ادیب خوانساری، آشنایی با تمبک را نزد حسین تهرانی و مبانی آهنگسازی را نزد علی تجویدی آموخته ‌است.

نقش حسین منزوی که بسیاری از سروده‌هایش از سوی اهالی موسیقی بارها بر روی آهنگ‌های مختلف استفاده شده است، در زنده‌کردن غزل معاصر، چشمگیر ارزیابی شده و حتی برخی از منتقدان، کار او را انقلابی در غزل امروزی می‌دانند و آن را با کاری که نیما در تحول شعر فارسی کرد، مقایسه کرده‌اند. او متولد اول مهر سال ۱۳۲۵ در زنجان بود و در سال ۱۳۸۳ درگذشت.

شاپور جفرودی را بیشتر به عنوان خواننده موسیقی گیلکی می‌شناسیم اما او دست بلندی بر ترانه‌سرایی و آهنگسازی داشت و بازیگر تئاتر هم بود. دوران شکوفایی فعالیت‌های هنری جفرودی در رادیو تهران به سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۰ بازمی‌گردد که ترانه سرایان مشهوری از جمله "تورج نگهبان"، "بیژن ترقی"، "تیمورتاش" و "جعفر مهرداد" (شاعر ترانه گل پامچال) برای او شعر سروده بودند. او در سال ۱۳۸۳ در سن ۷۶ سالگی درگذشت.

از پرویز وکیلی به عنوان یکی از بنیان‌گذاران "تصنیف‌های قصه‌ای" در ایران یاد می‌کنند. او پس از تکمیل تحصیلاتش به استخدام بانک ملی ایران درآمد اما به خاطر ذوق ترانه‌سرایی مورد توجه قرار گرفت و به استخدام رادیو ایران درآمد. او که در سال ۱۳۶۳ در پاریس درگذشت، برای هنرمندانی از جمله عارف، منوچهر سخایی، آرتوش، رامش، پوران، هایده، گوگوش، ویگن، روانبخش و … ترانه‌سرایی کرده بود.

عباس خوشدل، آهنگساز و رهبر ارکستر که عمده فعالیش با خوانندگانی هم‌چون پریسا، نادر گلچین و علیرضا افتخاری بود و در سال ۱۳۹۹ درگذشت نیز از هنرمندانی بود که در نخستین روز پاییز متولد شد. او آهنگسازی آلبوم‌های بسیاری را برعهده داشت که با تیراژ چند میلیونی همراه شدند. آلبوم نیلوفرانه یک با صدای علیرضا افتخاری و آهنگسازی او در آن زمان توانست رکورد فروش آلبوم در ایران را بشکند.

مجید کیانی یکی از اساتید برجسته ردیف‌دان و صاحب سبک سنتور است که شیوه سنتورنوازی حبیب سماعی را فراگرفت. او نیز متولد اول مهر سال ۱۳۲۰ است و در دانشکده‌ هنرهای زیبا دانشگاه تهران و دانشگاه سوربن پاریس تحصیل کرده است. پشنگ و اردوان کامکار و سیامک آقایی از معروف ترین شاگردان او هستند.