1. پرش به گزارش
  2. پرش به منوی اصلی
  3. پرش به دیگر صفحات دویچه وله
اجتماعی

روایت بستگان سه قربانی از تیراندازی به کولبران در مرز عراق

۱۳۹۹ شهریور ۱۵, شنبه

بستگان سه کولبری که بامداد ۱۲ شهریور کشته شدند می‌گویند ماموران مرزبانی بدون هشدار به سمت آنها تیراندازی کرده‌اند. قتل این کولبران در سردشت رخ داده و گفته می‌شود یک کولبر دیگر هم در پیرانشهر به قتل رسیده است.

https://p.dw.com/p/3i2vN
عکس آرشیوی از یک کولبر در منطقه مرزی میان ایران و عراقعکس: Ilna

سایت خبری "رویداد ۲۴" روز شنبه ۱۵ شهریور به نقل از بستگان سه کولبری که بامداد چهارشنبه در منطقه مرزی سردشت و نزدیک مرز عراق به قتل رسیدند روایتی از وضعیت آنها و چگونگی کشته شدنشان نقل می‌کند که با ادعای ماموران مرزی در تعارض است.

سردار یحیی حسین‌خانی، فرمانده مرزبانی آذربایجان‌غربی روز جمعه در جمع خبرنگاران، سه جوان کولبر کشته شده در منطقه مرزی سردشت را "متجاوز مرزی مسلح" خواند که در حال ورود غیرقانونی به ایران هدف گلوله ماموران قرار گرفتند.

پسرعموی زانست حسن‌نژاد، جوانی که قصد داشته با دو دوست دیگر خود از عراق کالا به ایران حمل کند می‌گوید آنها پنج کیلومتر مانده به مرز عراق بدون هشدار و به طور مستقیم هدف گلوله ماموران مرزی قرار گرفته‌اند.

او به رویداد۲۴ گفت: «من هر ۳ نفر را کاملا می‌شناسم. آنها فقط به خاطر چند هزار تومان پول کولبری می‌کردند زیرا در منطقه ما کار نیست، کارخانه و زمین کشاورزی نیست بنابراین چاره‌ای نداریم به جز آنکه با کولبری معاشمان را تامین کنیم.»

زانکو احمدی و سروش ملکاری دو دوست همراه زانست بوده‌اند که هر کدام مدتی به عنوان کولبر فعالیت کرده‌اند. سروش، جوانترین این سه نفر، ۲۰ ساله بود و از یک سال پیش از طریق کولبری امرار معاش می‌کرد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

زانکو ۲۷ ساله و متاهل بود. بردارش می‌گوید هر دو از ۱۳ سالگی برای کمک به اقتصاد خانواده مجبور به کولبری شدند. او افزود زانکو و دوستانش قصد داشتند از عراق پوشاک و وسیله خانه وارد کنند اما هنوز از مرز رد نشده ماموران به سمت آنها شلیک کردند.

دایی سروش ملکاری نیز با تایئد اینکه او و دوستانش کولبر بوده و در داخل خاک ایران هدف گلوله قرار گرفتند دولت را متهم کرد که از طرفی برای جوانان شغل ایجاد نمی‌کند و از طرف دیگر موقع کولبری با آنها برخورد می‌کند.

"کولبرنیوز" که خبرهای کولبران در مناطق مرزی کردستان را در شبکه‌های اجتماعی پوشش می‌دهد روایت دیگر از کشته‌شدن این سه کولبر دارد. "کولبرنیوز" روز چهارشنبه ۱۲ شهریور در اطلاعیه‌ای نوشت: «خبرهای رسیده به ما حاکی از آن است که، این کاسبکاران شب گذشته به "کاروان" (حمل کالا) رفته بودند. در بازگشت از مرز اسب‌هایشان توسط نیروهای رژیم مستقر در پاسگاه کانی‌خاتون مصادره می‌شود.»

این اطلاعیه می‌افزاید: وقتی امروز صبح خانواده‌هایشان برای خبر از وضعیت فرزندانشان به پاسگاه کانی‌خاتون مراجعه می‌کنند، جنازه‌های آنها تحویل خانواده‌هایشان داده می‌شود. طبق مشاهدات خانواده‌هایشان آثار شکنجه و ضربات قنداق تفنگ روی سر و صورت آنها دیده می‌شود و در نهایت هر کدام از آنها با شلیک ۳ تیر به قتل رسیده‌اند.»

در ماه‌های گذشته صدها کولبر در مناطق مرزی غرب ایران بر اثر شلیک ماموران مرزی کشته و مجروح شده یا بر اثر سقوط از کوه و یخ‌زدگی جان خود را از دست داده‌اند.

۳۱ کشته و زخمی در یک ماه

سازمان حقوق بشری "هەنگاو" می‌گوید بر اساس آمار و اسنادی که ثبت کرده تنها در ماه اوت (۱۱ مرداد تا ۱۰ شهریور) ۳۱ "کولبر و کاسبکار کرد" در مرزهای کردستان کشته و زخمی شده‌اند.

امان‌الله حسین‌پور، نماینده سردشت و پیرانشهر در مجلس شورای اسلامی ۱۴ شهریور در نامه‌ای به رئیس جمهوری حسن روحانی با اشاره به قتل سه جوان کولبر از او پرسید: «چرا باید جوانان بی‌دفاع و مظلوم مناطق کردنشین برای یک لقمه نان، کولبری کرده و کشته شوند؟ متأسفانه دولت شما نه تنها شغلی ایجاد نکرده است بلکه بازارچه‌های رسمی و معابر رسمی کولبری را مسدود و کارگاه‌های تولیدی را به مناطق مرکزی و برخوردار منتقل کرده است.»

سازمان حقوق بشری "هەنگاو" ۱۲ شهریور گزارش داد همزمان با قتل سه کولبر در سردشت، نیروهای سپاه پاسداران در مرز زیوە پیرانشهر نیز بە سوی گروهی از کولبران آتش گشودە و یک کولبر به نام جلال خضری را به قتل رساندند و چند نفر را مجروح کردند.

تذکر به وزیر کشور در مجلس

نماینده سردشت و پیرانشهر در نشست علنی ۱۵ شهریور مجلس در یک تذکر کتبی به وزیر کشور خواستار اعزام کارشناسان این وزارت‌خانه به منطقه شد تا ضمن "ساماندهی مرزهای رسمی، بازارچه‌ها و معابر رسمی کولبری" با مسببان حوادثی مانند قتل چهار کولبر برخورد کنند.

او خطاب به عبدالرضا رحمانی فضلی نوشت: «آقای وزیر می‌دانید که برنامه‌های دولت روحانی در زمینه ساماندهی معابر کولبری و جایگزینی مشاغل سخت و خطرناک نه تنها دردی از زخم‌های عمیق این قشر آسیب‌پذیر دوا نکرده بلکه به علت بی‌تدبیری حتی بازارچه‌های مرزی را هم به تعطیلی کشانده است.»

تذکر نمایندگان شهرستان‌های مرزی و مناطق کردنشین به مسئولان درباره رسیدگی به وضعیت کولبران سابقه‌ای طولانی دارد. عبدالکریم حسین‌زاده، نماینده نقده و اشنویه در مجلس‌های نهم و دهم حدود یک ماه پیش در یک پیام‌توئیتری نوشت که همچنان در پی گوشی شنوا برای شنیده صدای کولبران است.

عثمان مزین، حقوقدان و وکیل دادگستری می‌گوید کولبری شغل نیست و آشکارا موجب تحقیر انسان می‌شود "اما این شغل نامطلوب به دلیل نبود شرایط اشتغال در مناطق مرزی و کردنشین به مردم این مناطق تحمیل شده است".

"چرا کولبران را به جای دستگیری می‌کشند؟"

او به سایت رویداد۲۴ گفت: «در قوانین کولبری جرم نیست و مجازات و عقوبت اقدام به آن کشته‌شدن و قتل نیست لذا مامور انتظامی حق ندارد بدون حکم قطعی مرجع ذیصلاح قضایی جان مردم را بگیرد. البته تا جایی که می‌دانم تا کنون هیچ ماموری به دلیل تیراندازی به کولبران مورد بازخواست و احضار قرار نگرفته است؛ این یعنی برخی به خود حق می‌دهند علناً کولبران را مستحق قتل بدانند.»

اغلب حقوقدانان و فعالان حقوق بشری بارها تاکید کرده‌اند که اگر برخی از کولبران در قاچاق کالا هم دخیل باشند شلیک مستقیم به آنها، پیش از بازداشت و سپردن‌شان به دستگاه‌قضائی برای اثبات جرم، توجیه‌پذیر نیست.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نماینده سردشت و پیرانشهر در اظهارات مشابهی می‌گوید: «سخن من به رئیس جمهور و هنگ مرزی و استاندار آذربایجان غربی آن است که اگر فردی مرتکب خلاف شده یا اگر قاچاق هم کرده، باید با او برخورد قانونی شود چنین فردی را باید دستگیر و محاکمه کنند. چرا می‌کشند؟»

مسئولان تا کنون به این پرسش پاسخی نداده‌اند. افزون بر این وعده‌های دولت برای سامان دادن به وضعیت کولبران، از جمله از طریق صدور کارت مرزنشینی، که عده‌ای بابت آن پول هم پرداخت کرده‌اند، هنوز نتیجه ملموسی نداشته است و ساز و کار استفاده از آن مشخص نشده است.

پرش از قسمت در همین زمینه

در همین زمینه

نمایش مطالب بیشتر