مذاکرات ایران و آمریکا "بدون دستیابی به توافق" پایان گرفت
انتشار ۱۴۰۵ فروردین ۲۳, یکشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ فروردین ۲۳, یکشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخستوزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نامگذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نامگذاری کرده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شدهاند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.
یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنهای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
بازنشر مقاله "محاصره دریایی ایران" توسط ترامپ
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، پس از اعلام بینتیجه ماندن مذاکرات واشنگتن و تهران در اسلامآباد، در شبکه اجتماعی متعلق به خودش، سوشال تروث، مقالهای را به اشتراک گذاشت که در آن ذکر شده بود او در صورت نپذیرفتن خواستههای آمریکا از سوی ایران، ممکن است یک محاصره دریایی علیه این کشور اعمال کند.
این مقاله با عنوان "برگ برندهای که ترامپ در اختیار دارد اگر ایران کوتاه نیاید: محاصره دریایی" در سایت "Just the News" منتشر شده که رسانهای حامی ترامپ به شمار میرود. در این مقاله گفته شده چنین محاصرهای میتواند اقتصاد ایران را خفه کند و بر متحدان این کشور، بهویژه چین و هند که به صادرات نفت ایران وابستهاند، فشار وارد آورد.
به باور نویسنده، چنین اقدامی از سوی ترامپ "تکرار استراتژی موفق محاصره" او خواهد بود.
ترامپ سال گذشته با تشدید تنشها میان آمریکا و ونزوئلا و پیش از دستگیری نیکلاس مادورو رئیسجمهور این کشور، فرمان محاصره کامل تمام نفتکشهای تحریمشده ونزوئلا را صادر کرد و "اقتصاد ونزوئلا را به زانو درآورد".
در این مقاله از قول برخی کارشناسان ذکر شده است که ترامپ میتواند به سادگی با اعمال محاصره دریایی، کنترل ایران بر تنگه هرمز را از میان ببرد.
طبق این مقاله ایده محاصره دریایی به تازگی برای نخستین بار توسط جک کین، ژنرال بازنشسته ارتش و یکی از استراتژیستهای برجسته نظامی آمریکا مطرح شد. او در مقالهای نوشته بود: «اگر جنگ از سر گرفته شود و پس از آنکه داراییهای نظامی باقیمانده ایران را به اندازه کافی تضعیف کنیم، ارتش آمریکا میتواند جزیره خارک را اشغال کند یا آن را نابود سازد. یا بهطور جایگزین، نیروی دریایی آمریکا میتواند یک محاصره برقرار کند و شریان صادراتی تهران را قطع کند.»
او افزوده بود: «اگر زیرساختهای خارک را حفظ کنیم اما کنترل فیزیکی آن را به دست بگیریم، اهرم فشاری کامل بر نفت و اقتصاد ایران خواهیم داشت. این همان اهرم نهایی است که برای بهدست آوردن ذخایر اورانیوم غنیشده و از بین بردن تأسیسات غنیسازی به آن نیاز داریم.»
پاکستان میگوید پایبندی ایران و آمریکا به آتشبس "ضروری" است
پس از بینتیجه ماندن مذاکرات واشنگتن و تهران در اسلامآباد، وزیر خارجه پاکستان اعلام کرد که این کشور به تسهیل گفتوگوهای صلح ادامه خواهد داد.
اسحاق دار صبح یکشنبه ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) با انتشار بیانیهای گفت: «پاکستان همواره نقش خود را ایفا کرده و در روزهای آینده نیز به ایفای نقش خود برای تسهیل تعامل و گفتوگو میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا ادامه خواهد داد.»
در این بیانیه تأکید شده است: «ضروری است که طرفها همچنان به تعهد خود برای پایبندی به آتشبس ادامه دهند.»
اسحاق دار ابراز امیدواری کرد که واشنگتن و تهران "با روحیهای مثبت" به مسیر گفتوگو ادامه دهند.
بقائی: در مورد دو، سه موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، صبح یکشنبه ۲۳ فروردین (۱۲ آوریل) پایان گفتوگوها با ایالات متحده را تأیید کرد و گفت: «در مورد یک سری نکات به تفاهماتی رسیدیم اما در واقع و در مورد دو، سه موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت و در نهایت گفتوگوها منجر به توافق نشد.»
بقائی این دور از مذاکرات بین واشنگتن و تهران را "طولانیترین مذاکرات در این یک سال" خوانده و گفت این گفتوگوها "حدود ۲۴ ساعت" طول کشید و در فضایی "مملو از نه بیاعتمادی بلکه بدگمانی و سوءظن" برگزار شد. او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران، اظهار داشت که "از ابتدا هم نباید انتظار وجود میداشت که ظرف یک جلسه بتوانیم به توافق برسیم".
بقائی با بیان اینکه "پیچیدگی موضوعات و شرایط" در این دور از مذاکرات باید مد نظر قرار گرفته شود، افزود: «بعضی از موضوعات جدید این بار به موضوع مذاکرات اضافه شد مثل تنگه هرمز و منطقه که اینها شرایط و ویژگیها و مقتضیات خود را دارد.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت "رایزنیها بین ایران، پاکستان و کشورهای دوست و همسایه ادامه خواهد داشت".
رسانههای حکومتی ایران صبح یکشنبه ویدئوهایی را از کاروان خودروهای ایرانی به هنگام ترک اسلامآباد منتشر کردند.
خبرگزاری فارس گزارش داد ایران برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد.
فارس به نقل از "یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده" ایران در پاکستان نوشت که "ایران شروط زیادهخواهانه آمریکا درباره تنگه هرمز، انرژی صلح آمیز هستهای و چند موضوع دیگر را نپذیرفت" و "آمریکاییها هر آنچه با جنگ نتوانستند به دست آورند، در مذاکره طلب کردند".
این منبع همچنین اظهار داشت: «تیم آمریکایی دنبال بهانه بود تا میز مذاکره را ترک کند.»
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران نیز "زیادهخواهی و جاهطلبیهای آمریکا" را دلیل شکست مذاکرات اسلامآباد خوانده و نوشت: «آمریکاییها قصد داشتند امتیازاتی را که در جنگ نتوانستند به دست آورند، از جمله موضوع تنگه هرمز و خارج کردن مواد هستهای از کشور در اتاق مذاکرات محقق کنند اما هیات ایرانی مانع این کار شد.»
تسنیم نیز گزارش داد که هنوز برنامهای برای زمان، مکان و دور بعدی مذاکرات اعلام نشده است.
ونس: گفتوگو بدون دستیابی به توافق با ایران پایان یافت
جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، بامداد یکشنبه ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) اعلام کرد تیم مذاکرهکننده آمریکایی به سرپرستی او پس از ۲۱ ساعت گفتوگو بدون دستیابی به توافق با ایران، پاکستان را ترک کرده است.
ونس در یک نشست خبری گفت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدیم و فکر میکنم این خبر برای ایران بسیار بدتر از ایالات متحده آمریکا باشد. بنابراین ما بدون رسیدن به توافق به ایالات متحده باز میگردیم. ما خطوط قرمزمان را به وضوح مشخص کردهایم.»
ونس به کاستیهایی در روند مذاکرات اشاره کرده و گفت که ایران تصمیم گرفته است شرایط آمریکا از جمله عدم ساخت سلاح هستهای را نپذیرد. او افزود: «ما باید شاهد یک تعهد صریح باشیم مبنی بر اینکه آنها به دنبال سلاح هستهای نخواهند رفت و به دنبال ابزارهایی که به آنها امکان میدهد به سرعت به یک سلاح هستهای دست یابند نیز نخواهند بود. این هدف محوری رئیس جمهور ایالات متحده است و همان چیزی است که ما تلاش کردهایم از طریق این مذاکرات به آن دست پیدا کنیم.»
معاون رئیس جمهور آمریکا گفت که در طول مذاکرات بیش از شش بار با دونالد ترامپ گفتوگو کرده است. او همچنین اظهار داشت که با دیگر مقامات ارشد دولت از جمله مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر دفاع، اسکات بسنت وزیر خزانهداری و آدمیرال برد کوپر فرمانده سنتکام نیز در طول مذاکرات گفتوگوهایی داشته است.
ونس به خبرنگاران گفت شروط آمریکا "بسیار انعطافپذیر" بوده است و مذاکرهکنندگان ایرانی از پذیرش این شروط برای یک توافق خودداری کردهاند. او افزود که مانع اصلی، امتناع ایران از کنار گذاشتن برنامه هستهای بوده است.
ونس در نشست خبری کوتاه خود اشارهای به بازگشایی تنگه هرمز نکرد. با آغاز مذاکرات بین تهران و واشنگتن در اسلامآباد، ارتش آمریکا اعلام کرده بود که "در حال فراهم کردن شرایط" برای شروع پاکسازی این تنگه از مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران است.
معاون ترامپ اظهار داشت: «ما اینجا را با یک طرح بسیار ساده ترک میکنیم؛ چارچوبی برای تفاهم که آخرین و بهترین پیشنهاد ماست. خواهیم دید که آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا نه.»
ونس پس از این نشست خبری، صبح یکشنبه سوار هواپیمای "ایرفورس ۲" شد و اسلامآباد را به مقصد ایالات متحده ترک کرد.