عربستان سعودی؛ ۱.۵ میلیون نفر با وجود جنگ به حج می‌روند

مراسم حج که سالی یک‌بار برگزار می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین تجمعات انسانی در جهان است. حج امسال از ۲۵ تا ۲۹ ماه مه برگزار می‌شود و انتظار می‌رود حدود ۱.۵ میلیون زائر در عربستان حضور یابند. در سه سال گذشته، حدود ۱.۷ تا ۱.۸ میلیون نفر در این مراسم شرکت کرده‌اند. در سه سال گذشته نیز تعداد زائران بین ۱.۷ تا ۱.۸ میلیون نفر بوده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

مورخان می‌گویند در طول ۱۴ قرن گذشته حج ۴۰ بار لغو یا محدود شده و آخرین بار هم در دوران همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ بوده است.

مدیریت حضور بیش از یک میلیون نفر آن هم در یک مکان برای انجام مناسک یکسان در کمتر از یک هفته همواره  چالش بزرگ لجستیکی بوده است.

عربستان برای کنترل ازدحام جمعیت از سیستم قرعه‌کشی برای زائران خارجی استفاده کرده و تدابیر امنیتی شدید را در اماکن زیارتی اعمال کرده است.

مدیریت پروازها، اسکان، غذا، آب و خدمات درمانی در گرمای شدید برنامه‌ریزی شده که در سال‌های گذشته مرگبار بوده است. امسال این روند با جنگ ایران پیچیده‌تر شده است؛ جنگی که در ۲۸ فوریه آغاز شد، زمانی که ائتلاف آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی حمله کردند و ایران نیز در پاسخ، برخی کشورهای خلیج فارس و اسرائیل را هدف قرار داد.

در حال حاضر آتش‌بس برقرار است، اما پایداری آن مشخص نیست. هفته گذشته عربستان سه پهپاد را که احتمالا از سوی شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق پرتاب شده بودند، رهگیری کرد.

هشدارهای آمریکا و کشورهای غربی درباره سفر حج

سال ۲۰۲۶ نخستین سالی است که دولت آمریکا از شهروندان خود خواسته در سفر برای مراسم حج تجدیدنظر کنند و اعلام کرده که کارکنان غیرضروری دولت آمریکا در مارس امسال از عربستان خارج شده‌اند.

آلمان، بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی نیز هشدارهای سفر صادر کرده و به شهروندان خود توصیه کرده‌اند در شرایط جنگی از سفر خودداری کنند یا وضعیت را به‌دقت دنبال کنند.

با این حال، به گفته "شورای مرکزی مسلمانان آلمان" زائران معمولا تحت تاثیر شرایط سیاسی قرار نمی‌گیرند. این شورا گفته است: «آن‌ها با انگیزه انجام یک وظیفه دینی سفر می‌کنند و این برای آنها فراتر از یک سفر معمولی است.»

این شورا همچنین اعلام کرده که از آلمان گزارشی از لغو سفرها به دلیل جنگ دریافت نکرده و همه چیز تقریبا طبق روال پیش رفته است.

در کشورهایی مانند اندونزی نیز در ابتدا توصیه شده بود سفرهای حج به تعویق بیفتد، اما بعدا اجازه اعزام زائران صادر شد و حتی نیروهای امدادی این کشور برای ارائه خدمات به زائران در عربستان حضور یافته است.

آیا ایران ممکن است حج را هدف قرار دهد؟

کارشناسان احتمال هدف قرار دادن مستقیم حج توسط ایران را بسیار پایین می‌دانند، زیرا این اماکن برای همه مسلمانان مقدس است. علاوه بر این، حدود ۳۰ هزار زائر ایرانی نیز امسال در مراسم حج حضور دارند.

اما این نگرانی وجوددارد که این مراسم به اشتباه یا تصادفی هدف قرار گیرد. عربستان تصاویر سامانه‌های پدافندی "پاتریوت" خود را در اطراف اماکن مقدس منتشر کرده است.

کارشناسان هشدار داده‌اند که حتی رهگیری موفق موشک‌ها می‌تواند باعث سقوط قطعات در مناطق نزدیک به زائران شود یا پهپادها از مسیر منحرف شوند.

پیامدهای اقتصادی

جنگ در خاورمیانه بر هزینه‌های حج نیز تاثیر گذاشته است. قیمت سوخت افزایش یافته و برخی خطوط هوایی مسیرهای خود را تغییر داده‌اند. این موضوع باعث افزایش هزینه و طولانی‌تر شدن سفر زائران شده است.

نوسانات ارزی و تورم نیز فشار مالی بیشتری بر زائران وارد کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

عربستان همچنین بیمه سفر حج را الزامی کرده اما بسیاری از بیمه‌ها جنگ یا درگیری نظامی را پوشش نمی‌دهند و آن دسته از بیمه‌هایی که این پوشش را دارند، معمولا گران‌تر هستند.