رضا پهلوی از آتش‌بس میان آمریکا و ایران انتقاد کرد

نت‌بلاکس گزارش داد روز پنجشنبه (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)، خاموشی اینترنت در ایران وارد پنجاه‌وپنجمین روز پیاپی شده و مدت آن از ۱۲۹۶ ساعت گذشته است. به گفته این نهاد، اتصال اینترنت در ایران اکنون در حدود ۲ درصد سطح عادی باقی مانده و محدودیت دسترسی به شبکه جهانی همچنان ادامه دارد.

بر اساس ارزیابی نت‌بلاکس، اتصال اینترنت در ایران عملا در سطحی نزدیک به صفر ثابت مانده است. این نهاد در تازه‌ترین گزارش خود گفته است شاخص‌ها نشان می‌دهد افت ارتباطات همچنان پابرجاست و هیچ نشانه‌ای از بازگشت گسترده و پایدار اینترنت به وضعیت عادی دیده نمی‌شود.

نت‌بلاکس تأکید کرده است ادامه محدودیت‌ها دست‌کم سه حوزه اصلی را به‌شدت تحت فشار قرار داده است: تجارت آنلاین، سامانه‌های پرداخت، و بخش‌های اقتصادی‌ای که به زیرساخت دیجیتال وابسته‌اند. گزارش‌های هم‌زمان نیز همین ارزیابی را بازتاب داده‌اند و از ادامه اختلال در کسب‌وکارهای اینترنتی و خدمات وابسته خبر داده‌اند.

شبکه "سی‌ان‌ان" گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به نیروی دریایی این کشور دستور داده است هر قایق ایرانی را که در حال کارگذاری مین در تنگه هرمز باشد، "بزند و نابود کند". این دستور در شرایطی صادر شده که تنش میان تهران و واشینگتن در این گذرگاه راهبردی بالا گرفته و هر دو طرف، هرمز را یکی از محورهای اصلی فشار و مذاکره می‌دانند.

بر اساس این گزارش، ترامپ به نیروی دریایی آمریکا دستور داده است هر شناور ایرانی را که در حال مین‌گذاری در تنگه هرمز باشد، هدف قرار دهد. این موضع‌گیری نشان می‌دهد واشینگتن در قبال تحرکات دریایی ایران، وارد مرحله‌ای تهاجمی‌تر شده است.

ترامپ همچنین گفته است برای پایان جنگ با ایران، ادامه آتش‌بس یا پاسخ تهران به درخواست او برای ارائه طرح صلح، هیچ ضرب‌الاجل مشخصی تعیین نکرده است.

او در عین حال با لحنی انتقادی گفت ایران حتی نمی‌داند رهبرش چه کسی است؛ اظهاراتی که در ادامه جنگ لفظی واشینگتن علیه تهران مطرح شده است.

در همین حال، وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور یک کشتی دیگر را که به گفته واشینگتن "بدون تابعیت" بوده و نفت ایران را حمل می‌کرده، در اقیانوس هند توقیف کرده‌اند.

این اقدام تازه نشان می‌دهد فشار آمریکا بر مسیرهای دریایی و صادرات نفت ایران همچنان ادامه دارد.

گزارش "سی‌ان‌ان" می‌گوید هر دو طرف، تنگه هرمز را یکی از محورهای کلیدی مذاکرات و تقابل می‌دانند. در حالی که آمریکا بر فشار دریایی و نظامی افزوده، ایران نیز تلاش کرده از موقعیت خود در این آبراه به‌عنوان اهرم فشار استفاده کند.

هم‌زمان، افزایش دوباره قیمت نفت نشان می‌دهد بازار جهانی انرژی نیز تحولات هرمز را همچنان یک عامل تعیین‌کننده می‌بیند.

دونالد ترامپ در پستی در شبکه "تروث سوشال" مدعی شد آمریکا "کنترل کامل" تنگه هرمز را در دست دارد و این گذرگاه "محکم بسته شده" تا زمانی که ایران بتواند به توافقی برسد. او همچنین در همان مجموعه پیام‌ها از آشفتگی درون حاکمیت ایران سخن گفت و مدعی شد تهران در تشخیص رهبر خود با مشکل روبه‌رو است. گزارش‌های رسانه‌ای هم‌زمان، از جمله ایندیپندنت و تایم، این اظهارات را در ادامه دستور تازه ترامپ به نیروی دریایی آمریکا برای "شلیک و کشتن" قایق‌های ایرانیِ مین‌گذار در هرمز ارزیابی کرده‌اند.

ترامپ در پیام خود نوشت هیچ کشتی‌ای بدون تأیید نیروی دریایی آمریکا نمی‌تواند از تنگه هرمز عبور کند. این ادعا در حالی مطرح شده که در روزهای اخیر هم ایران از توقیف کشتی‌ها در هرمز خبر داده و هم آمریکا از توقیف نفتکش‌های مرتبط با ایران سخن گفته است.

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین مدعی شد در داخل ایران، میان "تندروها" و "میانه‌روها" شکاف شدیدی شکل گرفته و حکومت در تعیین رهبر خود با مشکل مواجه است. رسانه‌های بازتاب‌دهنده این پست، از جمله ایندیپندنت، همین عبارات را نقل کرده‌اند. در عین حال، برای این ادعاها شواهد مستقلی در همان گزارش‌ها ارائه نشده است.

در بخش دیگری از این ماجرا، ترامپ در شبکه تروث سوشال پستی را بازنشر کرد که به مارک تیسن، ستون‌نویس واشنگتن‌پست، نسبت داده می‌شود و در آن گفته شده اگر در ایران دو جناح وجود دارد، باید کسانی را که خواهان توافق نیستند "کشت". این مضمون در چند بازتاب رسانه‌ای و آنلاین نقل شده و به‌شدت جنجال‌برانگیز بوده است. 
به نظر میرسد اشاره او به حذف نیروهای سیاسی پیشین جمهوری اسلامی است که طی روزهای نخست جنگ کشته شدند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد ارتش آمریکا اعلام کرده یک نفتکش دیگر با نام مجستیک ایکس (Majestic X) را که به گفته واشینگتن با ایران ارتباط داشته و نفت ایران را حمل می‌کرده، توقیف کرده است. هم‌زمان، سپاه پاسداران نیز از توقیف دو کشتی در تنگه هرمز خبر داده و گزارش واشنگتن‌پست حاکی است پنتاگون به کنگره گفته پاکسازی کامل مین‌های کار گذاشته‌شده در این آبراه ممکن است تا شش ماه زمان ببرد.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، وزارت دفاع آمریکا با انتشار ویدیوهایی اعلام کرده نیروهای آمریکایی روی عرشه نفتکش مجستیک ایکس رفته‌اند. واشینگتن می‌گوید این کشتی بدون تابعیت بوده و نفت ایران را حمل می‌کرده است. این اقدام تازه، تنش دریایی میان دو کشور را بیش از پیش افزایش داده است.

در سوی دیگر، سپاه پاسداران اعلام کرده دو کشتی را در تنگه هرمز به دلیل آنچه "نقض مقررات" خوانده، توقیف کرده است. هم‌زمان، گزارش‌های دریایی و رسانه‌ای حاکی است که دو کشتی در این منطقه هدف تیراندازی قرار گرفته‌اند. گاردین به نقل از مقام‌های ایرانی نوشته است این دو کشتی ام اس سی.فرانچسکا (MSC Francesca) واپامینونداس (Epaminondas) بوده‌اند.

واشنگتن‌پست گزارش داده است یک مقام ارشد پنتاگون در جلسه‌ای محرمانه به اعضای کنگره گفته پاکسازی مین‌های ایرانی در تنگه هرمز ممکن است تا شش ماه طول بکشد و احتمالا تا پس از پایان جنگ نیز آغاز نشود. به نوشته این روزنامه، همین برآورد باعث نارضایتی در میان نمایندگان هر دو حزب شده است.

رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، روز پنج‌شنبه (۲۳ آوریل ۲۰۲۶) در یک نشست خبری در برلین از آتش‌بس میان آمریکا و ایران انتقاد کرد و گفت این توافق بر این تصور بنا شده که مقام‌های جمهوری اسلامی ناگهان به بازیگرانی عمل‌گرا تبدیل شده‌اند.

رضا پهلوی   در این نشست گفت تصور این‌که حکومت ایران ناگهان رفتار خود را تغییر دهد و به رویکردی عمل‌گرایانه برسد، باورپذیر نیست.

او گفت: «فکر نمی‌کنم چنین اتفاقی بیفتد.» پهلوی در عین حال افزود مخالف آن نیست که به دیپلماسی فرصت داده شود، اما به گفته او، دیپلماسی تاکنون به اندازه کافی فرصت داشته است.

پهلوی آتش‌بس را از این جهت مورد انتقاد قرار داد که به گفته او، بر پایه خوش‌بینی به تغییر رفتار جمهوری اسلامی شکل گرفته است.

او در سخنانش تلویحا این دیدگاه را مطرح کرد که مشکل اصلی در ساختار و ماهیت حکومت ایران است و نه صرفا در شیوه تعامل با آن.

در این گزارش آمده است شاهزاده رضا پهلوی در سال‌های اخیر کوشیده است خود را به‌عنوان یکی از گزینه‌های بازگشت به قدرت در صورت سقوط جمهوری اسلامی مطرح کند.

او همچنین از مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه حمایت کرده است؛ موضعی که برای او همزمان حمایت‌ها و انتقادهایی به همراه داشته است.

رضا پهلوی در ادامه از دولت‌های اروپایی خواست حمایت بیشتری از مردم ایران که به گفته او برای دموکراسی مبارزه می‌کنند، نشان دهند.

او تلاش کرد موضوع تحولات داخلی ایران را به مسئولیت سیاسی و اخلاقی دولت‌های غربی نیز پیوند بزند.

مقام‌های لبنان و اسرائیل قرار است روز پنج‌شنبه (۲۴ آوریل ۲۰۲۶) در واشنگتن دور دوم مذاکرات مستقیم خود را برگزار کنند تا درباره تمدید آتش‌بس ۱۰ روزه‌ای گفت‌وگو کنند که از جمعه (۱۸ آوریل ۲۰۲۶) اجرایی شده است.

بیروت اعلام کرده که در این مذاکرات، درخواست تمدید یک‌ماهه آتش‌بس را مطرح خواهد کرد.

به این ترتیب، لبنان می‌کوشد پیش از پایان مهلت فعلی، زمان بیشتری برای جلوگیری از بازگشت درگیری‌ها به دست آورد.

مقام‌های لبنانی همچنین قصد دارند در جریان مذاکرات، نگرانی خود را درباره تخریب‌های گسترده‌ای که ارتش اسرائیل در جنوب لبنان انجام داده، مطرح کنند.

این موضوع یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها خواهد بود؛ به‌ویژه در شرایطی که جنوب لبنان همچنان یکی از کانون‌های اصلی تنش میان دو طرف است.

این گفت‌وگوها یک روز پس از آن برگزار می‌شود که حملات هوایی اسرائیل به لبنان دست‌کم پنج کشته بر جا گذاشت.

در میان کشته‌شدگان، نام امل خلیل، خبرنگار لبنانی، نیز دیده می‌شود.

مقام‌های لبنانی می‌گویند از زمان آغاز جنگ تاکنون، حملات اسرائیل دست‌کم ۲۴۵۴ کشته بر جا گذاشته است.

گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، روز چهارشنبه (۲۳ آوریل ۲۰۲۶) گفت اسرائیل با لبنان "اختلاف جدی" ندارد و حزب‌الله را "مانع صلح و عادی‌سازی" توصیف کرد.

در همین حال، یک نماینده حزب‌الله به خبرگزاری فرانسه گفته است این گروه می‌تواند گفت‌وگوهای غیرمستقیم با اسرائیل را با میانجی‌گری آمریکا بپذیرد.

عملیات اسرائیل در جنوب لبنان علیه حزب‌الله ادامه دارد. ارتش اسرائیل با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) از بازداشت یک عضو وابسته به حزب‌الله خبر داد و نوشت که روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) نیروهای اسرائیلی "یک تروریست از یگان نیرو رضوان وابسته به سازمان تروریستی حزب‌الله را شناسایی کردند که قصد داشت در آینده‌ای بسیار نزدیک یک عملیات تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل اجرا کند".

ارتش اسرائیل از تسلیم شدن این فرد خبر داده و اعلام کرده که او "توسط نیروها بازداشت گردید و برای ادامه بازجویی به یگان ۵۰۴ منتقل شد".

ارتش اسرائیل همچنین گفته است که برای "پاکسازی زیرساختارهای" حزب‌الله و مقابله با " تهدید مستقیم علیه‌ شهرک‌های شمالی اسرائیل" به عملیات خود ادامه می‌دهد.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی پنجشنبه ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) خبر داد که حکم اعدام سلطانعلی شیرزادی فخر، زندانی سیاسی، به اجرا گذاشته شده است. 

میزان در گزارش خود "محاربه"، "عضویت در سازمان مجاهدین خلق" و "همکاری با موساد" را اتهامات این زندانی سیاسی اعدام‌شده عنوان کرده است. بنا بر این گزارش حکم اعدام  علیه سلطانعلی شیرزادی پس از تأیید در دیوان عالی جمهوری اسلامی به اجرا درآمد. در گزارش این نهاد، شیرزادی از اعضای باسابقه سازمان مجاهدین خلق ایران معرفی شده که "در سال ۱۳۶۶ از مرز سلماس از ایران به عراق رفت و در کمپ اشرف آموزش‌های عقیدتی، ایدئولوژیک و سازمانی را زیر نظر مریم و مسعود رجوی و دیگر اعضای این گروه فرا گرفت".

بر اساس این گزارش، او سپس از مهاجرت به اسپانیا در این کشور ساکن شد و بعدها برای "انجام مأموریتی که باید از داخل ایران انجام می‌شد بازگشت، اما به‌محض ورود به کشور شناسایی و به‌دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت شد".

خبرگزاری میزان در گزارش خود مدعی شد، سازمان مجاهدین خلق "پروژه‌ای مخفیانه" از سوی موساد در داخل ایران دریافت کرده بود و با توجه به حساسیت آن، یکی از "باتجربه‌ترین عناصر" خود، یعنی شیرزادی را برای اجرای آن انتخاب کرده بود.

در گزارش میزان اشاره‌ای به شرایط حبس و مراحل بازجویی این زندانی نشده و تنها ادعا شده است که شیرزادی "اعتراف به مشارکت در عملیت‌های فروغ جاویدان و چلچراغ کرده است".

نهادهای حقوق بشری تا کنون بارها به تشدید سرکوب و افزایش چمشگیر احکام اعدام و همچنین رسیدگی‌های شتابزده به پرونده‌های بازداشت‌شدگان هشدار داده‌اند. 

تغییرات ساختاری در وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ادامه دارد. در این رابطه اعلام شد که جان فیلان، وزیر نیروی دریایی ایالات متحده از سمت خود برکنار شده است. به گزارش رسانه‌ها این اقدام در راستای تغییراتی است که در سطوح بالای پنتاگون جریان دارد.

وزارت دفاع آمریکا جزییاتی در مورد دلیل برکناری جان فیلان ارائه نکرد و تنها اعلام کرد که این مقام "بلافاصله دولت را ترک می‌گوید".

شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با قدردانی از خدمات فیلان گفت که برای او در آینده آرزوی موفقیت می‌کند. پارنل در پستی که در رابطه با این تغییرات در شبکه ایکس (توئیتر سابق) منتشر کرد همچنین اعلام کرد که هانگ کائو، معاون وزیر نیروی دریایی، به‌طور موقت سرپرستی این سمت را بر عهده می‌گیرد.

این تغییرات تازه در سطوح بالای پنتاگون در حالی صورت گرفته که آمریکا در چارچوب تنش‌های خود با جمهوری اسلامی و تشدید فشار بر تهران در مذاکرات، حضور دریایی خود را در خاورمیانه افزایش داده و از توان و قابلیت‌هایی دریایی خود برای اجرای محاصره بنادر ایران استفاده می‌کند.

برکناری فیلان چند هفته پس از آن رخ می‌دهد که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، رئیس ستاد ارتش، رندی جورج را نیز برکنار کرده بود. برکناری‌های اخیر بخشی از تحولات گسترده‌تر در رهبری پنتاگون است که در سال گذشته نیز برکناری رئیس پیشین ستاد مشترک ارتش و شماری از فرماندهان ارشد دیگر را دربرمی‌گرفت.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفت‌وگو با شبکه خبری فاکس نیوز تصریح کرد که جمهوری اسلامی باید در چارچوب مذاکرات تهران و واشنگتن به منظور پایان دادن به جنگ "با تحویل اورانیوم غنی‌شده خود به آمریکا موافقت کند".

او در این مصاحبه همچنین شلیک نیروهای سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در روز چهارشنبه، این مسئله را نقض آتش‌بس ندانست، چرا که کشتی‌های مزبور آمریکایی نبوده‌اند.

لیویت پیش از آن در کنفرانسی خبر به نکات گوناگون مربوط به جنگ ایران و آمریکا از جمله گمانه‌زنی‌ها در مورد مهلت زمانی برای پیشبرد مذاکرات پرداخت و گفت که رئیس جمهور ایالات متحده برای پایان آتش‌بس تمدید‌شده‌ای که روز سه‌شنبه اعلام کرد، "مهلت قطعی و مشخصی" تعیین نکرده است. سخنگوی خاک سفید تصریح کرد: «نهایتا، زمان‌بندی توسط فرمانده کل قوا و رئیس‌جمهور ایالات متحده تعیین خواهد شد.»

پیشتر رسانه‌های آمریکایی از جمله سایت خبری اکسیوس به استناد به منابع آگاه از تعیین فرصتی زمانی "بین سه تا پنج روز" سخن گفته بودند.

لویت در نشست خبری روز چهارشنبه همچنین گفت که ترامپ خواستار دریافت جوابی "یکپارچه" از سوی جمهوری اسلامی است. او در این رابطه افزود، آمریکا "به رژیم ایران این انعطاف پذیری را نشان داده تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند چون میان مقامات آن‌ها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد".

تلاش دوباره اعضای حزب دموکرات آمریکا برای محدود کردن اختیارات نظامی ترامپ با ناکامی روبرو شد. سنای آمریکا چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با ۵۱ رأی مخالف در برابر ۴۶ رأی موافق، تلاش دموکرات‌ها برای محدود کردن اختیار دونالد ترامپ در استفاده از نیروی نظامی علیه جمهوری اسلامی را رد کرد.

این پنجمین تلاش نمایندگان حزب دمکورات از آغاز جنگ اخیر ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران محسوب می‌شد. طرح پیشنهادی که نتوانست اکثریت لازم را به دست آورد، تحت هدایت تمی بالدوین ارائه شده و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از درگیری بدون مجوز کنگره با جمهوری اسلامی بود.

در این رأی‌گیری، جان فترمن از دموکرات‌ها با جمهوری‌خواهان همراه شد و در مقابل رند پال از جمهوری‌خواهان به طرح رأی مثبت داد. علیرغم این ناکامی، حزب دموکرات اعلام کرده است که به تلاش‌های خود به منظور رأی‌گیری در مورد اختیارات جنگی ادامه خواهد داد.

به گفته فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده محاصره دریایی آمریکا در آب‌های منطقه به خوبی عمل می‌کند. این نهاد بامداد پنجشنبه ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس آماری در این رابطه ارائه و اعلام کرد، نیروهای آمریکایی ۳۱ شناور را در چارچوب محاصره بنادر ایران به تغییر مسیر یا بازگشت به بنادر واداشته‌اند.

سنتکام پیش از آن در پیامی دیگر به واکنش‌های منتشره در مورد عبور برخی کشتی‌های تجاری از محاصره، واکنش نشان داده و آن‌ها را نادرست خواند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در این رابطه تصریح کرد که "در ۲۴ ساعت گذشته، گزارش‌های رسانه‌ای با اشاره به کشتی‌های تجاری هیرو ۲، هدی و دورنا، مدعی شده‌اند که چندین فروند از آن‌ها محاصره را دور زده‌اند. این گزارش‌ها نادرست هستند".

در پیام این نهاد در ادامه آماده است: «کشتی‌های هیرو ۲ و هدی در قالب ناوگانی که میلیون‌ها بشکه نفت را به بازار منتقل می‌کند، از خط محاصره عبور نکرده‌اند. در واقع، این نفت‌کش‌ها با پرچم ایران، پس از آنکه در اوایل این هفته توسط نیروهای آمریکایی متوقف شدند، در چابهارِ ایران لنگر انداخته‌اند. کشتی دورنا نیز پس از تلاش قبلی به منظور نقض محاصره در اقیانوس هند تحت نظارت و مراقبت یک ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده قرار دارد.»

به نوشته سنتکام، ارتش ایالات متحده "توان دسترسی جهانی دارد و نیروهای آمریکایی در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن در حال فعالیت و اجرای محاصره هستند".

به گفته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پس از توقف مذاکرات تهران و واشنگتن در ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) هیچگونه "فشار زمانی" در مورد آتش‌بس یا توافق در ارتباط با تاریخی تازه به منظور مذاکرات با ایران وجود ندارد. او چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز تصریح کرد که گزارش‌های منتشرشده در مورد "فرصت سه تا پنج روزه" جهت تمدید آتش‌بس نادرست بوده است. ترامپ با اشاره به بحث‌های جاری در مورد زمان پایان یافتن جنگ گفت که "چارچوب زمانی مشخصی" وجود ندارد و "شتابی در کار نیست".

پیش از آن سایت خبری اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود ترامپ به جناح‌های درگیر در حکومت ایران مهلتی کوتاه داده است تا برای ارائه پیشنهادی منسجم در روند مذاکرات به توافق برسند. اکسیوس به نقل از یک منبع آمریکایی نوشته بود، "ترامپ حاضر است سه تا پنج روز دیگر آتش‌بس را تمدید کند تا ایرانی‌ها وضعیت خود را سامان دهند و این روند قرار نیست به‌صورت نامحدود ادامه پیدا کند.»

ترامپ در گفت‌وگو روز چهارشنبه با فاکس نیوز همچنین به اخبار منتشرشده در مورد کشتی‌هایی که در همان روز در تنگۀ هرمز هدف قرار گرفته یا توسط ایران توقیف شدند، واکنش نشان داد و گفت: «آن‌ها کشتی‌های ایالات متحده نبودند.» او افزود که اوضاع را زیر نظر خواهد داشت.

رئیس جمهور آمریکا در بخشی از مصاحبه با فاکس نیوز به حکومت ایران پرداخت. از دید ترامپ، "محاصره حتی بیش از بمباران آن‌ها را می‌ترساند. آنها سال‌ها بمباران شده‌اند، از از محاصره متنفرند". او ضمن اشاره به وضعیت چاه‌های نفتی ایران گفت: وقتی آن چاه‌ها از کار بیافتند، گاهی برای همیشه از بین می‌روند.