ترامپ: در دستیابی به اهداف در ایران خیلی از برنامه جلوتریم
انتشار ۱۴۰۵ فروردین ۶, پنجشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ فروردین ۶, پنجشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخستوزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نامگذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نامگذاری کرده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شدهاند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.
یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنهای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید:
ترامپ: در دستیابی به اهداف در ایران بسیار جلوتر از برنامه هستیم
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، با نزدیک شدن جنگ ایران به پایان هفته چهارم، بار دیگر گفت ایالات متحده در دستیابی به اهداف خود "بسیار جلوتر از برنامه" قرار دارد.
او در نشست کابینه گفت: «برآورد ما این بود که برای رسیدن به مأموریتمان حدود چهار تا شش هفته زمان لازم باشد. اکنون که ۲۶ روز گذشته، واقعا خیلی جلوتر از برنامه هستیم.»
رئیس جمهور آمریکا در نشست کابینه، در پاسخ به پرسش خبرنگاری که درباره احتمال اعزام نیروهای آمریکایی به ایران برای در اختیار گرفتن ذخایر اورانیوم غنیشده سؤال کرد، گفت: «چرا باید به چنین سوالی جواب بدهم؟ انتظار دارید مثلا بگویم فردا ساعت ۳ قرار است برویم اورانیوم را بگیریم؟»
بنا بر گزارشها، ذخایر اورانیوم مورد اشاره ترامپ، در زیر آوار تأسیساتی قرار دارند که در حملات آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ بهشدت آسیب دیدند.
او گفت: «فرض کنیم این کار را بکنم یا نکنم. چرا باید به چنین سؤالی پاسخ بدهم؟ این دیگر چه جور سؤالی است؟»
اظهارات ترامپ درباره "هدیه" ایران
رئیس جمهور ایالات متحده در توضیح اظهارات پیشین خود مبنی بر این که ایران به آمریکا یک "هدیه" داده، از استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، پرسید آیا میتواند بگوید این هدیه چه بوده است؟
ویتکاف در پاسخ گفت: «هر کاری میخواهید بکنید.» این جمله با خنده حاضران همراه شد.
ترامپ سپس اظهار داشت: «آنها گفتند برای اینکه نشان بدهند واقعی و جدی هستند و حضور دارند، میگذارند هشت کشتی نفت داشته باشیم، هشت کشتی، هشت کشتی بزرگ نفت. این مربوط به دو روز پیش بود. گفتند فردا حرکت میکنند. این مربوط به سه روز پیش بود. من هم خیلی به آن فکر نکردم.»
او گفت سپس در شبکه فاکسنیوز دیده است که نفتکشها در حال عبور از تنگه هرمز هستند. ترامپ افزود: «گفتم، پس فکر میکنم با آدمهای درستی طرف هستیم.»
او همچنین گفت جمهوری اسلامی سپس اجازه عبور دو کشتی دیگر را هم داده و این یعنی در مجموع ۱۰ نفتکش توانستهاند از تنگه هرمز عبور کنند.
اما ترامپ در عین حال اشارهای نکرد این نفت متعلق به کدام کشور یا کشورها بوده و مقصد آن کجا بوده است.
مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بارها گفتهاند تنها کشتیهایی از عبور از تنگه هرمز منع میشوند که متعلق به آمریکا یا اسرائیل باشند یا با آنها مرتبط دانسته شوند.
در همین رابطه علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز دو روز پیش گفته بود یک کشتی باری به دلیل نگرفتن مجوز از ورود به این تنگه بازمانده است. تنگسیری روز پنجشنبه در حملهای از سوی اسرائیل کشته شد.
ترامپ: در اختیار گرفتن نفت ایران یک گزینه است
دونالد ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در نشست کابینه گفت در اختیار گرفتن نفت ایران "یک گزینه" است، اما افزود نمیخواهد درباره آن صحبت کند.
او در پاسخ به این سؤال که آیا در حال بررسی در اختیار گرفتن نفت ایران است، گفت: "این یک گزینه است. یعنی نمیخواهم دربارهاش صحبت کنم، اما یک گزینه است."
رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا به این موضوع فکر کرده، گفت: «در ونزوئلا ما در همکاری با آن کشور بسیار خوب عمل کردهایم. میلیاردها و میلیاردها دلار به دست آوردهایم.»
ترامپ همچنین گزارش روزنامه "والاستریت ژورنال" را رد کرد که نوشته بود او به دستیارانش گفته خواهان پایان سریع جنگ است.
او گفت: «من درست برعکس، اصلا مستاصل نیستم. برایم مهم نیست. در واقع، پیش از آنکه برویم، اهداف دیگری هم داریم که میخواهیم آنها را هدف قرار دهیم. هر روز آنها را میزنیم. درباره جزئیات نمیتوانم صحبت کنم.»
"جمهوری اسلامی میخواهد توافق کند چون بهشدت ضربه خورده است"
دونالد ترامپ در ادامه بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی خواهان توافق است، هرچند مقامهای حکومت ایران بهصورت علنی چنین موضوعی را مطرح نکردهاند.
او در پاسخ به پرسشی درباره ضربالاجل روز جمعه برای ایران گفت: «هنوز نمیدانم... ما وقت زیادی داریم. میدانید چیست؟ یک روز. در زمان ترامپ، یک روز یعنی یک ابدیت.»
مارکو روبیو: اقدامات دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی به نفع کل جهان است
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز پنجشنبه ۲۶ مارس (۶ فروردین) به تشریح وضعیت کنونی درگیریهای نظامی با جمهوری اسلامی پرداخت.
او ضمن اشاره به تمایز میان مردم ایران و حکومت ایران، گفت: «چیزی که من دربارهاش صحبت میکنم مردم ایران نیستند. کسانی که این کشور را اداره میکنند، روحانیون شیعه افراطی. اینها متعصبان مذهبی هستند. ببینید الان در ضعیفترین وضیعت خود چه کار میکنند!»
او با بیان این که حکومت ایران در "ضعیفترین وضعیت" خود همچنان اقدام به حمله به سفارتخانهها و هتلها میکند، تاکید کرد "این غیرقابل قبول است که چنین گروهی به سلاح هستهای دست پیدا کند" و اضافه کرد اقدامات دولت آمریکا تنها در راستای منافع این کشور نیست، بلکه "برای کل جهان" انجام میشود.
وزیر خارجه ایالات متحده همچنین با اشاره به اهداف اعلامشده از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در آغاز عملیات نظامی گفت این اهداف شامل نابودی توان دریایی ایران، تضعیف قابلیتهای پرتاب موشک و جلوگیری از تولید بیشتر موشک و پهپاد بوده است. او افزود این اهداف "در حال تحقق" هستند.
روبیو تاکید کرد تمامی اهدافی که در ابتدای این عملیات اعلام شده بودند "در حال اجرا" هستند.
او همچنین گفت که جمهوری اسلامی طی دهههای گذشته اقدام به حمله علیه آمریکاییها در نقاط مختلف جهان کرده است و افزود روسای جمهور پیشین آمریکا با وجود هشدار درباره خطرات ایران، اقدامی انجام نداده بودند.
روبیو افزود دولت کنونی آمریکا قصد دارد این تهدید را برطرف کند و "برخلاف گذشته، از اقدام عملی خودداری نخواهد کرد".
روته: اقدام ترامپ در جنگ ایران "برای امنتر کردن جهان" است
مارک روته، دبیرکل ناتو، درباره پیامدهای بینالمللی در درگیری نظامی با جمهوری اسلامی گفت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، "برای امنتر کردن کل جهان" دست به این اقدامات میزند.
او همچنین با اشاره به افکار عمومی در ایالات متحده اظهار داشت که نتایج نظرسنجیها را دیده است، اما ابراز امیدواری کرد که مردم این کشور از سیاستهای دونالد ترامپ حمایت کنند.
ارتش اسرائیل: بیش از ۳۰ عضو حزبالله در جنوب لبنان کشته شدند
ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان عملیاتهای زمینی در روزهای اخیر در یکی از مناطق جنوب لبنان، بیش از ۳۰ نفر از نیروهای حزبالله کشته شدهاند.
بر اساس این اعلام، در میان کشتهشدگان، ۱۰ نفر از اعضای یگان ویژه "رضوان" نیز حضور داشتهاند.
ارتش اسرائیل گفت نیروهای وابسته به لشکر منطقهای ۹۱ موسوم به "گالیل"، این افراد را با استفاده از گلولهباران تانک، تیراندازی تکتیراندازان، حملات پهپادی و هدایت حملات هوایی در منطقه عملیاتی هدف قرار دادهاند.
مدیرعامل بلکراک: دو سناریوی آینده جنگ ایران؛ یا نفت ۴۰ دلاری یا نفت ۱۵۰ دلاری
لری فینک، مدیرعامل شرکت بلکراک، گفت جنگ ایران میتواند به یکی از دو سناریوی کاملا متفاوت منجر شود: کاهش قیمت نفت تا حدود ۴۰ دلار در هر بشکه همراه با رشد اقتصادی، یا افزایش آن تا حدود ۱۵۰ دلار و ورود اقتصاد جهانی به رکود.
او در گفتوگو با بیبیسی گفت: «میتوانم سناریویی را تصور کنم که یک سال دیگر قیمت نفت به ۴۰ دلار برسد یا به بیش از ۱۵۰ دلار افزایش یابد. ما با دو نتیجه بسیار افراطی روبهرو هستیم.»
به گفته او، نتیجهای میانه در این میان بعید به نظر میرسد.
لری فینک گفت یکی از عوامل تعیینکننده این است که آیا ایران میتواند از سوی جامعه بینالمللی پذیرفته شود و دوباره در اقتصاد جهانی مشارکت کند یا نه.
به گفته او، در صورت تحقق چنین سناریویی، عرضه نفت افزایش یافته و قیمتها کاهش خواهد یافت؛ بهویژه در شرایطی که تهدیدهای نظامی در تنگه هرمز در حال حاضر جریان عرضه را محدود کرده است.
تنگه هرمز، گذرگاهی باریک در خلیج فارس، مسیر عبور صادرات نفت کشورهایی مانند امارات متحده عربی، قطر، کویت و عراق است. حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز، معادل نزدیک به ۲۰ درصد عرضه جهانی، از این مسیر عبور میکند.
جمهوری اسلامی گفته است کنترل این تنگه را در اختیار دارد و با ایجاد موانعی از جمله مینگذاری، عبور کشتیها را محدود کرده است.
سناریوی بدبینانه: رکود جهانی
لری فینک هشدار داد در صورت ادامه تنشها، قیمت نفت ممکن است برای سالها بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند و حتی به حدود ۱۵۰ دلار برسد. او گفت: «ایران همچنان تهدیدی برای تجارت، برای تنگه هرمز و برای همزیستی در منطقه شورای همکاری خلیج فارس است.»
به گفته او، چنین وضعیتی میتواند به رکود اقتصادی شدید در سطح جهانی منجر شود و زنجیرههای تأمین را مختل کند. او افزود افزایش قیمت انرژی بر بخشهایی مانند کشاورزی نیز تأثیر خواهد گذاشت، زیرا تولید کود شیمیایی به گاز وابسته است.
لری فینک تأکید کرد که هنوز مشخص نیست کدام یک از این دو سناریو محقق خواهد شد.
یک مقام سپاه پاسداران از استفاده از نوجوانان در ایستهای بازرسی در تهران خبر داد
بر اساس اظهارات یک مقام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از رسانههای رسمی ایران منتشر شده، از نوجوانان کمسن برای فعالیت در ایستهای بازرسی شهری در تهران استفاده میشود.
رحیم نادعلی، معاون فرهنگی "سپاه محمد رسولالله" تهران، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که افراد ۱۲ و ۱۳ ساله نیز برای مشارکت در گشتهای ایست و بازرسی ثبتنام کردهاند و حداقل سن مشارکت به ۱۲ سال کاهش یافته است.
او همچنین از راهاندازی کارزاری برای "سازماندهی کمکهای مردمی" خبر داد که در آن امکان ثبتنام برای افراد ۱۲ سال به بالا نیز فراهم شده است.
"سپاه محمد رسولالله" تهران بزرگ یکی از واحدهای اصلی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پایتخت است و مسئولیت هماهنگی نیروهای بسیج و امور امنیتی در تهران را بر عهده دارد.
این اظهارات بهطور مستقل قابل تأیید نیستند.
ارتش اسرائیل: رئیس اطلاعات نیروی دریایی سپاه به همراه تنگسیری کشته شده است
ارتش اسرائیل اعلام کرد رئیس بخش اطلاعاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به همراه تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه کشته شده است.
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت بهنام رضایی، رئیس بخش اطلاعات نیروی دریایی سپاه، از چهرههای کلیدی در حوزه اطلاعات دریایی به شمار میرفت.
به گفته او، این مقام سپاه در جمعآوری اطلاعات درباره کشورهای منطقه نقش داشت و همکاریهایی با نهادهای اطلاعاتی مختلف را هدایت میکرد.
ارتش اسرائیل افزود کشته شدن این افراد در کنار دهها فرمانده دیگر سپاه در جریان عملیات اخیر رخ داده و ارتش اسرائیل "ضربهای جدی به ساختار فرماندهی و کنترل سپاه وارد کرده است."
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد این حملات توانایی سپاه برای انجام فعالیتهای نظامی در حوزه دریایی علیه کشورهای منطقه را تضعیف کرده است.
زلنسکی: در حال گفتوگو با کشورهای خاورمیانه درباره همکاری دفاعی هستیم
ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، با انتشار پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد ایالات متحده در مورد پایگاههای خود در کشورهای خاورمیانه با اوکراین تماس گرفته است.
او همچنین گفت عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، بحرین، اردن و کویت نیز با اوکراین ارتباط برقرار کردهاند.
زلنسکی افزود که اوکراین هماکنون با برخی از این کشورها همکاری دارد و تیمهای تخصصی این کشور در محل حضور دارند و در حال ارزیابی شرایط و انتقال تجربه هستند.
او تاکید کرد که صرف وجود سامانههای پدافند هوایی مانند پاتریوت یا تاد برای دستیابی به دفاع هوایی کاملا موثر کافی نیست و افزود که رهگیرهای مدرنی برای مقابله با حملات گسترده پهپادی طراحی شدهاند.
رئیس جمهور اوکراین همچنین اظهار داشت در حال حاضر گفتوگوهایی درباره تحویل تجهیزات خاصی که اوکراین در اختیار دارد در جریان است.
او افزود که اوکراین خواهان دستیابی به توافقهایی با کشورهای خاورمیانه است تا در عین حال بتواند توان دفاعی خود را نیز تقویت کند. به گفته او، برخی از این کشورها موشکهای پدافند هوایی در اختیار دارند که اوکراین فاقد آنهاست.
ولودیمیر زلنسکی همچنین گفت کمبود منابع مالی در حال حاضر مهمترین چالش است. او افزود که صنایع دفاعی اوکراین در حال حاضر با نیمی از ظرفیت خود کار میکند و برای تولید پهپاد به منابع مالی بیشتری نیاز دارد.
او گفت اوکراین آماده است سامانههایی را که مازاد دارد به شرکای خود بفروشد و علاوه بر آن دانش فنی خود را نیز در اختیار آنها قرار دهد.
به گفته او، پهپادهای رهگیر، بدون این دانش فنی، کارایی لازم را ندارند و آنچه اهمیت دارد، کل سامانه است.
نتانیاهو: اسرائیل با تمام توان به حملات علیه ایران ادامه میدهد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد این کشور حملات به ایران را "با تمام قوا" ادامه میدهد.
او در یک پیام ویدیویی همچنین به کشته شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، علیرضا تنگسیری، اشاره کرد.
بنیامین نتانیاهو افزود: «ما دیشب، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را از میان برداشتیم. دستان او به خون بسیاری آلوده بود و همچنین مسئول هدایت بستن تنگه هرمز بود.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «ما به حمله ادامه میدهیم، با تمام قوا، به اهداف رژیم تروریستی ایران.»
نتانیاهو این اقدام را نمونهای از همکاری میان اسرائیل و آمریکا در راستای اهداف مشترک در جنگ عنوان کرد.
دولت عراق آمریکا را متهم کرد که در حمله به پایگاه نظامی در الانبار دست داشته است
دولت عراق آمریکا را متهم کرد که در حمله هوایی به یک پایگاه نظامی در استان الانبار در غرب این کشور دست داشته است.
طبق گزارشها، در این حمله "درمانگاه درمانگاه نظامی الحبانیه" هدف قرار گرفت و هفت سرباز ارتش عراق کشته و ۱۳ نفر دیگر زخمی شدند.
به نوشته "واشنگتن پست"، دولت عراق این حمله را "تجاوزی نفرتانگیز" توصیف کرده و آمریکا را مسئول آن دانسته است.
ارتش آمریکا این اتهام را رد کرده و گفته است که یک درمانگاه را هدف قرار نداده، اما تأکید کرده که این موضوع را بررسی خواهد کرد.
آمریکا در عراق پایگاههای نظامی دارد و این پایگاهها و دیگر مراکز در منطقه از زمان آغاز جنگ جدید خاورمیانه بارها هدف حملات گروههای شبهنظامی عراقی نزدیک به حکومت ایران قرار گرفتهاند.
این گروهها که به نام "نیروهای بسیج مردمی" حشدالشعبی شناخته میشوند، در نزدیکی محل حمله، تأسیساتی در اختیار دارند.
یک سخنگوی نیروهای مسلح عراق گفت این حمله، "روابط میان مردم عراق و ایالات متحده را تضعیف میکند".
به باور برخی کارشناسان، این رویداد میتواند در بحبوحه جنگ ایران، به تشدید تنشها میان بغداد و واشنگتن منجر شود.
"سپاه در تنگه هرمز ایستگاه عوارض دائر کرده استَ"
طبق تحلیلی که در مجله دریانوردی Lloyd’s List منتشر شده، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه هرمز سیستمی مشابه "ایستگاه عوارض" برای کنترل کشتیهای بینالمللی ایجاد کرده است.
بر اساس این سیستم، کشتیها باید مدارک کامل خود را ارائه دهند، کدهای اجازه عبور دریافت کنند و عبور از یک مسیر کنترلشده تحت نظارت سپاه را بپذیرند. برخی منابع میگویند در این مسیر هزینههایی نیز دریافت میشود.
طبق دادههای منتشر شده، از ۱۳ مارس تاکنون ۲۶ کشتی از مسیر نزدیک جزیره لارک در سواحل جنوبی ایران عبور کردهاند. پس از ۱۵ مارس، با استفاده از دادههای ترافیک دریایی لحظهای، هیچ عبوری از مسیر معمولی ثبت نشده است. در ۲۱ مورد دیگر نیز به دلیل نبود اطلاعات، امکان تأیید مسیرهای جایگزین وجود نداشته است.
این اقدام نشاندهنده کنترل شدید ایران بر تنگه هرمز و تأثیر مستقیم آن بر خطوط کشتیرانی بینالمللی و تجارت جهانی انرژی است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، چهارشنبه شب در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: «تنگه هرمز در آبهای داخلی ما قرار دارد، در آبهای سرزمینی است و حاکمیت ما در آن وجود دارد و ما به دنبال این هستیم که ترتیباتی را در این زمینه تهیه و تدوین کنیم.»
به نظر میرسد اقدام سپاه پاسداران بخشی از "ترتیبات" مورد اشاره عراقچی باشد.
اواخر هفته گذشته دونالد ترامپ در ضربالاجلی به ایران فرصت داد که انسداد تنگه هرمز را ظرف ۴۸ ساعت برطرف کند، و در غیر این صورت آمریکا نیروگاهها برق ایران را مورد حمله قرار داد. شورای دفاع ایران در پاسخ به این ضربالاجل تهدید کرد که "کلیه معابر وصولی و خطوط مواصلاتی در خلیج فارس و سواحل با انواع مینهای دریایی از جمله مینهای شناگر قابل رهاسازی از سواحل، مینریزی خواهد شد."
پیش از پایان یافتن ضربالاجل آمریکا، ترامپ با اعلام این که ایران حاضر به مذاکره شده است ضربالاجل خود را تا روز شنبه آتی تمدید خواهد کرد.
خبرهای تازه حاکی از گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان است.
پاکستان رسما گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکارا تایید کرد
اسحاق دار، وزیر امور خارجه و معاون نخستوزیر پاکستان، روز پنجشنبه ۲۶ مارس (۶ فروردین) تأیید کرد که گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ میان این دو کشور در جریان است و پاکستان بهعنوان واسطه این گفتگوها عمل میکند.
دار اظهارات درباره شایعات مربوط به "مذاکرات صلح" را "غیرضروری" توصیف کرد و افزود: «در واقع مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران از طریق پیامهایی که پاکستان منتقل میکند در حال انجام است.»
او ادامه داد: «در این چارچوب، ایالات متحده طرحی ۱۵ بندی پیشنهاد کرده است که در حال بررسی توسط ایران است. کشورهای برادر ترکیه و مصر نیز در کنار دیگران از این ابتکار حمایت میکنند.» او این اظهارات را در شبکه X منتشر کرد.
این نخستین تأیید رسمی و علنی از سوی اسلامآباد است که نشان میدهد پاکستان نقش تسهیلکننده را ایفا میکند. پیشتر دو مقام ارشد پاکستانی به خبرگزاری فرانسه گفته بودند که طرح آمریکا از طریق پاکستان به ایران منتقل شده است، اما نام خود را فاش نکردند، زیرا اجازه صحبت با رسانهها را نداشتند.
اسلامآباد به دلیل روابط طولانیمدت با همسایه خود ایران و همچنین ایالات متحده و شبکه گستردهای از تماسهای منطقهای، بهعنوان میانجی مطرح شده است. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان و دار بهطور منظم با مقامات ارشد دولت ایران و همچنین متحدان خود در خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی، در تماس بودهاند.
ارتشبد عاصم منیر، رئیس قدرتمند ارتش پاکستان، نیز در تلاشهای دیپلماتیک دخیل بوده و روز یکشنبه گذشته با دونالد ترامپ گفتوگو کرده است،
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هرگونه "مذاکره" با دولت آمریکا را رد کرده اما اذعان داشت که پیامها از طریق "کشورهای دوست" رد و بدل میشوند. او روز چهارشنبه شب در تلویزیون دولتی گفت: «در حال حاضر، سیاست ما ادامه مقاومت است. قصد نداریم مذاکره کنیم؛ تا این لحظه هیچ مذاکرهای صورت نگرفته است.»
در همین حال، کشورهای حاشیه خلیج فارس روز پنجشنبه اعلام کردند که خواهان مشارکت در هرگونه مذاکرات میان ایالات متحده و ایران هستند و تأکید کردند که با وجود حق دفاع از خود، ترجیحشان دیپلماسی است.
جاسم البداوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در سخنرانی تلویزیونی گفت: «ما بر ضرورت مشارکت کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در هرگونه گفتوگو یا توافق برای حل این بحران تأکید میکنیم، به گونهای که به تقویت امنیت و ثبات آنها کمک کند.»
او همچنین افزود که ایران از کشتیها خواسته است تا برای عبور از تنگه هرمز مبالغی پرداخت کنند.
تأکید چین بر استفاده از "فرصت صلح برای پایان دادن به جنگ"
چین روز پنجشنبه ۲۶ مارس (۶ فروردین) از طرفهای درگیر در بحران خاورمیانه خواست "شرایط لازم برای آغاز مذاکرات صلح واقعی، معنادار و صادقانه" را فراهم کنند.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، در یک نشست خبری اعلام کرد: «اولویت فوری این است که بهطور فعال مذاکرات صلح پیش برده شود، از فرصت صلح استفاده شود و به پایان جنگ کمک شود.» او این سخنان را در پاسخ به پرسشی درباره احتمال وجود مذاکرات میان ایران و آمریکا مطرح کرد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، روز چهارشنبه اعلام کرد نشانههایی از "روشنایی امید برای صلح" در پی سیگنالهایی درباره مذاکرات میان آمریکا و ایران دیده میشود.
در اوایل هفته، ایران انجام هرگونه مذاکره با آمریکا را رد کرده بود؛ این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید خود برای حمله به شبکه برق ایران را به تعویق انداخت و دلیل آن را "گفتوگوهای سازنده" با مقامات ناشناس ایرانی عنوان کرد.
وزیر امور خارجه ایران نیز روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور در حال بررسی پیشنهاد آمریکا برای پایان دادن به جنگ است، اما قصدی برای انجام مذاکرات ندارد.
وزارت خارجه چین اعلام نکرد که آیا از مذاکراتی میان واشنگتن و تهران اطلاع دارد یا خیر، اما وانگ یی در گفتوگوی تلفنی با همتای مصری خود با احتیاط نسبت به روند موجود ابراز خوشبینی کرد.
او گفت: «وضعیت خاورمیانه بهسرعت در حال تغییر است و هم آمریکا و هم ایران سیگنالهایی درباره مذاکرات ارسال کردهاند که روزنهای از امید برای صلح ایجاد میکند.»
وانگ افزود: «به محض آغاز مذاکرات، امید برای صلح وجود خواهد داشت.»
همچنین در تماس جداگانهای با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، وانگ از همه طرفها خواست "از هر فرصت و پنجرهای برای صلح استفاده کنند و هرچه سریعتر روند مذاکرات صلح را آغاز کنند".
سقوط دوباره ارزش سهام پس از یک آرامش موقت
با توجه به شرایط بسیار متشنج در خاورمیانه، ارزش بازار سهام هم بسیار متغیر و ناپایدار است و هر خبر مرتبط با جنگ ایران میتواند شاخص را چند صد واحد به سمت بالا یا پایین حرکت دهد.
در این میان شاخص داکس DAX (شاخص بورس آلمان) هم همچنان در حال از دست دادن جایگاه خود است.
پس از نشانههای اندک از آرامش در اواسط هفته در پی اظهارات ترامپ مبنی بر وجود مذاکرات فشرده با ایران، روز پنجشنبه ۲۶ مارس، در بازار سهام اروپا دیگر تقریباً اثری از بهبود دیده نمیشود.
قیمت نفت برنت دریای شمال که صبح چهارشنبه به زیر ۱۰۰ دلار سقوط کرده بود، اکنون دوباره بهطور قابلتوجهی بالاتر از این سطح قرار گرفته است.
شاخص DAX نیز بار دیگر روند نزولی گرفت. این شاخص در آغاز معاملات روز پنجشنبه حدود یک درصد کاهش یافت و به ۲۲٬۷۳۷ واحد رسید و در ادامه صبح، افت آن بیشتر شد.
با این حال، دکس همچنان در محدوده نوسانی روز دوشنبه باقی مانده است؛ روزی که بهدلیل اخبار متناقض، این شاخص در طول روز حدود ۱۳۰۰ واحد نوسان داشت. ابتدا به پایینترین سطح خود در دوران جنگ یعنی ۲۱٬۸۶۳ واحد سقوط کرد و سپس بهطور موقت تا ۲۳٬۱۷۸ واحد افزایش یافت.
DAX شاخصی است که از میان ارزش ۴۰ شرکت بزرگ و برتر آلمانی که در بورس فرانکفورت معامله میشوند، تشکیل شده است.
روز پنجشنبه در میان بیشترین بازندگان، سهام شرکت Porsche SE قرار داشت که تا سه درصد کاهش یافت. افت سود شرکتهای زیرمجموعه اصلی آن یعنی فولکسواگن و پورشه باعث کاهش سود این هلدینگ شده است. پورشه SE سال گذشته با سود خالص ۲.۹ میلیارد یورو، حدود ۹ درصد کمتر از سال قبل سود کسب کرد.
در حال حاضر، جنگ خاورمیانه همچنان میان فضای تهدید و تلاشهای دیپلماتیک در نوسان است. دولت آمریکا تهدید کرده است که در صورت عقبنشینی نکردن ایران، حملات شدیدتری انجام خواهد داد.
در همین حال، شاخص MDAX که شامل شرکتهای متوسط آلمانی است، ۱.۲ درصد کاهش یافت و به ۲۸٬۴۷۰ واحد رسید. همچنین شاخص Euro Stoxx 50 نیز ۰.۸ درصد افت را تجربه کرد.
از سوی دیگر اعلام شده است که که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بازارهای جهانی سوخت هواپیما (کروزین) را نیز وارد یک بحران شدید تأمین کرده است.
قیمت کروزین تنها در عرض چند روز از حدود ۸۵ تا ۹۰ دلار (حدود ۷۴ تا ۷۸ یورو) به ازای هر بشکه، به ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته است؛ در حالی که در صنعت هوانوردی، سوخت تا یکچهارم هزینههای عملیاتی را تشکیل میدهد.
شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان با اقداماتی مانند افزایش قیمت بلیت، اعمال هزینه اضافی سوخت، لغو پروازها و بازنگری نزولی در پیشبینیهای سالانه به این افزایش قیمت کروزین واکنش نشان دادهاند. این پیشبینی هم بعید تلقی نمیشود که پرواز با هواپیما چنان گران شود که برای بسیاری از شهروندان عادی قابل پرداخت نباشد.
روسیه ارسال پهپاد به ایران را تکذیب کرد
کرملین روز پنجشنبه ۲۶ مارس، اعلام کرد گزارشی در روزنامه فایننشال تایمز را تکذیب کرد که در آن آمده بود، روسیه در آستانه تکمیل ارسال پهپاد به ایران است.
روسیه یکی از متحدان نزدیک ایران به شمار میرود، اما از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در آخر ماه فوریه، ارسال هرگونه کمک نظامی به این کشور را تکذیب کرده است.
بیشتر بخوانید: ارسال پهپادهای انتحاری پیشرفتهتر از روسیه به ایران
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در پاسخ به پرسش خبرگزاری فرانسه (AFP) به خبرنگاران گفت: «دروغهای زیادی توسط رسانهها منتشر میشود... به آنها توجه نکنید.»
روزنامه فایننشال تایمز که این گزارش را روز چهارشنبه منتشر کرده بود، به نقل از مقامات اطلاعاتی غربی نوشته بود که روسیه در حال ارسال پهپاد به تهران است و این روند تا پایان ماه مارس تکمیل خواهد شد.
همچنین روزنامه واشنگتن پست اوایل این ماه گزارش داده بود که مسکو اطلاعات حساس، از جمله موقعیت کشتیها و هواپیماهای نظامی آمریکا در منطقه، را در اختیار تهران قرار داده است.