"شلیک گاز اشک‌آور و گلوله ساچمه‌ای" به معترضان بازار تهران

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، رئیس‌ دولت جمهوری اسلامی در جلسه در استانداری تهران، از مردم ایران به دلیل تورم نزدیک به ۴۰ درصدی و گرانی‌ها عذرخواهی کرد و مدعی شد که مشکلات اقتصادی یک‌شبه حل نخواهد شد.

قائم‌پناه ضمن ادعای "آگاهی دولت از فشارهای معیشتی مردم"، گفت: «صادقانه بابت گرانی‌ها و تورم نزدیک به ۴۰ درصدی از مردم عذرخواهی می‌کنیم.» او افزود که دولت سهم خود در شرایط فعلی را انکار نمی‌کند، اما بر حل ریشه‌ای مشکلات از جمله ناترازی‌های بانکی و انرژی تمرکز دارد.

او با اشاره به انتقادهایی مبنی بر علنی کردن مشکلات مانند کمبود آب، برق و گاز که گاهی به پزشکیان وارد می‌شود، گفت: «رئیس‌جمهور از جنس مردم است و می‌خواهد واقعیت‌ها را انکار نکند.» معاون اجرایی دولت افزود: «ما از تورم ۴۰ درصدی، افزایش نرخ ارز و نارضایتی‌های معیشتی کاملاً آگاه هستیم و آن را درک می‌کنیم.»

قائم‌پناه بخش عمده گرانی‌ها را ناشی از ناترازی بانک‌ها دانست و اعلام کرد که دولت در حال انجام "جراحی بزرگ اقتصادی" برای اصلاح ساختارهایی مانند نظام چندنرخی ارز و توزیع ناعادلانه منابع است. او همچنین به فشارهای خارجی مانند تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی اشاره کرد و گفت "ایران درگیر جنگ اقتصادی است، اما با انسجام ملی و صبوری مردم می‌توان از این شرایط عبور کرد".

این گفتەهای معاون اجرایی پزشکیان در حالی است کە اعتراضات بازاریان و شهروندان ایرانی در واکنش به افزایش بی‌سابقه قیمت ارز و بی‌ثباتی اقتصادی وارد سومین روز خود شدە است. بر ا‌ساس گزارش‌ها روز سوم این اعتراضات با تحصن‌ها و اعتراضات شدید دانشجویان در چندین دانشگاه بزرگ ایران همراه بود.

همچنین ویدیوهای منتشر شدە در شبکەهای اجتماعی حاکی از آن است کە نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی دستکم در تهران و کرمانشاه به سوی معترضان گاز اشک‌آور و گلولەهای ساچمەای شلیک کردەاند و تعدادی از معترضان را نیز بازداشت کردەاند.

بر اساس تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، نیروهای یگان ویژه دست‌کم ۱۱ شهروند معترض را در منطقه شوش تهران بازداشت کرده‌اند.

ویدیوهایی که روز سه‌شنبه ۹ دی‌ماه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شدە است، نشان می‌دهد نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشک‌آور و استفاده از خشونت، به تجمع معترضان یورش برده و چندین نفر را به طور دسته‌جمعی بازداشت کرده‌اند. این افراد به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند و هویت آنان تاکنون مشخص نشده است.

تاکنون هیچ مقام رسمی در ایران درباره تعداد دقیق بازداشت‌شدگان یا دلایل این اقدام اظهارنظر نکرده است.

ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که نیروهای امنیتی روز سه‌شنبه نهم دی، به سوی معترضان حاضر در بازار تهران گاز اشک‌آور و گلوله‌های ساچمه‌ای شلیک کرده‌اند.

تا کنون اطلاعی از تعداد زخمی‌ها در دست نیست.

در همین حال گزارش‌های رسانه‌های حقوق‌بشری و شاهدان عینی از حضور سنگین نیروهای سرکوب در خیابان‌های تهران حکایت دارد.

بر ا‌ساس گزارش شبکه حقوق‌بشر کردستان نیروهای یگان ویژه با شلیک گاز اشک‌آور به تجمع شهروندان در اطراف بازار سنتی کرمانشاه حمله کردند. معترضان با تعطیلی مغازه‌ها و برگزاری تظاهرات خیابانی، شعارهایی مانند "مرگ بر گرانی" و "حمایت، حمایت" سر دادند.

ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که تظاهرکنندگان در خیابان‌های کرمانشاه، از جمله اطراف بازار سنتی، گرد هم آمدند و اعتراض خود را به گرانی کالاها، نوسانات نرخ ارز و مشکلات معیشتی بیان کردند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای امنیتی برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشک‌آور استفاده کردند، اما جزئیات دقیقی از تعداد مصدومان یا بازداشت‌شدگان در دست نیست.

معترضان همچنین شعارهایی علیه افزایش قیمت دلار سر دادند، مانند "دلار ۱۵۰ تومنی، نمی‌خوایم، نمی‌خوایم"، که نشان‌دهنده نارضایتی گسترده از بی‌ثباتی اقتصادی است.

دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در تهران روز سه‌شنبه نهم دی‌ماه در حمایت از اعتراضات مردمی و بازاریان، تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی مانند "این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت"، "مرگ بر اصل ولایت فقیه" و "فقر فساد گرونی، می‌ریم تا سرنگونی" سر دادند.

ویدیوهای منتشر شدە در شبکەهای اجتماعی نشان می‌دهد که دانشجویان در محوطه دانشگاه گردهم آمده و علیه وضعیت اقتصادی و سیاسی اعتراض کردند. این تجمع بخشی از موج اعتراضات دانشجویی در دانشگاه‌های ایران است.

شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح روز سه‌شنبه ۹ دی ۱۴۰۴ با انتشار متنی با عنوان "این گوی و این میدان" در سومین روز اعتراضات در ایران، نوشت: «جمهوری اسلامی روزهای آخر را می‌گذراند و مردم بار دیگر نشان داده‌اند که با اتکا به خود، خشم‌شان را بر سر این خانه‌ پوشالی استبداد آوار می‌کنند و آن را در هم می‌ریزند.»

عبادی در این پیام با به چالش کشیدن آمادگی حکومت برای گفت‌وگو با نمایندگان معترضان، نوشت: «همان حکومتی که بعد از جنگ ۱۲ روزه به‌ گفته‌ خودش، ۲۰ هزار شهروند را به بهانه‌ همکاری برای اسرائیل بازداشت کرد، حالا ادعا می‌کند: «می‌خواهیم با نمایندگان معترضان گفتگو کنیم.» مگر شما نماینده‌ای گذاشتید؟»

در ادامه آمده است: «کمتر از سه هفته از بازداشت قریب به صد شهروند معترض در مشهد و سبزوار می‌گذرد. کدام زندان ایران را سراغ دارید که زندانی سیاسی در آن نباشد؟ با کدام "نماینده" می‌خواهید گفت‌وگو کنید؟»

او در بخش دیگری از پیام خود که با تصویر وایرال‌شده یک مرد جوان معترض در جریان اعتراضات روز گذشته منتشر کرده خطاب به حکومت ایران نوشته است: «اگر راست می‌گویید، این گوی و این میدان: به خیابان بیایید و رو در رو پاسخ "مرگ بر جمهوری اسلامی" را بدهید. نماینده‌ معترضان همان شهروندی است که در این تصویر، مقابل نیروهای یگان ویژه، بی‌سلاح روی زمین نشسته است.»

عبادی با این نقل قول از علی‌اشرف درویشیان، نویسنده ایرانی که "همه چیز از نازکی پاره می‌شود، اما ظلم از کلفتی،" نوشت: «و حالا بار دیگر اعتراضات در ایران به سومین روز خود رسیده است.»

او در ادامه این پیام آورده است: «جمهوری اسلامی پس از اعتراضات  "زن، زندگی، آزادی" گمان کرد اگر تیغ ستم را برنده‌تر کند، سرکوب را قوی‌تر و اعدام را بیشتر؛ یعنی ستون ظلم و بی‌عدالتی را تنومندتر کند، پیروز می‌شود. اما ایران از روز یک‌شنبه نشان داده که جان مردم به لبشان رسیده است: مردم در خیابان هستند، بازار نیمه‌تعطیل است و فریاد "مرگ بر جمهوری اسلامی" نثار حکومتی می‌شود که در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰۰۰ نفر را به چوبه‌های دار سپرده است.»

 ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی در بیانیه‌ای از زندان اوین از اعتراضات کسبه و بازاریان حمایت کرد و هشدار داد که فرصت گذار مسالمت‌آمیز از حکومت جمهوری اسلامی در حال تنگ‌تر شدن است. او مردم را فراخواند تا خواست سقوط نظام را به فریاد همگانی در خیابان‌ها تبدیل کرده و علی خامنه‌ای را وادار به کناره‌گیری کنند.

قدیانی در این بیانیه  کە روز دوشنبه ٩ دی، در رسانه‌های حقوق‌بشری منتشر شد نوشت که "حکومت استبداد دینی به آستانه فروپاشی رسیده و راه اصلاح مسدود است".

وی با انتقاد از علی خامنه‌ای به عنوان "مستبد قدرت‌پرست"، افزود: «اگر او به تغییر تن ندهد، قدرت‌های خارجی ممکن است دخالت کنند».

در همین حال قدیانی پیشنهاد برگزاری رفراندوم برای تغییر نظام و تشکیل مجلس موسسان را داده و تاکید کردە که خواست سقوط نظام فاسد باید به چنان فریادی تبدیل شود که "ارکان قدرت او" به لرزه بیافتد.

او همچنین بر اهمیت اعتراضات خیابانی پافشاری کرد و فرصت کنونی را تاریخی خواند. قدیانی در پایان تاکید کردە است کە "نجات ایران منوط به سقوط جمهوری اسلامی است."

ابوالفضل قدیانی ٨١ ساله و از چهره‌های شناخته‌شده مخالف حکومت ایران است که به دلیل همین مخالفت در زندان اوین در حال گذراندن دوران حبس خود است. نامه‌‌ها و بیانیه‌های او که عمدتا شخص اول جمهوری اسلامی را هدف قرار می‌دهند، چه پیش از دوران زندان و چه از پشت میله‌ها، به عنوان سندی از اعتراض مدنی همواره بازتابی گسترده داشته است. 

مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی زندانی، هم‌زمان با اعتراضات مردمی با انتشار بیانیه‌ای از زندان اوین هشدار داد که نبود چشم‌انداز روشن برای خروج از بحران، می‌تواند ایران را به‌سرعت به‌سوی "بی‌دولتی و هرج‌ومرج" سوق دهد.

او راه نجات ایران را یک‌صدایی برای تغییرات اساسی عنوان کرد و افزود: «رهبر را مجبور کنند که صدای ملت را بشنود و به مطالبات آنان تمکین کند. یا استعفا دهد و کناره گیرد تا در غیاب وی تحولات بنیادین، از جمله حذف ولایت فقیه از قانون اساسی ممکن شود و جمهوری به معنای واقعی کلمه در ایران عزیز تحقق یابد.»

این فعال سیاسی در بیانیه خود با اشاره به اتفاق نظر جریان‌های مختلف سیاسی نوشت که بسیاری از آن‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که سیاست‌های حاکم اشتباه بوده، مسیر فعلی به بن‌بست رسیده و وعده‌های تکراری و بی‌پشتوانه قادر به حل مشکلات و جلب رضایت عمومی نیست.

تاجزاده همچنین از برخی فعالان سیاسی انتقاد کرد که «شوربختانه این نیروها، حتی بخش عمده‌ای از اصلاح‌طلبان هم‌چنان به مسائل فرعی و حاشیه‌ای مشغولند و از پرداختن به مسئله اصلی یعنی شکست پروژه حکومت دینی و ولایت فقها و ضرورت استقرار نظمی دموکراتیک طفره می‌روند.»

او "علت‌العلل" مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، بین‌المللی و حتی زیست‌محیطی را "ساختار انسدادآفرین ولایت مطلقه فقیه و سیاست‌های ایران‌سوز و مردم‌گداز " علی خامنه‌ای دانست و همچنین امن‌ترین شیوه گذر از بحران‌ها را "تشکیل مجلس موسسان و تغییر قانون اساسی مطابق نظر ملت" عنوان کرد.

این فعال سیاسی محبوس در زندان اوین ضمن تأکید بر اینکه "اعتراضات مسالمت‌آمیز حق مسلم و قانونی شهروندان است"، سرکوب آن به‌دست حکومت را "فاقد هرگونه توجیهی" دانست و افزود: «در صورت وقوع باید توسط همه‌ی نیروها و جریان‌های سیاسی قاطعانه محکوم شود.»

معترضان در شهر کرمانشاه روز سه‌شنبه ۹ دی‌ماه در سومین روز از اعتراضات علیه افزایش قیمت‌ها و شرایط اقتصادی، با تعطیلی مغازه‌ها و برگزاری تظاهرات خیابانی شعار سر دادند.

ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که تظاهرکنندگان در کرمانشاه با سردادن شعارهایی مانند "مرگ بر گرانی" و "حمایت، حمایت" اعتراض خود را به گرانی و مشکلات معیشتی بیان کردند.

در همین حال گزارش‌ها حاکی از آن است که شهروندان با به صدادرآوردن بوق خودروها از معترضان حمایت کردند.

شاهزاده رضا پهلوی در پی تجمعات اعتراضی روز دوشنبه ۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ با صدور پیامی گفت: «از تمام اقشار جامعه می‌خواهم که به هم‌میهنان‌تان در خیابانها بپیوندید و فریاد سقوط این نظام را سر دهید.»

او"امروز" را "زمان همبستگی بیشتر" توصیف کرد.

رضا پهلوی با اشاره به اعتراضات جاری مردم در خیابان‌ها در پیام خود آورد: «‏درود می‌فرستم به شما بازاری‌ها و مردمی که خیابان‌ها را به دست خود گرفته‌اید. ‏تا زمانی که این رژیم سر کار است، وضعیت اقتصادی مملکت رو به زوال خواهد بود.»

او همچنین ‏در پیام ویژه‌ای خطاب به نیروهای امنیتی و انتظامی تأکید کرد: «این نظام در حال فروپاشی است. در مقابل مردم نایستید. به مردم بپیوندید. ‏ما پیروزیم چون حق با ماست و متحد و یک‌صدا هستیم.»

وزارت خارجه ایالات متحده در رشته‌پیام‌هایی در صفحه فارسی‌زبان خود در شبکه ایکس، از معترضان در ایران حمایت کرد.

در یکی از این پیام‌ها با انتشار ویدئویی از اعتراضات دانشجویان در کوی دانشگاه تهران در شبانگاه‌ دوشنبه هشتم دی آمده که دانشجویان از خود "شجاعتی فوق‌العاده" نشان می‌دهند و حتی "در حالی که نیروهای امنیتی خوابگاه‌هایشان را محاصره کرده‌اند، برای آزادی و کرامت فریاد می‌زنند."

در پیامی دیگر از مقاومت ایرانیان در برابر تلاش‌های مقامات برای اختلال در اینترنت و سرکوب اطلاعات در جریان اعتراضات ستایش و تأکید شده که عزم آنها برای برقراری ارتباط نشان‌دهنده میل خاموش‌نشدنی به آزادی است.

این پست که روز دوشنبه ٩ دی منتشر شد می‌گوید: «با وجود تلاش‌ مقامات ایرانی برای اختلال در دسترسی به اینترنت جهانی و سرکوب اطلاعات در جریان اعتراضات اخیر، ایرانیان همچنان مقاوم و پایدارند. آنها با به اشتراک‌گذاری داستان‌ها و تجربه‌های خود با یکدیگر و جهان به مبارزه خود ادامه می‌دهند.» 

دانشجویان چندین دانشگاه در تهران و اصفهان در حمایت از اعتصاب بازاریان و اعتراض به سقوط ارزش ریال و تورم فزاینده دست به تجمع زدند.

بر ا‌ساس تصاویر منتشرشده در شبکەهای اجتماعی، بە دنبال پخش فراخوان‌هایی روز سه‌شنبه نهم دی‌ماه (۳۰ دسامبر)، دانشجویان، از جمله در دانشگاه‌های علم و صنعت تهران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، خواجه نصیر طوسی و صنعتی ا‌صفهان به اعتراضات پیوستند و تجمع‌‌های اعتراضی شکل دادند.

گزارش‌ها حاکی از آن است کە شماری از دانشجویان دانشگاه علم و صنعت تهران با سردادن شعار "دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد" مقابل سلف مرکزی تجمع کردەاند.

هم‌زمان دانشجویان دانشگاه صنعتی ا‌صفهان با برپایی تجمع، علیه سیاست‌های دولت و وضعیت اقتصادی، گرانی و فشارهای اجتماعی شعارهایی سردادند.

در دانشگاه تهران نیز دانشجویان معترض با شعار "دانشجوی باغیرت، حمایت، حمایت" تجمع کردند.

دانشجویان دانشگاه خواجه نصیر طوسی در پردیس رضایی‌نژاد نیز در حمایت از مردم و اصناف تجمع و بر همبستگی میان دانشگاه‌ها و جامعه تأکید کردند.

همچنین تجمع‌‌های اعتراضی در دانشگاه شهید بهشتی تهران برگزار شد و طبق تصاویر منتشرشدە، دانشجویان شعار "نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم" سر دادند.

اعتراضات بازاریان و شهروندان ایرانی در واکنش به افزایش بی‌سابقه قیمت ارز و بی‌ثباتی اقتصادی، روز سه‌شنبه ۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ وارد سومین روز خود شد. همچنین گزارش‌ها از استقرار گسترده نیروهای امنیتی در مراکز برخی از شهرهای بزرگ حکایت دارد.

بر ا‌ساس تصاویر منتشرشدە و گزارشات فعالان در شبکەهای اجتماعی در روز سوم (۹ دی‌ماه)، اعتصاب در مناطق شوش، مولوی، بازارهای زرگرها، آهن و جلوخان تهران و میدان نقش‌جهان اصفهان ادامه دارد.

در همین حال گزارش‌ها از حضور گسترده نیروهای حکومتی در تهران، کرج، کرمانشاه و مشهد حکایت دارد. تصاویر منتشرشده از بازار بزرگ تهران تعطیلی گسترده مغازه‌ها و اعتراض‌های پراکنده را نشان می‌دهد.

اعتراضات که از یکشنبه ۷ دی‌ماه با اعتصاب کسبه و بازاریان در بازار بزرگ تهران آغاز شد به سرعت به تجمع‌های خیابانی تبدیل شد.

در روز دوم (۸ دی‌ماه) تجمع‌ها در نقاط مختلفی از تهران مانند خیابان‌های جمهوری، لاله‌زار، امیرکبیر، سعدی، چهارراه سیروس، میدان حسن‌آباد، سه‌راهی امین‌حضور، بازار شوش، پاساژ موبایل علاءالدین، راسته مسگرهای سرای ملی بازار تهران، بازار مبل یافت‌آباد، باغ سپهسالار و پل حافظ گسترش یافت.

همچنین در کرج، اصفهان، شیراز، مشهد، همدان و جزیره قشم شماری از بازاریان اعتصاب کردە و تجمع‌های اعتراضی نیز شکل گرفتند.